
Dowiedz się: Zawód metodyka od podstaw do PRO
Dowiedz się więcejBadania pokazują, że umożliwienie uczniom rysowania podczas wyjaśnień na zajęciach może sprzyjać lepszemu przyswajaniu materiału i ograniczać rozproszenie uwagi. Istnieje jednak inny punkt widzenia, zgodnie z którym bazgranie nie wpływa znacząco na zdolność zapamiętywania informacji i rozproszenie uwagi. W tym kontekście robienie notatek wydaje się skuteczniejszą metodą usprawniania procesu zdobywania wiedzy. Dlatego ważne jest rozważenie różnych podejść dydaktycznych, aby wybrać najbardziej produktywne metody usprawniające proces edukacyjny.
Wyobraź sobie taką sytuację: dowiedziałeś się o pierwszym badaniu i zacząłeś wdrażać metodę bazgrania na swoich lekcjach, wyjaśniając nowy temat. A potem natrafiasz na kolejne badanie, które twierdzi, że ta metoda jest nieskuteczna. Co powinieneś zrobić w tej sytuacji? Czy powinieneś zmienić swoją praktykę? Być może wkrótce pojawią się nowe badania, które potwierdzą, że bazgranie jest równie skuteczne, jak robienie notatek. Ważne jest, aby pamiętać, że metody edukacyjne powinny opierać się na aktualnych danych, ale jednocześnie ważne jest doświadczenie i intuicja nauczyciela.
Badanie opublikowane w 2022 roku potwierdziło, że fotografowanie slajdów prezentacji sprzyja zapamiętywaniu informacji. Jednak inne badanie naukowe wykazało, że ta metoda nie jest tak skuteczna, jak tradycyjne robienie notatek, co podkreśla jej znaczenie. Jeśli wcześniej przedstawiłeś/aś wyniki pierwszego badania swoim studentom, a oni zaczęli aktywnie fotografować slajdy podczas wykładów, co powinieneś/powinnaś teraz zrobić? Czy powinieneś/powinnaś poinformować ich, że ta metoda nie przynosi oczekiwanych rezultatów? Należy pamiętać, że tradycyjne metody zapamiętywania, takie jak robienie notatek, mogą być skuteczniejsze w zapamiętywaniu informacji.
W ostatnich latach koncepcja pedagogiki opartej na dowodach zyskała na znaczeniu. Sugeruje ona, że nauczyciele powinni stosować wyłącznie metody naukowo udowodnione i uważnie monitorować nowe badania w dziedzinie edukacji. Jednak podane przykłady wskazują, że wyniki różnych badań mogą być sprzeczne. Nasuwa się więc pytanie: jak wiarygodne są wyniki badań naukowych i jak można na nich polegać w praktyce edukacyjnej?
Brytyjski ekspert Andrew Watson podzielił się swoją opinią na blogu „Learning and the Brain”. W tym artykule omawia ważne aspekty uczenia się i jego wpływ na funkcjonowanie mózgu. Przedstawiamy główne idee i wnioski z jego badań.

Brytyjski pedagog i autor książek naukowych i edukacyjnych dla nauczycieli, z doświadczeniem w edukacji szkolnej od 1988 roku. W 2008 roku rozpoczął badania nad Praktyczne zastosowanie psychologii i neuronauki w edukacji. W 2011 roku uzyskał tytuł magistra neurobiologii edukacyjnej na Uniwersytecie Harvarda. Obecnie pełni funkcję dyrektora Translate the Brain, organizacji zapewniającej nauczycielom wsparcie edukacyjne mające na celu ułatwianie uczenia się i poprawę efektywności nauczania. Prowadzi również bloga „Learning and the Brain”, na którym dzieli się istotnymi materiałami na temat interakcji między neuronauką a praktyką edukacyjną.
Jak sprawdzić, czy badania są wiarygodne
Andrew Watson podkreśla wagę krytycznej oceny prac naukowych, ponieważ nie wszystkie z nich są w pełni wiarygodne. Ilustruje to przykładem przyjaciela, który twierdził, że żucie gumy jest korzystne dla uczenia się, poprawiając koncentrację i pamięć. Przyjaciel przytoczył również opublikowane badanie, które potwierdzało jego pogląd. Podkreśla to potrzebę ostrożności przy interpretacji danych naukowych i źródeł informacji.
Na pierwszy rzut oka mój przyjaciel znalazł badanie, które potwierdzało jego pogląd, ale badanie to nie jest rozstrzygające. Objęło ono tylko 16 osób i zostało opublikowane w czasopiśmie poświęconym inżynierii, a nie takim dziedzinom jak pamięć czy uczenie się. Metodę pomiaru uwagi zastosowaną w tym badaniu można uznać za wysoce nienaukową. Zatem, choć badania potwierdzają twierdzenia mojego przyjaciela, ich wiarygodność jest wątpliwa i nie wymaga dogłębnej analizy.
Badania mogą wydawać się przekonujące, a ich wyniki atrakcyjne, ale to nie znaczy, że należy bezwarunkowo ufać naukowcom. Ważnym aspektem jest wrodzona ciekawość, którą posiada wielu uznanych naukowców. Nie przyjmują wniosków bezkrytycznie ani nie odrzucają ich z góry, lecz pytają: czy te wnioski zostały już przez kogoś obalone? Takie podejście pomaga uzyskać głębsze zrozumienie przedmiotu badań i przyczynia się do rozwoju nauki.

Zaleca się korzystanie z naukowych baz danych w celu weryfikacji informacji. Andrew Watson sugeruje w tym celu dwa wiarygodne źródła:
- Scite.ai (płatny, ale z siedmiodniowym darmowym dostępem) poinformuje Cię, jak często interesujący Cię artykuł naukowy był cytowany przez innych oraz czy jego ustalenia zostały potwierdzone, czy obalone.
- Connectedpapers.com (bezpłatny) wyszukuje najnowsze badania, w których cytowano artykuł naukowy, i pokazuje, jak różne badania są ze sobą powiązane.
Możesz skorzystać z opartej na sztucznej inteligencji usługi elicit.org. Zapewnia ona dostęp do różnych artykułów naukowych na jeden temat i tworzy na ich podstawie ogólne podsumowanie. Warto zauważyć, że wszystkie wymienione platformy działają wyłącznie w języku angielskim.
Aby lepiej zrozumieć skutki żucia gumy, należy wziąć pod uwagę nie jedno, ale cały szereg badań naukowych. Badając opinie naukowców na temat wpływu żucia gumy, doszedłem do dwóch kluczowych wniosków. Po pierwsze, badania w tym obszarze okazały się znacznie obszerniejsze, niż się spodziewałem, co potwierdza zainteresowanie naukowców tym tematem. Po drugie, nawet wyniki wysokiej jakości badań z udziałem ponad 16 uczestników wykazują sprzeczne dane. Te aspekty podkreślają złożoność i wieloaspektowość zagadnienia wpływu gumy na zdrowie i codzienne życie. Żucie ma zarówno pozytywny, jak i negatywny wpływ na ludzi. Ważne jest nie tylko potwierdzenie różnych hipotez, ale także prawidłowa interpretacja wyników badań. Nawet wysokiej jakości badania naukowe mogą prowadzić do sprzecznych wniosków. Kluczowe pytanie brzmi, czy wiele badań rzeczywiście popiera ten sam punkt widzenia. Watson twierdzi, że nauczyciele mogą zacząć zmieniać swoje praktyki tylko wtedy, gdy otrzymają pozytywną odpowiedź na to pytanie. Podkreśla to znaczenie badań naukowych w praktyce edukacyjnej.

Przeczytaj także:
Znajdowanie i czytanie badań dotyczących efektywnego nauczania i edukacji to podstawowa umiejętność dla nauczycieli, uczniów i wszystkich zainteresowanych pedagogiką. Zacznij od zidentyfikowania słów kluczowych i fraz związanych z tematem. Skorzystaj ze specjalistycznych baz danych, takich jak Google Scholar, JSTOR i ERIC, aby znaleźć odpowiednie artykuły i badania. Skup się na renomowanych czasopismach i publikacjach o wysokim wskaźniku cytowań.
Podczas czytania badań ważne jest, aby zwrócić uwagę na metodologię zastosowaną przez autorów. Sprawdź, jak przeprowadzono eksperyment lub badanie, jakie metody gromadzenia danych zastosowano i jakie były wyniki. Pomoże Ci to ocenić wiarygodność i stosowalność wyników. Pamiętaj również o sprawdzeniu daty publikacji, ponieważ nowe podejścia i technologie w dziedzinie edukacji mogą szybko zmienić poglądy na temat efektywnego nauczania.
Nie ograniczaj się do jednego źródła informacji. Porównuj różne badania i szukaj zarówno wspólnych trendów, jak i sprzeczności. Pozwoli Ci to na pełniejsze zrozumienie tematu. Rób notatki, zaznaczaj ważne punkty i formułuj własne wnioski na podstawie tego, co przeczytałeś. W ten sposób będziesz mógł nie tylko pogłębić swoją wiedzę, ale także zastosować ją w praktyce, aby ulepszyć proces edukacyjny.
To normalne, że badacze dochodzą do sprzecznych wniosków. Watson wyjaśnia, że psychologia bada ludzi zaangażowanych w nauczanie i uczenie się, a te tematy są niezwykle złożone. Dlatego w dziedzinie psychologii często obserwuje się sprzeczne wyniki badań. Co więcej, żadne pojedyncze badanie nie może dać jednoznacznej odpowiedzi na pytania dotyczące ludzkich zachowań i uczenia się.
Aby lepiej zrozumieć dany temat, eksperci radzą, aby nie analizować pojedynczych badań, ale całe grupy artykułów, które wykazują spójny kierunek. Takie podejście pozwala na pełniejsze zrozumienie tematu oraz identyfikację ogólnych trendów i wniosków. Analiza wielu badań przyczynia się do dokładniejszej interpretacji danych i formułowania uzasadnionych wniosków.
Watson formułuje swoją „formułę ufności”, argumentując, że jeśli dziesięć badań potwierdza wynik pozytywny, dwa badania wykazują wynik negatywny, a dwa kolejne wywołują niepewność, to wniosek o wyniku pozytywnym wydaje się najbardziej uzasadniony. To stwierdzenie podkreśla wagę analizy dowodów naukowych i ich interpretacji w kontekście. Na razie ta formuła może służyć jako wskazówka do podejmowania decyzji w oparciu o dostępne dowody.
Co jeśli istnieją tylko dwa badania?
Jak wybrać badanie, jeśli istnieją tylko dwa, a ich wyniki są ze sobą sprzeczne? To pytanie zostało szczegółowo omówione przez Andy'ego Watsona w jego artykule, w którym analizuje dwa badania dotyczące korzyści i szkód związanych z fotografowaniem slajdów podczas zajęć. Artykuł przedstawia argumenty obu stron, pozwalając czytelnikowi lepiej zrozumieć złożoność tematu i dokonać świadomego wyboru.
Badania wykazują sprzeczne wyniki dotyczące wpływu fotografowania slajdów na zapamiętywanie. Niektóre badania twierdzą, że proces ten sprzyja lepszemu przyswajaniu materiału, podczas gdy inne wskazują na brak istotnego wpływu. Zatem pytanie, jak dokładnie fotografowanie slajdów wpływa na pamięć, pozostaje otwarte i wymaga dalszych badań.
Andrew, postępując zgodnie ze swoim algorytmem, najpierw sprawdził inne badania na temat fotografowania slajdów. Jednak przeszukanie popularnych źródeł, takich jak scite.ai, connectedpapers.com i elicit.org, nie przyniosło żadnych dodatkowych rezultatów.
Andrew Watson zaleca dokładne przeanalizowanie granic każdego artykułu naukowego, zwracając szczególną uwagę na jego metodologię. Pozwoli to na lepsze zrozumienie ograniczeń i potencjału prezentowanych badań.
Badania potwierdzające korzyści z fotografowania slajdów i te, które nie wykazują pozytywnego efektu, mogą dawać sprzeczne wyniki po uwzględnieniu różnic w populacji uczestników. Na przykład, jeśli jedno badanie przeprowadzono z udziałem uczniów dorosłych, a drugie z uczniami trzeciej klasy, można by założyć, że różnica w wynikach wynika z wieku i wykształcenia uczestników. Chociaż oba badania obejmowały uczniów dorosłych, ważne jest, aby wziąć pod uwagę, że różnice w liczebności próby mogą znacząco wpływać na wyniki. Czynniki te należy wziąć pod uwagę przy interpretacji wyników badań naukowych.
Watson sugeruje zwrócenie uwagi na konkretne przedmioty, w których przeprowadzono badania. Na przykład badanie mogło koncentrować się na historii lub matematyce. Sugeruje to, że wykorzystanie fotografii prezentacyjnej może poprawić zapamiętywanie w niektórych przedmiotach, ale nie mieć wpływu na inne. Podobnie, można przeanalizować cały kontekst badań, biorąc pod uwagę specyfikę instytucji edukacyjnych, kulturę narodową i inne czynniki, które mogłyby wyjaśnić różnice w wynikach. Watson podkreśla wagę tej idei dla głębokiego zrozumienia wyników.

Badania nad fotografią mają swoje własne różnice, które wyjaśnia Watson. Jedną z nich jest to, że podejście naukowe kładzie nacisk na błądzenie myślami jako ważną zmienną, ale to nie wystarczy, aby wyciągnąć jednoznaczne wnioski na temat korzyści płynących z fotografii. Podejścia do analizy danych i interpretacji wyników odgrywają kluczową rolę w zrozumieniu wpływu fotografii na procesy poznawcze.
W sytuacjach, gdy brakuje jednoznacznych wniosków, ważne jest poleganie na własnym doświadczeniu empirycznym. Andrew Watson podkreśla, że nauczyciele powinni być ciekawi i świadomi. Jednak ostatecznie decyzje podejmowane są na podstawie osobistego osądu nauczycieli. Takie podejście pomaga rozwijać profesjonalną intuicję i podejmować bardziej świadome decyzje w procesie edukacyjnym.
Według Watsona, podszedłby on do problemu wykorzystania fotografii w nauczaniu w następujący sposób: pozwoliłby uczniom robić zdjęcia złożonych diagramów i infografik, ale poprosiłby ich o robienie notatek dotyczących pozostałych informacji. Im więcej uczniów uczestniczy w przetwarzaniu informacji, tym większe prawdopodobieństwo ich zrozumienia i zapamiętania.
Dowiedz się więcej o edukacji, subskrybując nasz kanał na Telegramie. Znajdziesz tu aktualne wiadomości, pomocne wskazówki i ciekawe materiały dotyczące edukacji i samodoskonalenia. Dołącz do naszej społeczności i bądź na bieżąco ze wszystkimi najnowszymi osiągnięciami w dziedzinie edukacji.
Przeczytaj także:
- „W codziennej pracy nauczycieli mamy niewiele podejścia opartego na dowodach”
- 22 badania w edukacji: czego nauczyliśmy się w 2022 roku
- 10 zasad nauczania od badacza mózgu Johna Mediny
- 5 książek o nowoczesnych podejściach pedagogicznych i metodach nauczania
Zawód metodyka od poziomu początkującego do zaawansowanego
Zdobędziesz umiejętności w zakresie tworzenia programów nauczania dla kursów online i offline. Opanujesz nowoczesne praktyki nauczania, ustrukturyzujesz swoje doświadczenie i staniesz się bardziej poszukiwanym specjalistą.
Dowiedz się więcej
