13 nieoczekiwanych czynników, które pomagają dzieciom i dorosłym się uczyć

Spis treści:

• Naturalni towarzysze za oknem
• Czyste powietrze
• Normalna pogoda
• Sufity o niewielkiej wysokości
• Mieszkanie w pobliżu placówki edukacyjnej
• Zmiana otoczenia w celu efektywnego przyswajania wiedzy
• Ćwiczenia
• Jedzenie odpowiedniego śniadania
• Interakcja z ukochanymi zwierzętami
• Małe, ale silne grono czterech do sześciu przyjaciół
• Gry planszowe
• Styl i postawa nauczyciela
• Charakterystyka głosu i cechy mowy nauczyciela

Istnieje wiele czynników, które bezpośrednio wpływają na osiągnięcia akademickie, a wiele z nich jest dość oczywistych. Czynniki te obejmują zdolności poznawcze uczniów, ich wysiłek i motywację, pewność siebie w dążeniu do sukcesu, poziom stresu, umiejętności zawodowe nauczycieli oraz ogólną jakość środowiska edukacyjnego. Należy również wziąć pod uwagę wsparcie ze strony rodziny i nauczycieli, a także strategie uczenia się stosowane przez uczniów.

Więcej informacji na temat tych czynników można znaleźć w następujących artykułach:

• „Dziewięć aspektów wpływających na osiągnięcia akademickie w placówkach edukacyjnych”
• Jakie umiejętności umysłowe przyczyniają się do skutecznej nauki?
• Potrzeba wiedzy to pragnienie człowieka zdobywania nowej wiedzy i rozumienia otaczającego go świata. Zainteresowanie to może przejawiać się w różnych formach: od podstawowej chęci zrozumienia codziennych zjawisk po głęboką pasję do nauki i sztuki. Warto jednak zauważyć, że u różnych osób potrzeba ta przejawia się z różnym natężeniem.

  Powody, dla których niektórzy ludzie odczuwają silniejsze pragnienie wiedzy, mogą być różne. Zależy to od cech osobistych, takich jak ciekawość i otwartość na nowe doświadczenia, a także od środowiska społecznego i kontekstu kulturowego. Co więcej, czynniki takie jak wykształcenie, okoliczności życiowe i wpływ rodziny mogą również znacząco wpływać na rozwój tej potrzeby.

  Tak więc różnice w poziomie pragnienia wiedzy u różnych osób można wyjaśnić połączeniem czynników osobistych i środowiskowych, które kształtują unikalne ścieżki ich aktywności poznawczej.

• „9 pytań o wpływ czynników genetycznych na rozwój i uczenie się dzieci”
• „11 komponentów przyczyniających się do aktywnego uczestnictwa w procesie edukacyjnym”
• „Motywacja do nauki: teorie naukowe i ich wyjaśnienia”
• „Wpływ umiejętności zarządzania motywacją na osiągnięcia akademickie”
• Które podejście do nauczania pomaga zwiększyć motywację uczniów?
• „Podejścia do metapoznania: jak uczyć dzieci i dorosłych umiejętności samopoznania w procesie uczenia się”.

Istnieją również mniej oczywiste aspekty, które wpływają na osiągnięcia akademickie. Wyniki niektórych badań w tym obszarze mogą na początku wydawać się zabawne, ale później skłaniają do refleksji. Zebraliśmy wybór nieoczekiwanych odkryć naukowych na temat czynników wpływających na pomyślną naukę zarówno dzieci, jak i dorosłych.

Naturalni towarzysze za naszym oknem

W 2023 roku przeprowadzono badanie, w którym amerykańscy naukowcy analizowali zachowanie dwóch grup uczniów szkół podstawowych w wieku 7-9 lat. Klasy pierwszej grupy miały okna z widokiem na drzewa, podczas gdy okna drugiej grupy wychodziły tylko na budynki. Wyniki eksperymentu pokazały, że różnice między grupami nie były związane wyłącznie ze środowiskiem: naukowcy odkryli, że dzieci, które patrzyły na drzewa, rzadziej przejawiały agresję i nadpobudliwość. Ponadto ta grupa osiągnęła lepsze wyniki w nauce w porównaniu z drugą.

Należy podkreślić znaczenie utrzymywania kontaktu z naturą wśród dorosłych, co wykazało badanie przeprowadzone przez amerykańskich naukowców. W ramach eksperymentu uczestnicy rozwiązywali złożone zadania intelektualne, a następnie wybrali się na 40-minutowy spacer. Po powrocie musieli zmierzyć się z kolejnymi zadaniami. Co ciekawe, wyniki tych zadań różniły się w zależności od tego, czy spacerowali po parku, czy wśród budynków kampusu. Uczestnicy, którzy wybrali trasę w parku, wykazali się większą zdolnością koncentracji. Naukowcy doszli do wniosku, że interakcja z naturalnym środowiskiem przyczynia się do skutecznego rozładowania stresu po pracy umysłowej i odgrywa ważną rolę w procesie uczenia się.

Czyste powietrze

Grupa naukowców z Finlandii odkryła związek między wynikami egzaminów końcowych z matematyki a poziomem zanieczyszczenia powietrza w miejscach, w których odbywały się te egzaminy. W szczególności badanie koncentrowało się na jednym konkretnym rodzaju zanieczyszczeń – drobnych cząstkach, których rozmiar nie przekracza 2,5 mikrometra. Cząsteczki te obejmują drobne cząsteczki kurzu, kropelki cieczy i mikroorganizmy.

Naukowcy przeprowadzili analizę, porównując informacje ze stacji meteorologicznych z wynikami badań w fińskich szkołach w latach 2006–2016. Wyniki pokazały, że oceny z większości przedmiotów nie były związane z poziomem zanieczyszczenia powietrza. Jednak w dniach, w których uczniowie pisali egzamin z matematyki, niewielki wzrost stężenia drobnych pyłów zawieszonych w atmosferze w pobliżu szkoły wiązał się z niższymi wynikami testów.

Normalna pogoda

Według wyników badania przeprowadzonego w Oklahomie, nadmierne upały w dniu egzaminu mogą negatywnie wpłynąć na oceny uczniów. Sytuacja ta ma jednak swoje niuanse. Okazało się, że podczas nietypowo ciepłej wiosny uczniowie uzyskują gorsze wyniki w testach z matematyki. Natomiast jesienią wzrost temperatury nie wpływa na wyniki egzaminów.

Naukowcy odkryli, że we wrześniu uczniowie często postrzegają wysokie temperatury jako coś normalnego, ponieważ miesiące letnie już za nimi, kiedy temperatura w ich regionie prawie zawsze przekracza 32°C. Z kolei ciepła pogoda w maju może rozpraszać dzieci i negatywnie wpływać na ich samopoczucie, co z kolei prowadzi do niższych wyników testów w takich warunkach.

Sufity, które nie sięgają zbyt wysoko

Badanie wyników egzaminów przeprowadzone na australijskim uniwersytecie w latach 2011–2019 wykazało, że studenci gorzej radzili sobie z zadaniami w salach lekcyjnych z sufitami sięgającymi 9,5 metra.

Masowe egzaminy pisemne organizowane są w miejscach takich jak hale sportowe czy aule, aby zapobiec oszustwom. Podzielenie uczniów na różne klasy z przypisanymi do każdej z nich osobami nadzorującymi byłoby zbyt kosztowne.

Naukowcy podkreślają, że masowe egzaminy mają swoje wady. Być może to nie same wysokie sufity są przygnębiające dla studentów, ale czynniki takie jak słabe oświetlenie, zimno lub wręcz przeciwnie, nadmierne ciepło w salach lekcyjnych oraz duża liczba uczestników egzaminów z pewnością mają wpływ.

Mieszkanie w pobliżu instytucji edukacyjnej

Grupa włoskich naukowców, która przeanalizowała dane dotyczące studentów z Mediolanu, doszła do wniosku, że najlepsze wyniki w nauce osiągają ci, którzy docierają na uniwersytet w pięć minut lub krócej. Z kolei studenci, których dojazd do uczelni zajmuje 15 minut lub więcej, mieli średnią ocen o półtora punktu niższą.

Naukowcy doszli do wniosku, że kompleksowy rozwój kampusów uniwersyteckich jest ważny. Bliskość akademików znacząco poprawia jakość życia studentów. Dojazd na zajęcia jest łatwiejszy, co eliminuje konieczność spędzania czasu na żmudnych dojazdach i wstawania zbyt wcześnie, aby zdążyć na pierwsze zajęcia. Co więcej, ta bliskość otwiera więcej możliwości aktywnego zaangażowania w proces akademicki i różnorodne zajęcia pozalekcyjne. Udowodniono również, że udział w takich zajęciach poprawia wyniki w nauce.

Zmiana środowiska w celu efektywnego utrwalania wiedzy

Naukowcy psychologii z Uniwersytetu Kalifornijskiego odkryli, że nowe informacje są przyswajane efektywniej w zróżnicowanym środowisku. Przyczynia się to do lepszego zapamiętywania. Mówiąc ogólnie, przydatne jest przeglądanie tego samego rozdziału podręcznika w różnych miejscach: na przykład w różnych klasach, w różnych pokojach domu, w parku, w transporcie publicznym lub w dowolnym innym miejscu.

Przyczyny tego zjawiska pozostają w sferze domysłów. Ludzka natura jest taka, że ​​mimowolnie skupiamy się na szczegółach otaczającego nas świata – nawet gdy jesteśmy skupieni na czymś, na przykład na czytaniu akapitu w podręczniku lub słuchaniu wykładu. W takich momentach nasz wzrok może przypadkowo zatrzymać się na wzorze zasłon. Te szczegóły zapadają w pamięć i mogą później działać jako wskazówki skojarzeniowe, ułatwiając przywołanie informacji, które próbowaliśmy sobie przypomnieć w danym momencie.

Im bardziej zróżnicowane jest otoczenie, tym więcej skojarzeń się pojawia, co przyczynia się do lepszego zapamiętywania informacji. Dlatego warto zmienić otoczenie. Więcej o tym zjawisku możesz dowiedzieć się tutaj.

Przeczytaj również:

Ćwiczenie odzyskiwania to metoda, która sprzyja zapamiętywaniu nowych informacji. To podejście polega na aktywnym przypominaniu sobie przyswojonego materiału, co pomaga utrwalić wiedzę w pamięci. Zamiast po prostu powtarzać informacje lub ponownie czytać tekst, uczniowie aktywnie starają się je sobie przypomnieć i odtworzyć, co stymuluje głębsze zrozumienie i lepszą absorpcję. Ten proces nie tylko poprawia zapamiętywanie, ale także sprzyja stabilniejszej konsolidacji wiedzy w pamięci długotrwałej.

Sport

Stereotyp, że doskonały uczeń to „kujon”, który przewyższa rówieśników w rozwoju intelektualnym, ale pozostaje w tyle na lekcjach wychowania fizycznego, okazuje się błędny. Liczne badania pokazują, że dzieci i młodzież o wysokiej aktywności fizycznej często osiągają lepsze wyniki w nauce.

Badanie przeprowadzone wśród czterech tysięcy dzieci w Wielkiej Brytanii ujawniło interesujące wyniki. Uczniowie, którzy aktywnie uprawiali sport, mieli lepsze oceny. Co to wyjaśnia? Naukowcy sugerują, że udział w sporcie pomaga rozwijać umiejętności regulacji emocji i planowania, co z kolei ma pozytywny wpływ na wyniki w nauce.

Autorzy badania przeprowadzonego w Szwajcarii doszli do podobnych wniosków. Twierdzą, że dzieci uprawiające sport wykazują silniejsze funkcje wykonawcze, takie jak samokontrola i pamięć robocza. To z kolei przyczynia się do ich sukcesów w nauce.

Naukowcy i specjaliści opracowują unikalne programy edukacyjne, które integrują wychowanie fizyczne z nauką różnych dyscyplin.

Czytaj także:

Naukowcy przeprowadzili badanie, aby określić okres, w którym funkcje wykonawcze mózgu zaczynają się rozwijać u nastolatków.

Właściwe śniadanie

Australijskie badanie przeprowadzone wśród nastolatków w klasach 7–9 ujawniło negatywny wpływ pomijania śniadania na motywację do nauki i zdobywanie wiedzy. Uczestnicy, którzy nie jedzą śniadania przed szkołą, wykazują gorszą funkcję mózgu. Jednocześnie uczniowie, którzy regularnie jedzą rano, wyróżniają się wysokim poziomem motywacji adaptacyjnej, co oznacza pewność siebie. Wykazują również większe zainteresowanie przedmiotami, których się uczą, i chęć głębszego zrozumienia materiału. Ważne jest nie tylko to, czy uczeń je śniadanie, ale także to, jak zdrowy jest jego poranny posiłek. W badaniu śniadanie uznawano za wysokiej jakości, jeśli zawierało owoce i warzywa, nabiał i produkty białkowe oraz pełnoziarnisty chleb lub płatki śniadaniowe. Natomiast śniadanie zawierające słodkie napoje, przetworzone mięso (takie jak kiełbasa i bekon), fast foody, wypieki lub przekąski, takie jak chipsy, uznawano za niskiej jakości. Dzieci, które preferowały śniadania niskiej jakości, częściej miały dezadaptacyjną motywację – objawia się to zwiększonym lękiem przed nauką i egzaminami, gdy uczeń stara się uczyć, aby uniknąć osądu i nie wyjść na głupka, a nie z zainteresowania lub chęci osiągnięcia celów.

Naukowcy odkryli, że zarówno obecność, jak i skład porannego posiłku mają istotny wpływ na stan psychoemocjonalny uczniów, w tym na ich motywację. Z kolei poziom motywacji bezpośrednio wpływa na sukcesy w nauce. W związku z tym zalecają oni bardziej aktywną komunikację na temat zasad zdrowego odżywiania i wprowadzenie systemu zdrowych przekąsek w placówkach edukacyjnych.

Interakcja z ukochanymi zwierzętami

W zeszłym roku w Izraelu przeprowadzono interesujący eksperyment, w którym psy stały się asystentami w procesie edukacyjnym. Młodszym uczniom, którzy potrzebowali dodatkowej praktyki w czytaniu, dano możliwość czytania na głos nie tylko sobie, ale także swoim czworonożnym przyjaciołom. Wyniki były pozytywne: dzieci, które miały zwierzaka za towarzysza, wykazywały się większą wytrwałością w czytaniu i znacząco poprawiły swoje umiejętności czytania.

Naukowcy podkreślają, że czytanie na głos rodzicom, kolegom z klasy lub nauczycielom może być bardziej skuteczne. Jednak w praktyce nie zawsze jest to wykonalne, a niektóre dzieci mogą czuć się niezręcznie, czytając w obecności innych. W tym kontekście psy są doskonałymi słuchaczami: są uważne i nie oceniają.

Przeczytaj także:

Ciekawe podejście: jak naprawdę wybitni „chłopcy” są wprowadzani do systemu edukacyjnego środowisko.

Niewielkie, ale silne grono od czterech do sześciu przyjaciół

Chińscy naukowcy przeanalizowali dane zebrane od dużej liczby amerykańskich uczniów i odkryli korelację między liczbą bliskich przyjaciół, o których respondenci informowali w kwestionariuszach, a ich zdolnościami intelektualnymi.

Badania wykazały, że nastolatki mające od czterech do sześciu bliskich przyjaciół wykazują najlepsze wskaźniki rozwoju pamięci, szybkości przetwarzania informacji, umiejętności językowych i funkcji wykonawczych mózgu. Jednocześnie uczniowie mający mniej niż trzech lub więcej niż sześciu przyjaciół są bardziej narażeni na trudności w tych obszarach intelektualnych i mogą mieć problemy z dobrostanem psychicznym.

W tym badaniu dane dotyczące liczby przyjaciół zebrano za pomocą ankiet wśród uczniów. Naukowcy doszli do wniosku, że posiadanie zbyt wielu przyjaciół niekoniecznie negatywnie wpływa na zdolności akademickie. Być może nastolatki, które deklarują posiadanie siedmiu lub więcej bliskich przyjaciół, w rzeczywistości mają na myśli znajomych, podczas gdy mogą nie mieć prawdziwie bliskich więzi społecznych. Istnieje znacznie więcej dowodów na poparcie tezy, że samotność ma negatywny wpływ na ludzi, zwłaszcza młodych, którzy rosną i się rozwijają. To z kolei przekłada się na wyniki w nauce.

Gry planszowe

Są to gry przeznaczone wyłącznie do rozrywki, bez nacisku na cele edukacyjne. Hiszpańscy naukowcy przeprowadzili badanie z udziałem 522 uczniów szkół podstawowych, które wykazało, że dzieci aktywnie grające w gry planszowe szybciej opanowują umiejętności czytania, pisania i liczenia.

Gry dla uczniów zostały dobrane ze szczególną starannością: badacze zadbali o to, aby zawierały elementy czytania i matematyki, a także wymagały zapamiętywania informacji i umiejętności przełączania się między różnymi zadaniami. Na przykład dzieci musiały zapamiętywać kolory i obrazki na kartach, szybko wykonywać obliczenia, a także znajdować na obrazkach przedmioty, których nazwy zaczynają się na tę samą literę. Jeśli gra nie oferuje dzieciom zadań sprzyjających rozwojowi umiejętności poznawczych, nie należy oczekiwać od niej znaczących korzyści dla procesu edukacyjnego.

Styl i postawa nauczyciela

Grupa niemieckich naukowców przeprowadziła serię trzech eksperymentów ze studentami, aby dowiedzieć się, jak postawa nauczyciela w filmie edukacyjnym wpływa na postrzeganie jego profesjonalizmu. W badaniu naukowcy analizowali reakcje studentów na wykłady nagrane z instruktorem w jednej z czterech pozycji: wyprostowanej, zgarbionej, zamkniętej (np. z rękami skrzyżowanymi na piersi) i otwartej. Badanie wykazało, że otwarta i prawidłowa postawa sprawiają, że uczniowie postrzegają u instruktora takie cechy, jak entuzjazm, niezależność i dobre umiejętności komunikacyjne. Z kolei, gdy instruktor garbi się lub sprawia wrażenie zamkniętego, uczniowie oceniają swoje umiejętności niżej. Zainteresowanie uczniów przedmiotem i ich motywacja do nauki prawdopodobnie również w istotnym stopniu zależą od zachowania instruktora na nagraniach wideo. Zgarbiona postawa może sprawiać wrażenie, że instruktor nie jest szczególnie zainteresowany tym, co prezentuje. W związku z tym ważne jest unikanie takich póz zarówno podczas nagrywania wykładów wideo, jak i podczas zajęć na żywo.

Przeczytaj także:

Istnieje wiele opinii na temat tego, czy nauczyciel powinien pojawiać się przed kamerą podczas zajęć wideo.

Wykłady.

Charakterystyka głosu i cechy mowy nauczyciela

Istnieją rozproszone dane na ten temat: respondenci różnych badań wskazują, że wykłady prowadzone niskim lub wysokim głosem są lepiej zapamiętywane i odbierane bardziej pozytywnie. Naukowcy sugerują, że wyraźne cechy barwy głosu mogą wpływać na zapamiętywanie informacji: po pewnym czasie studenci częściej zapamiętują wykład prowadzony wysokim lub niskim głosem niż ten, w którym zastosowano ton „neutralny”.

Różne aspekty mowy również odgrywają rolę. Na przykład, jedno z badań przeprowadzonych w Stanach Zjednoczonych wykazało, że zbyt wolne tempo mowy powoduje niepokój studentów i prowadzi do spadku ich zainteresowania wykładem. W tym artykule omówiliśmy szczegółowo, jak głos nauczyciela wpływa na uczenie się uczniów.

Czytaj również:

• Organizacja procesu uczenia się w celu aktywnego zaangażowania uczniów wymaga starannego podejścia i zastosowania różnorodnych metod. Ważne jest stworzenie atmosfery sprzyjającej zainteresowaniu i motywacji do nauki.

  Pierwszym krokiem może być zastosowanie różnorodnych formatów lekcji. Mogą to być wykłady, zajęcia praktyczne, seminaria lub dyskusje grupowe. Zastosowanie metod interaktywnych, takich jak odgrywanie ról czy debaty, pomoże uczniom nie tylko przyswoić materiał, ale także rozwinąć krytyczne myślenie.

  Warto również zwrócić uwagę na trafność tematów omawianych na zajęciach. Połączenie teorii z praktycznymi przykładami z życia uczniów lub ze sfery zawodowej sprawi, że materiał będzie ciekawszy i bardziej wartościowy. Ponadto ważne jest uwzględnienie opinii uczniów i zaangażowanie ich w proces podejmowania decyzji dotyczących programu nauczania i metod nauczania.

  Utrzymywanie aktywnego dialogu między nauczycielem a uczniami odgrywa kluczową rolę. Stworzenie bezpiecznego i otwartego środowiska, w którym uczniowie mogą swobodnie zadawać pytania i dzielić się swoimi przemyśleniami, sprzyja głębszemu zrozumieniu omawianych tematów.

  Równie ważne jest wykorzystanie technologii i zasobów multimedialnych. Interaktywne platformy, filmy i aplikacje edukacyjne mogą znacząco zwiększyć zaangażowanie uczniów i uczynić proces nauki bardziej dynamicznym.

  Kolejnym elementem, który należy wziąć pod uwagę, jest regularna informacja zwrotna. Instruktorzy powinni zapewnić uczniom możliwość oceny postępów i zrozumienia, w czym mogą się poprawić. To nie tylko zwiększy ich motywację, ale także stworzy warunki do autorefleksji.

  Ostatecznie, stworzenie środowiska edukacyjnego, w którym uczniowie czują się zaangażowani i aktywnie uczestniczą, wymaga kompleksowego podejścia i elastyczności metod nauczania. Pozwoli to nie tylko na pogłębienie wiedzy, ale także na rozwinięcie umiejętności niezbędnych do przyszłej działalności zawodowej.

• Jaki jest optymalny harmonogram nauki, uwzględniający godziny rozpoczęcia zajęć, długość tygodnia szkolnego i inne aspekty?
• Pięć rekomendacji dla metodyków i opiekunów kursów online: jak pomóc uczniom w opanowaniu materiału edukacyjnego.
• Cztery rekomendacje dotyczące redukcji poziomu lęku u uczniów w trakcie nauki.