Jak rosyjski inżynier Sowietkin stworzył metodę nauczania przyjętą przez wiodący amerykański uniwersytet

Spis treści:

• Chłopiec pańszczyźniany w najlepszej szkole technicznej
• Sowietkin jako innowacyjny nauczyciel
• Istota systemu Sowietkina
• Ciekawostki o Dmitriju Sowietkinie

Dmitrij Konstantynowicz Sowietkin (1838–1912) był wybitnym inżynierem mechanikiem, nauczycielem i wynalazcą, który stał się twórcą systemu kształcenia przemysłowego. Jego praca wywarła znaczący wpływ na kształcenie zawodowe robotników i inżynierów zarówno w Rosji, jak i za granicą. Sowietkin zrewolucjonizował proces nauczania pracy fizycznej, czyniąc z niej dyscyplinę naukową, jak zauważył jeden z amerykańskich profesorów. Praca Sowietkina stała się podwaliną rozwoju nowoczesnych metod kształcenia zawodowego i nadal wpływa na systemy edukacyjne na całym świecie.

Chłopiec pańszczyźniany w najlepszej szkole technicznej

Dmitrij Sowietkin urodził się w 1838 roku w Moskwie w rodzinie pańszczyźnianych krawców. W młodym wieku został osierocony i wysłany do moskiewskiego przytułku dla sierot, podrzutków i dzieci ulicy. Miał szczęście trafić do tej placówki, ponieważ od momentu jej założenia przez Katarzynę Wielką obowiązywała zasada, że ​​uczniowie pańszczyźniani mają wolność osobistą. Okoliczność ta odegrała znaczącą rolę w jego życiu i drodze edukacyjnej, otwierając przed nim nowe możliwości.

Po drugie, oprócz wolności, chłopiec otrzymał pierwsze wykształcenie w przytułku, gdzie odbywały się zajęcia dla dzieci. Warto zauważyć, że mały Dima wykazywał się zdolnościami akademickimi, co przyciągnęło uwagę nauczyciela Aleksandra Stiepanowicza Jerszowa. Stał się dla Dimy swoistym ojcem chrzestnym w jego zawodzie. Później, gdy Erszow przeniósł się do III Moskiewskiego Gimnazjum, mógł tam umieścić swojego ulubionego ucznia, co otworzyło nowe możliwości rozwoju i edukacji Dimy.

Dmitrij Sowietkin ukończył studia na wydziale realnym gimnazjum, po czym wstąpił do Moskiewskiego Zakładu Kształcenia Zawodowego (MRUZ), który zapewnia średnie wykształcenie zawodowe. Kontynuował naukę pod okiem swojego mentora, Erszowa, który również uczył w tej placówce. W 1858 roku Sowietkin pomyślnie ukończył MRUZ i pozostał tam jako nauczyciel. Pięć lat później został kierownikiem warsztatu kreślarskiego i uzyskał tytuł magistra naukowca, potwierdzający jego wysokie kwalifikacje i osiągnięcia zawodowe w dziedzinie edukacji i projektowania.

W 1931 roku Sowietkin uzyskał dyplom inżyniera mechanika i objął stanowisko kierownika warsztatu obróbki metali. W tym czasie Moskiewską Szkołę Zawodową przekształcono w Cesarską Moskiewską Szkołę Techniczną (IMTS), która zaczęła kształcić specjalistów w dziedzinie mechaniki, budownictwa i technologii inżynieryjnych. Później, na bazie IMTU, powstała jedna z wiodących uczelni technicznych w Rosji – Moskiewski Państwowy Uniwersytet Techniczny im. Baumana, który do dziś kształci wysoko wykwalifikowanych inżynierów i techników.

Młody inżynier o wybitnych zdolnościach zajmował się wynalazczością i stworzył pług dwuskibowy oraz napęd trzykonny do młocarni. Te innowacje przyniosły mu złote medale na Wszechrosyjskiej Wystawie Produktów Wiejskich w Moskwie w 1864 roku, co znacząco przyczyniło się do jego rozwoju zawodowego i kariery.

Sowietkin jako innowacyjny nauczyciel

Zamiłowanie Sowietkina do wynalazczości i chęć ulepszania otaczającego go świata przejawiały się również w jego podejściu do nauczania. W latach 50. XIX wieku, na początku swojej pracy w szkole, zaczął opracowywać nowy, bardziej efektywny system nauczania „sztuk mechanicznych”. Ta metodologia nie narodziła się znikąd; poprzedziły ją idee tak wybitnych postaci, jak Augustin de Bethencourt, który kierował Instytutem Korpusu Inżynierów Kolejowych i znacząco przyczynił się do rozwoju edukacji inżynierskiej w Rosji; Fiodor Ott, dyrektor szkoły zawodowej i przytułku w Cesarskim Moskiewskim Domu Wychowanków; oraz Adolf Rosenkampf, dyrektor Moskiewskiej Szkoły Zawodowej, w której studiował Sowietkin. Wpływy te stały się podwaliną unikalnego podejścia do edukacji, które pozostaje aktualne do dziś.

Nie tylko Sowietkin, ale także jego koledzy z Moskiewskiego Instytutu Nauk Technicznych (IMTS), w tym Aleksiej Płatonowicz Płatonow, pracowali nad rozwojem tego systemu edukacyjnego. Pomyślne opracowanie i wdrożenie tego systemu było możliwe dzięki staraniom dyrektorów Moskiewskiego Uniwersytetu Medycznego Nauki i Techniki (MURZ) i Moskiewskiego Instytutu Nauk Technicznych (IMTS), Aleksandra Jerszowa, który objął stanowisko dyrektora tej instytucji w 1859 roku, oraz Wiktora Della-Wosy. Kształtowanie się systemu, znanego jako system „rosyjski” i „metoda IMTS”, trwało około dwudziestu lat. Po Sowietkinie system ten był dalej rozwijany przez jego następców, takich jak Siergiej Władimirski, dyrektor Moskiewskiej Szkoły Metalurgiczno-Zawodowej i sekretarz Towarzystwa Szerzenia Wiedzy Technicznej w Moskwie, oraz Nikołaj Gustaw Hesse, inspektor Petersburskiej Szkoły Zawodowej im. Carewicza. Wysiłki te przyczyniły się do dalszego rozwoju i upowszechnienia wysokiej jakości edukacji technicznej w Rosji. Druga połowa XIX wieku była okresem aktywnej rewolucji przemysłowej i szybkiego rozwoju myśli inżynierskiej. W tym okresie odbyły się liczne międzynarodowe wystawy techniczne, na których Instytut Mechaniki i Uniwersytetów Technicznych (IMTU) zaprezentował szereg innowacji, w tym system Sowietkina. Na wystawach w Paryżu w latach 1867 i 1878, Petersburgu w 1870, Moskwie w 1872, Wiedniu w 1873, Antwerpii w 1878 i Chicago w 1893 system ten spotkał się z dużym uznaniem i otrzymał nagrody, potwierdzając jego znaczenie i wpływ na rozwój ówczesnej techniki. Sukces systemu Sowietkina na arenie międzynarodowej podkreśla postęp i osiągnięcia inżynieryjne charakterystyczne dla tej epoki.

Metoda zyskała światowe uznanie na Wystawie Filadelfijskiej w 1876 roku. Niewielkie stoisko IMTU, prezentujące narzędzia i próbki do nauczania stolarstwa i modelarstwa, obróbki metali, toczenia i kowalstwa, wywołało prawdziwą sensację i zostało nagrodzone brązowym medalem. Ten sukces przyciągnął uwagę wielu technicznych instytucji edukacyjnych zainteresowanych wdrożeniem podobnego systemu nauczania. Prezes Massachusetts Institute of Technology (MIT), John Runkle, również wyraził swoją opinię na temat tej metody, podkreślając jej znaczenie i potencjał w dziedzinie edukacji.

Wszystkie moje plany wprowadzenia rosyjskiego systemu nauczania w warsztatach zostały zatwierdzone, a obecnie trwa budowa nowego budynku w celu wdrożenia tej inicjatywy. Możecie być Państwo pewni, że system ten zostanie wdrożony we wszystkich szkołach technicznych w naszym kraju, gdy tylko jego skuteczność zostanie udowodniona w naszym instytucie.

Od początku lat 70. XIX wieku system Sowietkina zaczął być wdrażany w szkołach technicznych w Rosji. Został on przyjęty przez praktycznie wszystkie rosyjskie techniczne instytucje edukacyjne kolejnictwa. W oparciu o ten system powstały również placówki edukacyjne poza granicami kraju, co świadczy o jego znaczeniu i skuteczności w kształceniu specjalistów w dziedzinie transportu kolejowego.

• W USA – Boston School of the Massachusetts Institute of Technology, Songlun School of Manual Labor Training of the University of Washington i szereg innych podobnych placówek edukacyjnych;
• W Niemczech – Royal School of Mechanical Arts;
• We Francji – Paris Conservatory of Arts and Crafts, a metoda w zaadaptowanej formie zaczęła być stosowana w szkołach ogólnokształcących.

Twórca systemu, Dmitrij Sowietkin, spotkał się z zasłużonym uznaniem. Otrzymał kilka dyplomów i został honorowym członkiem Paryskiej Akademii Nauk. Ponadto Dmitrij dołączył do Amerykańskiej Rady Edukacji, co podkreśla jego wkład w rozwój technologii i systemów edukacyjnych.

W 1885 roku Dmitrij Sowietkin opuścił rodzinny IMTU i został pierwszym dyrektorem Górniczej Szkoły Zawodowej im. I. S. Malcowa we Włodzimierzu. Pełniąc tę ​​funkcję, nie tylko nauczał, ale także aktywnie uczestniczył w budowie i wyposażeniu placówki oświatowej. Dmitrij Sowietkin zmarł w grudniu 1912 roku we Włodzimierzu. Jego metody nauczania nadal wywierają wpływ zarówno w Rosji, jak i za granicą, zachowując swoją aktualność i zapotrzebowanie.

Istota systemu Sowietkin

Metoda, opracowana w latach 1850–1870 w IMTU, harmonijnie łączyła aspekty teoretyczne i praktyczne, co uczyniło proces nauki rzemiosła bardziej wizualnym. Opierała się na sekwencyjnym nabywaniu umiejętności i zapewniała szybkie zdobywanie szerokiej wiedzy i umiejętności. Co ciekawe, nawet w drugiej połowie XIX wieku, w epoce pary i żelaza, kształcenie zawodowe nie miało cech, które dziś uważamy za oczywiste. Ta metoda stanowiła ważny krok w rozwoju standardów edukacyjnych, kładąc nacisk na praktyczne zastosowanie wiedzy i kształcenie specjalistów zdolnych do efektywnej pracy w szybko zmieniającym się świecie. Pomimo rosnącej złożoności procesów produkcyjnych, większość pracowników w fabrykach i przedsiębiorstwach była samoukami, ponieważ systematyczne szkolenie zawodowe dla pracowników z umiejętnościami technicznymi nie istniało w tamtym czasie. Typowa kariera robotnika zaczynała się od zostania asystentem w okresie dojrzewania. Następnie, jeśli miał szczęście, przechodził do wykonywania najprostszych i najbardziej podrzędnych zadań. Dążąc do wyższych zarobków, robotnicy starali się opanowywać bardziej złożone procesy. Jednak takie podejście nie pozwalało na wykształcenie uniwersalnego specjalisty, ponieważ każdy nowy produkt musiał być poznawany od nowa. To podkreślało potrzebę kształcenia zawodowego w celu doskonalenia umiejętności pracowników i poprawy jakości produkcji.

Kształcenie inżynierów w przeszłości borykało się z niedociągnięciami związanymi z nieskutecznością. Wiedza teoretyczna była słabo powiązana z umiejętnościami praktycznymi, co utrudniało zrozumienie materiału prezentowanego w podręcznikach. Praca laboratoryjna, niezbędna do utrwalenia teorii, była niedostępna dla wielu aspirujących specjalistów. Szkoły zawodowe często znajdowały się w zakładach produkcyjnych, a po ukończeniu kursu teoretycznego studenci byli natychmiast kierowani do warsztatów, gdzie poznawali najważniejsze aspekty zawodu poprzez doświadczenie praktyczne. Takie podejście oznaczało naukę poprzez błędy popełniane w rzeczywistych warunkach, które czasami prowadziły do ​​kontuzji. ​​W Instytucie Budowy Maszyn i Transportu (IMTU) mieściła się również fabryka produkująca niestandardowe części i narzędzia, specjalizująca się w produkcji skomplikowanych maszyn własnej konstrukcji. To doświadczenie było niezbędne do rozwijania umiejętności praktycznych i kształcenia wysoko wykwalifikowanych specjalistów.

System, który praktycznie nie zmienił się od średniowiecza, potrzebował skutecznego zamiennika i to właśnie w IMTU znaleziono optymalną alternatywę.

Po pierwsze, w procesie kształcenia oddzielono teorię od praktyki. Nie oznaczało to, że szkolenie stało się wyłącznie teoretyczne; stworzono specjalistyczne warsztaty do zajęć praktycznych, z których każdy był przeznaczony do określonego rodzaju pracy. Warsztaty te zostały wyposażone we wszelki niezbędny sprzęt, umożliwiający instruktorowi efektywną pracę z grupą studentów. Dopiero po ukończeniu szkolenia, gdy studenci opanowali podstawowe umiejętności w bezpiecznym środowisku edukacyjnym, byli oni kierowani na praktyczne szkolenie w rzeczywistych warsztatach produkcyjnych.

IMTU usystematyzował proces kształcenia zawodowego. Wcześniej proces szkolenia obejmował wytwarzanie dużej liczby różnorodnych produktów, co stwarzało trudności początkującym i sprawiało, że opanowanie materiału było zbyt skomplikowane. W rezultacie studenci często nie udawało się ukończyć zadań w wyznaczonym czasie. Nowe podejście wprowadzone przez Sowietkina dzieli szkolenie praktyczne na prostsze kroki, co ułatwia efektywniejszą naukę. Studenci opanowują teraz poszczególne procesy i techniki produkcyjne, takie jak cięcie, wiercenie, czyszczenie, piłowanie, piłowanie i dziurkowanie. Typowe zadania w IMT koncentrują się nie na kompletnym wytwarzaniu ramy okiennej, ale na ćwiczeniu różnych połączeń ram, co pozwala studentom lepiej zrozumieć i opanować kluczowe aspekty produkcji.

Szkolenie odbywało się etapami, zaczynając od podstaw i stopniowo przechodząc do bardziej złożonych zadań. Studenci najpierw opanowali dłutowanie i piłowanie żeliwa, a następnie uczyli się obróbki stali miękkiej. Następnie rozpoczynali toczenie, rzeźbienie i lutowanie. Dopiero po opanowaniu tych umiejętności mogli przejść do tworzenia i montażu mechanizmów. Ważne było, aby najpierw opanować poszczególne techniki, nauczyć się je łączyć, a następnie zastosować tę wiedzę w praktyce na hali produkcyjnej. Takie podejście zapewniło dogłębne zrozumienie technologii i przyczyniło się do rozwoju wykwalifikowanych specjalistów mechaników.

Każdy etap programu składał się z małych zadań o stopniowo rosnącym stopniu trudności. Studenci wykonywali je pod czujnym okiem mentora. Takie podejście przyczyniło się do efektywnego przyswojenia materiału i rozwoju umiejętności praktycznych.

Sovetkin zrewolucjonizował metody nauczania, sugerując, że studiowanie teorii i praktyki będzie skuteczniejsze, jeśli uczniowie pogłębią zrozumienie procesów produkcyjnych. Na etapie zdobywania wiedzy teoretycznej zaproponował wprowadzenie pomocy wizualnych, takich jak modele, narzędzia, próbki i mechanizmy. To podejście, które dziś wydaje się oczywiste, było wówczas prawdziwą innowacją, przyczyniając się do udoskonalenia procesu nauczania.

Dla cieśli opracowano modele pilników 24-krotnie większe, pozwalające uczniom wyraźnie dostrzec różnice w cięciach. Dla tokarzy stworzono narzędzia do cięcia śrub i nakrętek 6-krotnie większe, ułatwiające postrzeganie kąta cięcia. Na Wystawie Filadelfijskiej pracownicy IMTS zaprezentowali 679 takich pomocy wizualnych, podkreślając znaczenie wizualizacji w edukacji i szkoleniach.

W 1869 roku laboratorium techniczne IMTS zostało wyposażone w aparaturę do czyszczenia żyta i przesiewania mąki, a także młyn zbożowy. Urządzenia te dały studentom wyjątkową możliwość opanowania podstaw mielenia mąki. Takie podejście do nauki sprzyjało głębszemu zrozumieniu procesów związanych z przetwarzaniem zbóż i stało się ważnym krokiem w rozwoju praktycznej edukacji w tej dziedzinie.

IMTS ugruntował swoją pozycję jako instytucja postępowa, oferując studentom różnorodne kursy z naciskiem na zajęcia praktyczne i laboratoryjne. Proces nauczania jest dostosowany do indywidualnych potrzeb każdego studenta. Na przykład osoby aspirujące do zostania inżynierami mogą poświęcić więcej czasu na aspekty teoretyczne, podczas gdy przyszli mechanicy koncentrują się na umiejętnościach praktycznych. Wykłady w IMTU prowadzone są na wysokim poziomie akademickim, co sprzyja dogłębnemu zrozumieniu przedmiotu.

W rezultacie, jak zauważył profesor Calvin Milton Woodward, dziekan Wydziału Politechnicznego Uniwersytetu Waszyngtońskiego, nauczanie umiejętności manualnych w Rosji stało się prawdziwą nauką. Nauczyciele w tym kraju z powodzeniem integrują aspekty teoretyczne i praktyczne, co przyczynia się do rozwoju umiejętności studentów. Pomaga to rozwijać nie tylko kompetencje zawodowe, ale także kreatywne podejście do rozwiązywania problemów w różnych dziedzinach.

System IMTS zapewnił szybkie i efektywne szkolenie przyszłych techników i inżynierów, wyposażając ich w szczegółową i szczegółową wiedzę z zakresu podstaw zawodu. Studenci, którzy spędzili kilka lat w warsztatach, stali się pewnymi użytkownikami narzędzi takich jak wiertarki, dłuta i pilniki. Dzięki doświadczeniu praktycznemu rozwinęli umiejętności niezbędne do udanej kariery w branży technicznej.

W IMTS studenci uczyli się nie tylko umiejętności technicznych, ale także podstaw efektywnego zarządzania projektami, organizacji przepływu pracy, rozmieszczenia sprzętu i zarządzania personelem. Na początku XX wieku dyplomy absolwentów zawierały sekcje dotyczące projektowania, organizacji i budowy, co było ewenementem w tamtych czasach. W ramach kształcenia przyszłych specjalistów mogli oni zapoznać się z projektami fabryk, w tym ogólnym układem, opisem warunków produkcji, a także szczegółowymi obliczeniami i badaniami projektowymi kluczowych urządzeń. Dało to absolwentom wszechstronną wiedzę i umiejętności niezbędne do udanej pracy w przemyśle.

Wszystkie te umiejętności były niezwykle istotne. Inżynier musiał dogłębnie rozumieć każdy element procesu produkcyjnego i być w stanie szybko i samodzielnie podejmować decyzje w złożonych sytuacjach, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że systemy szybkiej komunikacji były wówczas słabo rozwinięte. Wymagało to wysokich kwalifikacji i umiejętności adaptacji do zmieniających się warunków pracy, co czyniło z inżynierów niezastąpionych specjalistów w swojej dziedzinie.

Sovetkin przewodniczył komitetowi kierowników warsztatów, odpowiedzialnemu za opracowanie programu kształcenia praktycznego w IMTU. Odegrał kluczową rolę w stworzeniu systemu kształcenia zawodowego, który pomimo zmian, istnieje do dziś w udoskonalonej formie. System ten stał się podstawą kształcenia wykwalifikowanych specjalistów, którzy przyczyniają się do rozwoju przemysłu i wdrażania nowoczesnych technologii.

Czytaj Również:

Łobaczewski nie tylko stał się wybitnym naukowcem, ale także wykazał się jako skuteczny menedżer w swojej roli rektora uniwersytetu. Jego umiejętności w zarządzaniu procesem dydaktycznym i działalnością naukową przyczyniły się do rozwoju nauki i edukacji w Rosji. Łobaczewski wprowadził innowacyjne metody nauczania, wspierał młodych badaczy i przyczynił się do powstania szkół naukowych. Jego wkład w organizację uniwersytetu i rozwój nauk matematycznych pozostawił zauważalny ślad w historii szkolnictwa wyższego. Wyniki jego pracy jako rektora potwierdzają, że był nie tylko wybitnym matematykiem, ale także skutecznym liderem, zdolnym do inspirowania i przewodzenia.

Ciekawostki o Dmitriju Sowietkinie

• Oczywiście, nowatorski inżynier fascynował się wszelkiego rodzaju innowacjami technicznymi tamtej epoki w życiu codziennym, niezwiązanym z pracą. W 1890 roku Sowietkin został pierwszym właścicielem samochodu we Włodzimierzu. Amerykańska Rada Edukacji podarowała mu maszynę w dowód wdzięczności za osiągnięcia dydaktyczne.
• Wyposażając Szkołę Górniczą, Sowietkin wyposażył ją w dynamo z maszyną parową zakupioną za granicą. Dzięki temu szkoła stała się pierwszym budynkiem we Włodzimierzu z oświetleniem elektrycznym.
• Praca Sowietkina została doceniona przez założyciela Włodzimierskiej Szkoły Górniczej, Jurija Nieczajewa-Maltsowa, właściciela kilku fabryk i zakładów oraz filantropa. Podarował on twórcy „rosyjskiego systemu” dom w centrum Włodzimierza.
• Nie wiadomo, czy to prawda, czy legenda, ale zachowała się następująca historia: podczas konduktu pogrzebowego ulicami Włodzimierza do klasztoru Kniagińskiego, gdzie pochowano słynnego inżyniera, nagle, w środku dnia, zapaliły się wszystkie latarnie uliczne, jakby i one oddawały mu ostatni hołd. Nawet jeśli ta historia jest fikcyjna, pokazuje, że osobowość Dmitrija Sowietkina stała się legendą.
• Grób Sowietkina na nekropolii klasztoru Kniagininy został utracony w czasach sowieckich. Jednak w 1995 roku został odrestaurowany na podstawie starych fotografii zachowanych przez potomków. Tablica pamiątkowa ku jego czci na budynku Wydziału Technologii Mechanicznych Moskiewskiego Państwowego Uniwersytetu Technicznego im. Baumana pojawiła się dopiero w 2014 roku.

• Konstantin Uszyński: krótki przegląd jego idei pedagogicznych, reform i losów
• Historia uniwersytetów ludowych w Imperium Rosyjskim: jakie to były instytucje edukacyjne?
• Czym jest plan Daltona i dlaczego był popularny w ZSRR (ale nie na długo)
• Jak Rosjanie studiowali kursy 100 lat temu (a nawet wcześniej)