Klient nie zawsze ma rację, czyli co jest ważne dla metodyka poza projektowaniem nauczania?

Spis treści:

• "Nie ma potrzeby tworzenia treści na zamówienie, nie mamy na to zasobów!"
• "Nie ma potrzeby wykonywania zadań praktycznych, po prostu spraw, aby było pięknie i ciekawie!"
• "Rób tak, jak mówi ekspert – on lepiej rozumie temat!"
• Jakie są wnioski?

Niezależny scenarzysta i twórca kursów elektronicznych z doświadczeniem w dziedzinie edukacji od 2012. W ciągu mojej kariery stworzyłem ponad 200 kursów obejmujących różnorodne tematy i formaty. Prowadzę również kanał Nova Academy na Telegramie, gdzie dzielę się swoją wiedzą i doświadczeniem w zakresie nauczania online. Moim celem jest pomoc instytucjom edukacyjnym i indywidualnym profesjonalistom w tworzeniu wysokiej jakości i skutecznych materiałów edukacyjnych.

Podczas szkolenia przyszli metodycy poznają różne modele i narzędzia projektowania kursów edukacyjnych. Teoretycznie proces ten wydaje się systematyczny i logiczny. Jednak gdy początkujący metodycy napotykają na realne wyzwania ze strony klientów, często napotykają nieoczekiwane trudności, które znacząco odbiegają od ich początkowego rozumienia. Ten kontrast między teorią a praktyką podkreśla wagę dogłębnego zrozumienia nie tylko metodologii projektowania, ale także potrzeb klienta.

Przyczyny nieskuteczności kursów edukacyjnych często wiążą się z faktem, że klienci i eksperci merytoryczni nie zawsze posiadają niezbędną wiedzę na temat tworzenia programów edukacyjnych. Jest to całkiem naturalne: nie muszą być specjalistami w tej dziedzinie. Głównym zadaniem klienta jest zdefiniowanie pożądanych efektów uczenia się, podczas gdy ekspert musi posiadać dogłębną wiedzę na temat kursu. Metodyk odgrywa kluczową rolę w przełożeniu wiedzy eksperckiej na wysokiej jakości kurs, który pomaga osiągnąć wyznaczone cele. Klienci i eksperci ufają metodykowi, który projektuje kurs, dobierając najodpowiedniejsze podejścia i narzędzia do rozwiązywania problemów edukacyjnych. W idealnym przypadku tego typu interakcja zapewnia stworzenie skutecznego produktu edukacyjnego. Klienci i eksperci często mają własne pomysły na organizację kursu i nalegają na ich realizację, nawet jeśli nie znają się na metodologii. Początkujący metodycy, poddawani tej presji, nie zawsze są w stanie przekonująco bronić swojego punktu widzenia i proponować najskuteczniejsze metody nauczania. Może to prowadzić do stereotypu, że „klient ma zawsze rację”, co czasami utrudnia tworzenie wysokiej jakości programów edukacyjnych. Ważne jest, aby zrozumieć, że skuteczne nauczanie wymaga uwzględnienia naukowych podstaw pedagogiki i metodologii, a specjaliści muszą być w stanie uzasadnić swoje propozycje, aby osiągnąć optymalne rezultaty.

W tym tekście przeanalizuję kilka typowych sytuacji, które często pojawiają się w praktyce. Pokażę, jak różni metodolodzy mogą reagować na te same okoliczności, a także jakie są tego konsekwencje i rezultaty. Dla jasności zaprezentuję różne podejścia na przykładzie dwóch fikcyjnych postaci.

Elena jest początkującą metodolożką, która dąży do zaspokojenia potrzeb zarówno klientów, jak i ekspertów. Zawsze jest gotowa słuchać ich życzeń i spełniać ich wymagania, ponieważ boi się rozczarowania osób, z którymi pracuje. Jej podejście do pracy opiera się na chęci współpracy i zrozumieniu potrzeb klientów, co czyni ją cenną specjalistką w swojej dziedzinie. Jednak takie podejście może prowadzić do tego, że nie zawsze bierze pod uwagę własne pomysły i inicjatywy. Ważne jest, aby Elena nauczyła się znajdować równowagę między spełnianiem życzeń innych a wdrażaniem własnych koncepcji, co pozwoli jej rozwijać się jako metodolog i proponować oryginalne rozwiązania.

Druga bohaterka, Julia, jest doświadczoną metodyczką. Z przekonaniem współpracuje z ekspertami, proponuje różnorodne rozwiązania i wytrwale broni swojego profesjonalnego zdania. Julia wykazuje pewność siebie i kompetencje, co czyni ją ważnym członkiem zespołu.

"Nie ma potrzeby tworzenia szkoleń na zamówienie, nie ma na to zasobów!"

Tworząc kurs stawiania celów dla menedżerów małej firmy handlowej, ważne jest, aby zacząć od dogłębnego zrozumienia grupy docelowej. Jeśli jednak klient zgłasza brak czasu i wymaga szybkiej realizacji zamówienia, konieczne jest wykorzystanie dostępnych danych do szybkiej analizy. Można przeprowadzić ankietę wśród pracowników firmy, aby zbadać ich potrzeby i oczekiwania wobec kursu. Warto również rozważyć najlepsze praktyki w zakresie stawiania celów, dostosowując je do specyfiki branży handlowej. Ważne jest, aby opracować strukturę kursu, która uwzględni główne problemy i zadania, z którymi menedżerowie spotykają się w swojej codziennej pracy. Pozwoli to na stworzenie skutecznego i pożądanego produktu, który pomoże kadrze kierowniczej rozwinąć umiejętności wyznaczania celów i poprawić wyniki firmy.

Elena decyduje się na współpracę z klientem i natychmiast rozpoczyna opracowywanie kursu w oparciu o treści dostarczone przez coacha ds. wyznaczania celów. Taka strategia pracy pozwala na stworzenie skutecznego produktu edukacyjnego, który odpowiada potrzebom grupy docelowej i uwzględnia aktualne trendy w wyznaczaniu celów.

Po ukończeniu kursu poddaje się go testom w grupach fokusowych, które spotykają się z licznymi negatywnymi komentarzami. Kadra kierownicza zauważa, że ​​treść kursu nie jest zgodna z ich celami zawodowymi, co wymaga znacznych poprawek. Klient pozostaje niezadowolony i uważa, że ​​problemy z kursem wynikają z niedociągnięć metodyka, a nie z braku zbadania grupy docelowej przez coacha.

Julia rozumie, że kurs musi uwzględniać poziom grupy docelowej, a także jej potrzeby i wyzwania. Dlatego opracowuje program dostosowany do indywidualnych potrzeb uczestników. Pozwala to na tworzenie wysoce istotnych i skutecznych treści, które odpowiedzą na aktualne pytania i rozwiążą palące problemy grupy docelowej. Biorąc pod uwagę charakterystykę i potrzeby odbiorców, Julia dąży do zapewnienia wysokiego poziomu zaangażowania i przyswajania materiału, co ostatecznie przyczynia się do praktycznych osiągnięć uczestników.

• Wyjaśnia klientowi, dlaczego badanie grupy docelowej jest konieczne i dlaczego tego etapu nie można pominąć, jasno dając do zrozumienia, że ​​bez niego kurs może być bezużyteczny.
• Proponuje rozwiązania umożliwiające skrócenie czasu badań. W tym celu Julia zawsze ma gotową listę pytań do badania grupy docelowej. Zadaje je klientowi.
• Jeśli przeprowadzenie pełnego castingu nie jest możliwe, ogranicza się do wywiadów z kilkoma przedstawicielami grupy docelowej. Pomaga jej to zrozumieć ich motywacje, potrzeby i postawy.

Wyniki testów fokusowych wykazały wysoką ocenę kursu, co doprowadziło do jego akceptacji przez klienta przy minimalnych korektach. Potwierdza to skuteczność opracowanego materiału i jego zgodność z oczekiwaniami grupy docelowej.

"Nie ma potrzeby ćwiczeń praktycznych, wystarczy zadbać o estetykę i zaangażowanie!"

Nasi specjaliści otrzymali nowe zlecenie. Tym razem muszą opracować kurs dla sprzedawców kosmetyków, który pozwoli im pewnie poruszać się po nowym produkcie. Klient nalega, aby kurs zawierał wyłącznie informacje teoretyczne, czyli informacje, które sprzedawcy muszą zapamiętać na temat produktu. Ćwiczenia praktyczne nie są wymagane. Główny nacisk należy położyć na przedstawienie teorii w sposób interesujący i angażujący, aby uczynić proces nauki jak najbardziej efektywnym i zapadającym w pamięć.

Elena uważa, że ​​klient lepiej rozumie cele szkolenia, dlatego opracowuje kurs skoncentrowany na aspektach teoretycznych. Stosuje metodę storytellingu, która sprawia, że ​​proces nauki jest angażujący i interesujący. Takie podejście nie tylko skutecznie przyswaja materiał, ale także utrzymuje wysoki poziom zaangażowania uczestników.

Rezultaty szkolenia były satysfakcjonujące zarówno dla klienta, jak i dla sprzedawców. Jednak miesiąc po ukończeniu kursu tylko 30% sprzedawców zdało test ze znajomości nowego produktu. Klient był rozczarowany, ponieważ kurs, choć interesujący, nie przyniósł oczekiwanych korzyści. Jego zdaniem odpowiedzialność za to spoczywa na metodyku.

W podobnej sytuacji, związanej z badaniami naukowymi, Julia wyjaśnia klientowi, że jego koncepcja zapamiętywania informacji jest błędna. Zapamiętywanie nie następuje automatycznie podczas zapoznawania się z materiałem – wymaga aktywnego zaangażowania, które nazywa się praktyką przypominania. Bez tej techniki nowe informacje szybko zanikają, a samo powtarzanie kursu nie rozwiązuje problemu. Dlatego Julia podkreśla potrzebę włączenia do kursu ćwiczeń ukierunkowanych na przypominanie i przypominanie sobie nowych informacji, co znacząco poprawi efektywność uczenia się i utrwalania wiedzy.

Julia bierze udział w kursie z ćwiczeniami przypominania. Miesiąc po ukończeniu kursu sprzedawcy osiągają doskonałe wyniki w ocenie wiedzy na temat nowego produktu, co przekłada się na zadowolenie klientów.

"Rób, co mówi ekspert – on lepiej rozumie temat!"

Nowy kurs poświęcony jest złożonemu tematowi technicznemu „Środków Ochrony Indywidualnej” dla pracowników huty. Informacje na ten temat przekazuje ekspert, ale komunikacja z nim jest trudna. Konsekwentnie wyraża on swoją opinię, posługuje się autorytetem i uważa, że ​​wie, jak najlepiej przedstawić materiał. Klient również popiera stanowisko eksperta, argumentując, że jego opinia powinna być decydująca. Ważne jest znalezienie równowagi między opinią eksperta a potrzebami odbiorców, aby zapewnić wysoką jakość szkoleń i zgodność z normami bezpieczeństwa pracy.

Elena projektuje kurs w oparciu o swoją opinię eksperta. Dzięki ponad 20-letniemu doświadczeniu zawodowemu doskonale wie, jak skutecznie przekazywać informacje uczestnikom. Jej podejście zapewnia, że ​​tematy są prezentowane w przystępny i zrozumiały sposób, co sprzyja skutecznej nauce.

Kurs okazał się trudny do zrozumienia i przeładowany informacjami. Po jego ukończeniu pracownicy mieli więcej pytań, niż wiedzieli na dany temat. Klient obwinia za to metodyka. Ekspert dostarczył doskonałe treści, ale Elena nie potrafiła ich skutecznie przedstawić. Optymalizacja sposobu przekazywania materiałów jest niezbędna do poprawy jakości nauki i zadowolenia uczestników.

Julia miała już podobne doświadczenie. Rozumie, że wielu ekspertów i klientów nie docenia znaczenia metodyka, postrzegając go jedynie jako asystenta technicznego. Dlatego już na pierwszym spotkaniu z klientem i ekspertem Julia od razu przedstawia swoje obowiązki i wyjaśnia rolę eksperta. Podkreśla, że ​​metodolog to wykwalifikowany specjalista posiadający wiedzę z zakresu tworzenia skutecznych programów edukacyjnych. To zrozumienie pomaga ustalić odpowiednie oczekiwania i sprzyja produktywnej współpracy.

Projektując kurs, należy wziąć pod uwagę wiele czynników, w tym teorię uczenia się, obciążenie poznawcze, psychologię uczącego się oraz algorytmy projektowania. Dobry kurs to nie tylko treść dostarczana przez eksperta w danej dziedzinie, ale system o ustrukturyzowanej metodologii. Interakcja między metodykiem a ekspertem powinna być równorzędna, a każdy z nich powinien być odpowiedzialny za swój obszar. Ekspert odpowiada za stworzenie merytorycznej części kursu, podczas gdy metodolog koncentruje się na efektywnym przekazaniu materiału. W związku z tym opinia metodologa staje się kluczowa w procesie tworzenia kursu.

Ekspert wysoko ocenił finalny kurs, który był przejrzysty i przystępny dla personelu. Szkolenie jest proste, a uczestnicy z powodzeniem opanowali materiał. Kurs wykazał swoją skuteczność, a klient był zadowolony z rezultatów.

Jakie są wnioski?

Główna myśl, którą chcę przekazać za pomocą tych przykładów, jest taka, że ​​aby skutecznie tworzyć programy edukacyjne, metodolodzy potrzebują czegoś więcej niż tylko znajomości metodologii i narzędzi. Kluczowe są również wysokie umiejętności komunikacyjne. Umiejętności te są równie ważne, jak podstawy teoretyczne. Brak umiejętności prowadzenia konstruktywnego dialogu z klientami i ekspertami, a także brak umiejętności przekonywania ich w sposób przekonujący i wytrwały, gdy błędnie interpretują swoje pomysły dotyczące tworzenia kursów, może prowadzić do poważnych niedociągnięć w produkcie końcowym. Ostatecznie odpowiedzialność za projektowanie szkoleń spoczywa na metodyku i to on będzie obwiniany za potencjalne problemy. Dlatego rozwijanie umiejętności komunikacyjnych jest integralną częścią profesjonalnego szkolenia metodyków.

Podam przykład z własnego doświadczenia. Pewnego dnia klient, podobny do opisanego w pierwszej części artykułu, oświadczył, że nie ma czasu na określenie potrzeb swojej grupy docelowej: „Zróbmy to bez tego, kurs jest pilnie potrzebny!”. Kurs wymagał przeszkolenia sprzedawców z obsługi programu komputerowego, który pomógłby utrzymać aktualną ofertę produktów na półkach sklepowych.

Podczas naszego spotkania odkryliśmy, że sklep korzystał z oprogramowania od dłuższego czasu, ale sprzedawcy nie wykorzystywali jego funkcji. Klient chciał opracować angażujący kurs oparty na grze z elementami grywalizacji, który jasno pokazałby, jak efektywnie korzystać z oprogramowania. Takie podejście nie tylko zwiększyłoby zaangażowanie pracowników, ale także znacząco poprawiło ich biegłość w korzystaniu z narzędzia.

Przeanalizowałem oprogramowanie i doszedłem do wniosku, że jest ono na tyle intuicyjne, że można je szybko opanować bez konieczności szkolenia. Zatem problem prawdopodobnie nie polegał na braku wiedzy sprzedawców na temat korzystania z oprogramowania. Po prostu wydawali się nie zwracać na nie uwagi.

Wyjaśniłem sytuację klientowi i zasugerowałem przeprowadzenie małego badania w celu zebrania jego opinii. Zgodził się. Podczas naszych rozmów sprzedawcy przyznali, że obawiają się upomnień od kierownika, jeśli zacznie on otrzymywać komunikaty o brakach w magazynie. To wewnętrzne ciśnienie uniemożliwia im efektywne korzystanie z programu.

Ostatecznie kurs został wdrożony, ale jego treść uległa znacznej zmianie. Nie tylko szkoliliśmy użytkowników w zakresie obsługi programu; staraliśmy się również zmienić stereotypy dotyczące sprzedawców. To oczywiście wydłużyło czas realizacji, ale ostatecznie kurs osiągnął zamierzone cele. Gdybyśmy zastosowali się do początkowych wymagań klienta i skupili się wyłącznie na szkoleniu, doprowadziłoby to do znacznie większej frustracji i straty czasu, bez żadnych namacalnych rezultatów. Doświadczenie odgrywa znaczącą rolę w umiejętności skutecznego radzenia sobie w różnych sytuacjach. Co jednak powinni zrobić metodycy, którzy dopiero rozpoczynają karierę? Uważam, że istnieje kilka pomocnych zaleceń, które mogą znacznie uprościć ten proces. Po pierwsze, ważne jest, aby stale uczyć się i rozwijać w swojej dziedzinie. Czytanie specjalistycznej literatury i udział w webinariach pomogą pogłębić wiedzę i poszerzyć horyzonty. Po drugie, warto nawiązać kontakty z bardziej doświadczonymi kolegami, aby uzyskać wsparcie i porady. Dzielenie się doświadczeniami z innymi metodykami może być cennym zasobem w trudnych chwilach. Po trzecie, praktyka jest kluczowa. Regularne stosowanie zdobytej wiedzy w rzeczywistych sytuacjach pomoże Ci szybciej się adaptować i zwiększyć pewność siebie. Te kroki pomogą nowicjuszom stać się bardziej pewnymi siebie i skutecznymi metodykami.

• Zrozumienie swojej roli i wartości w procesie projektowym. To buduje pewność siebie. Ważne jest, aby jasno odpowiedzieć na pytanie: „Po co tu jestem? Aby szkolenie było efektywne i interesujące dla uczestników, czy po prostu robić wszystko tak, jak każe klient?”.
• Dokładnie przygotuj się do spotkań z klientami i ekspertami. Ważne jest, aby zaplanować je z wyprzedzeniem, przemyśleć pytania, które chcesz zadać, i przygotować przekonujące argumenty na poparcie swojej opinii.
• Szkolenie na kursie lub szkoleniu z komunikacji. Skuteczna komunikacja to także umiejętność, a nie tylko wrodzony talent, i można się jej nauczyć. Szkolenie nie musi być długotrwałe, ale wymaga praktyki.
• Ustalanie osobistych granic. To jest nieco trudniejsze. Ważne jest, aby nauczyć się mówić „nie”. Osobiście, sesja z psychologiem pomogła mi nauczyć się wyznaczać granice.

Dodatkowe materiały do ​​nauki:

• Jak metodolog może zacząć zarabiać jako freelancer
• Jak współpracować z ekspertami: poradnik dla metodologów
• 5 typowych trudności, z jakimi spotykają się metodolodzy w kontaktach z ekspertami
• Co robią metodolodzy w szkołach, przedszkolach, szkołach zawodowych, na uniwersytetach i w branży technologii edukacyjnych?