Analiza książki Lynne Ramsay „Umrzyj, moja miłości”: miłość jako cierpienie

Spis treści:

• Miłość jako historia
• Miłość jako wsparcie
• Miłość jako sposób na pokonanie trudności

27 listopada w Rosji odbędzie się premiera filmu „Umrzyj, kochanie” z Jennifer Lawrence i Robertem Pattinsonem w rolach głównych, w reżyserii Lynne Ramsay. Film, poruszający temat kryzysu w relacjach rodzinnych, wywołał ożywioną debatę w społeczeństwie. Urzekła publiczność: niektórzy ją podziwiają, inni wyrażają niechęć, ale nie sposób pozostać obojętnym. Krytyczka filmowa Jelena Bołotnowa próbowała zrozumieć źródła tak gorących debat, a także rozmawiała z aktorami głosowymi Aleksandrem Gawrilinem i Natalią Graczową, aby poznać ich poglądy na temat miłości.

Miłość jako historia

Grace i Jackson postanawiają zmienić otoczenie i przeprowadzić się do odosobnionej części Montany. Ich poprzedni dom znajdował się w Nowym Jorku, mieście zazwyczaj uważanym za odpowiednie dla muzyków i pisarzy. Jednak Jackson wkrótce natknął się na spadek: dom położony na skraju lasu. Na pierwszy rzut oka ten dom wydaje się idealnym miejscem dla pary, aby wychować swoje przyszłe dziecko i skupić się na pracy twórczej.

Jednak izolacja od życia towarzyskiego, do którego jest przyzwyczajona, odbija się na i tak już kruchym stanie psychicznym Grace. Wraz z narodzinami dziecka sytuacja się pogarsza: depresja poporodowa Grace przybiera formę psychozy, a jej mąż, pozbawiony niezbędnych umiejętności, by zapewnić jej wsparcie, może jedynie bezradnie wzruszyć ramionami.

To, co mogło być wzruszającą historią miłosną, zmienia się w konwencjonalny thriller – tak można opisać ten film. Dzieło Lynne Ramsay oscyluje między przyziemną rzeczywistością a wyrazistym szaleństwem. Widz czuje się uwięziony, wraz z bohaterami, w niekończącym się cyklu, gdzie wczorajsza idylla ustępuje miejsca jutrzejszemu chaosowi. Nie da się niczego zmienić, bo Grace i Jackson sami podjęli decyzję o swojej drodze.

Należy zwrócić uwagę na niezwykłość wydarzeń i sposób, w jaki Ramsay opowiada swoją historię. Niespójna chronologia wydarzeń, oryginalne udźwiękowienie i efekty wizualne tworzą atmosferę przywodzącą na myśl sen lub stan delirium wywołany wysoką temperaturą. Z każdą chwilą coraz trudniej odróżnić, gdzie kończy się rzeczywistość, a zaczyna to, co nadprzyrodzone. Jest to szczególnie widoczne, gdy w fabule pojawiają się nowe elementy, takie jak podejrzane zmiany w zachowaniu Jacksona czy tajemniczy motocyklista, który niespodziewanie pojawia się obok Grace.

W końcu szaleństwo znajduje sposób, by się zamanifestować. Jackson uświadamia sobie, że jego żona naprawdę potrzebuje wsparcia i jest gotowa poświęcić swoje ambicje dla ich wspólnego dobra. Jednak nowa próba przywrócenia harmonii prowadzi ich w zupełnie nieoczekiwanym kierunku. Przyszłość ich życia rodzinnego pozostaje niepewna: film nie oferuje odpowiedzi na pytanie, jak przerwać ten niekończący się cykl.

Miłość jako wsparcie

Fabuła filmu czerpie inspirację z twórczości argentyńskiej pisarki Ariany Harwich. W centrum opowieści znajduje się młoda matka, która wraz z mężem i nowo narodzonym dzieckiem przeprowadza się do zrujnowanego domu na francuskiej prowincji. Imię bohaterki pozostaje nieokreślone, co pozwala Harwich nakreślić ogólny obraz zdesperowanej kobiety na krawędzi tragedii.

Twórczość autorki koncentruje się na poczuciu wyobcowania, którego bohaterka doświadcza we wszystkim, co ją otacza: w przestrzeni, w ludziach, a nawet w sobie samej. Nie mierzy się ona jedynie z wyzwaniami macierzyństwa – walczy o to, by być sobą w pełnym tego słowa znaczeniu. Nieustannie dręczą ją lęki, niepokój i mentalna ciemność. Podobnie jak Ramsay w filmie, Harwich nie stawia konkretnych diagnoz. Niemniej jednak bohaterka od samego początku wydaje się być na krawędzi szaleństwa, a depresja okołoporodowa staje się jedynie bodźcem do dalszego zaostrzenia jej stanu.

Twórczość Harwich koncentruje się na przedstawianiu kobiet, często matek, i pytaniu o to, co stanowi normalność. W swojej nowej powieści „Perder el juicio”, co tłumaczy się jako „Tracąc rozum” lub „Przegrywając w sądzie”, autorka opisuje perypetie bohaterki, która po porwaniu dzieci i wyruszeniu z nimi w niebezpieczną podróż, znajduje się w trudnej sytuacji. Powieść „Zgiń, kochanie” była pierwszym dziełem Ariany Harwich, od której rozpoczęła swoją podróż – nieustanną eksplorację tematów miłości i szaleństwa, które przeplatają się ze sobą, a czasem stają się nierozróżnialne.

Lynne Ramsay mistrzowsko łączy nastrój dzieł Harwich ze swoim unikalnym podejściem. Jej najsłynniejszy film, „Musimy porozmawiać o Kevinie”, również zgłębia temat miłości macierzyńskiej, koncentrując się jednocześnie na lęku o los dziecka. Ten temat przenika całą jej twórczość. Nic więc dziwnego, że Ramsay wybrała do swojego nowego projektu powieść Harwich, w której bohaterka waha się przed odebraniem sobie życia, biorąc pod uwagę potencjalne konsekwencje dla syna.

Ten projekt nie powstałby bez głębokiego zaangażowania wszystkich zaangażowanych w proces twórczy. Jennifer Lawrence i Robert Pattinson, którzy odtworzyli film, pełnili również funkcję producentów. Dla Lawrence, która w trakcie zdjęć spodziewała się drugiego dziecka, film był wyjątkowym objawieniem: „Jako matka, trudno mi było oddzielić moje działania od tego, co zrobi jej postać”.

Martin Scorsese, który jako pierwszy wpadł na pomysł adaptacji powieści, był również producentem filmu. Nakręcił też kilka zabawnych filmików z udziałem swojej córki, demonstrując w ten sposób swoje aktywne poparcie dla projektu.

Miłość jako sposób na pokonanie trudności

Na pierwszy rzut oka wydaje się, że cała fabuła koncentruje się na Grace. Film trudno nazwać dramatem romantycznym; jest to raczej tragiczna historia jednej kobiety, odzwierciedlająca losy wielu matek. Przekręcona narracja podkreśla, że ​​znajdujemy się w świecie Grace. Grace pełni rolę niewiarygodnej narratorki, pozostawiając widza w sytuacji, w której jedyną opcją jest zaufanie jej i podążanie za fabułą.

Film prezentuje się jako prawdziwe dzieło kobiecego spojrzenia, skupiające się na kobiecym doświadczeniu i jego percepcji. Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że film porusza tematy macierzyństwa, depresji poporodowej i innych aspektów charakterystycznych dla kobiet. Jednak dla Ramsay depresja poporodowa jest tylko jednym z wielu objawów niestabilności bohaterki i jej sytuacji życiowej.

Ramsey postrzega doświadczenia Grace jako odzwierciedlenie typowych problemów kobiet. Reakcje Jackson z kolei ujawniają wiele na temat wewnętrznych konfliktów w ich rodzinie. Przez większą część fabuły bohater skupia się na własnych potrzebach i pragnieniach, a jego konsternacja stanem zdrowia żony pozostaje zauważalna.

Aktor, który użycza głosu postaciom, użyczając głosu Robertowi Pattinsonowi.

Wydaje mi się, że moja postać znalazła się w pułapce graniczącej z szaleństwem i schizofrenią. Jest szczerze przywiązany do Grace i darzy ją prawdziwymi uczuciami. Świadczy o tym jego gotowość do akceptowania jej gry i dostrzegania jej spontaniczności. Jednak początkowo po prostu nie zdaje sobie sprawy, że, jak mawiała sama Jennifer Lawrence, ona „traci rozum”.

Nie rozumie wszystkich niuansów, ale chętnie angażuje się w tę grę. W pewnym momencie przeradza się ona w prawdziwe szaleństwo i trudno mu dostrzec granicę. Gdy tylko zaczyna to rozumieć, okazuje się, że jest już za późno. Wydostanie się z tej sytuacji jest dla niego niezwykle trudne. Nie potrafi zdecydować, czy w ogóle warto próbować się wydostać i jak to zrobić, ponieważ jest przywiązany do swoich uczuć. W rezultacie staje się więźniem swoich emocji.

Wspominając moment na przyjęciu, kiedy Grace wraca z kliniki psychiatrycznej, staje się oczywiste: wszystko, co wydarzyło się wcześniej, jakby zostało zapomniane, jakby to były drobiazgi. Znów zaczyna postrzegać jej zachowanie z ostrożnością i ostrożnością. Kiedy znów zaczyna tracić kontrolę, jego reakcja staje się tak intensywna, że ​​można wręcz dostrzec załamanie nerwowe.

Moim zdaniem występ Roberta Pattinsona jest po prostu wspaniały i szczerze mam nadzieję, że zdobędzie nominację do Oscara. To z pewnością potwierdza jego szczere uwielbienie dla tej roli. Jeśli chodzi o jej stan, sprawy są o wiele bardziej skomplikowane – cierpi na chorobę, a jej stan psycho-emocjonalny jest niestabilny. Być może rzeczywiście coś do niego czuje, ale możliwe też, że nie. To jest najważniejsze pytanie. Myślę, że to w duszy Jacksona umiera miłość. Choć być może jej zniknięcie wiąże się z jej własnymi problemami, a uczucia w niej słabną z powodu choroby.

Ramsey oferuje widzom Wyjątkowe wyzwanie – ustalenie, gdzie przebiega granica między normą a chorobą. Nie daje jednak żadnych wskazówek, które ułatwiłyby to zadanie. Co więcej, nie wyjaśnia, czy miłość należy uznać za chorobę. Nasuwa się pytanie, czy Grace była początkowo zdrowa. Nie ma na to odpowiedzi, a to, co się z nią dzieje, pozostaje otwarte na dyskusję (lub wymaga specjalnej analizy).

Warto zwrócić uwagę na szereg filmów przedstawiających kobiety doświadczające chorób psychicznych. Wśród nich znajdują się „Mother!” z Lawrence'em w roli głównej, „Black Swan” w reżyserii Aronofsky'ego i „Antychrist” w reżyserii Triera. Ramsay zwraca również uwagę na dwa inne dzieła, które były dla niej inspiracją: „Kobieta pod wpływem” (znany również jako „Kobieta nieobliczalna”) i „Wstręt”. Filmy te zazwyczaj opowiadają o tragicznych wydarzeniach, które prowadzą do zniszczenia losów głównych bohaterów. Jednak we wszystkich tych historiach jest moment, w którym życie bohaterów wydaje się całkiem pomyślne. Natomiast w filmie „Umrzyj, kochanie” widz konfrontowany jest z szaleństwem od samego początku, już na etapie ekspozycji.

Na samym początku filmu bohaterowie wydają się szczęśliwi. Nie mamy jednak wystarczających informacji, aby zrozumieć, co skłoniło ich do porzucenia pozornie udanego życia w wielkim mieście i przeprowadzki do starego, rozpadającego się domu na wsi. Nie jest też jasne, dlaczego nie podążają za tym, co ich naprawdę interesuje, ani jak wygląda ich intymna relacja. Wygląda na to, że ich związek był skazany na porażkę od samego początku, a oni po prostu zignorowali sygnały ostrzegawcze odziedziczone po burzliwych początkach.

Sama struktura kadru – statyczna i ujęta z dołu – przywodzi na myśl horror o nawiedzonym domu, sugerując odbiegającą od ideału rzeczywistość. Ramsay nie pozostawia widzowi szansy na zrozumienie wydarzeń na brzegu; nieustannie zanurza go w świecie halucynacji. Nieliniowe podejście do fabuły tylko potęguje to wrażenie: nagle pojawiające się fragmenty wspomnień zdają się otwierać portal do alternatywnej rzeczywistości.

„Być może wszystko, co wcześniej sprawiało im przyjemność w związku – czy to wspaniały seks, jej nieco ekscentryczna natura, czy nawet potencjalne problemy ze zdrowiem psychicznym, postrzegane jako coś wyjątkowego – teraz zaczyna wydawać się przesadne i nieco odpychające”.

Lynne Ramsay dla magazynu „Time”

Oboje są nieco dziwnymi osobami i zawsze nimi byli. Jednak Jacksonowi wciąż udaje się znaleźć wsparcie, które pomaga mu pozostać w kontakcie z rzeczywistością. Podczas gdy Grace, praktycznie odizolowana w domu, którego nie lubi, z dzieckiem i psem, którego nie chciała, powoli zaczyna tracić rozum.

Grace ma skłonność do samookaleczeń, ponieważ pozwala jej to poczuć emocje, gdy wszyscy wokół zdają się słabnąć. Jednocześnie próbuje stłumić resztki emocji alkoholem. Ostatecznie ma problem z odróżnianiem rzeczywistości od fantazji i najwyraźniej nie zdaje sobie sprawy, że ma halucynacje.

Nie ma nadziei, że sytuacja poprawi się sama – Grace polega na wsparciu Jacksona. Jednak jej potrzeby pozostają niezauważone i nie ma nikogo, kto mógłby jej pomóc. Kiedy osoby z jej otoczenia próbują wesprzeć ją w depresji poporodowej, Grace czuje się sfrustrowana: nie zdają sobie sprawy, że jej obecny stan pogorszył się po porodzie i że zawsze była nieco wycofana. Leczenie w szpitalu psychiatrycznym nie rozwiązało jej problemów, ale zdajemy sobie z tego sprawę dopiero na końcu.

Aktorka znana z głosu, Jennifer Lawrence.

Dzisiaj osiągnęliśmy znaczący poziom świadomości i rozwoju psychologicznego. Wielu z nas aktywnie angażuje się w samodoskonalenie i eksplorację swojej wewnętrznej istoty, a także analizuje relacje z innymi. Posiadamy rozległą wiedzę na temat współuzależnienia i granic, zarówno osobistych, jak i tych dotyczących innych. Rozumiemy wagę samowystarczalności i samorealizacji oraz dostrzegamy potrzebę zapewnienia partnerom przestrzeni i wolności, unikając narzucania oczekiwań i wymagań. Jednak w procesie tej świadomości staliśmy się bardziej egoistyczni, czasami dystansując się od siebie nawzajem, a nawet od siebie samych. W niektórych przypadkach to, co uważamy za „zdrowy związek”, może być w rzeczywistości jedynie sposobem na unikanie prawdziwej intymności. Grace, pomimo obsesyjnej namiętności, która objawia się bolesnymi związkami i wewnętrzną dysharmonią, czuje się pełna i spełniona. Zawsze czuje, że czegoś jej brakuje. Jednak w punkcie kulminacyjnym, gdy jej obsesja sięga zenitu, podejmuje działanie, które wyraźnie pokazuje, że jej ukochany jest najważniejszy. Ten krok rodzi wiele pytań o to, jak potoczy się ich wspólne życie. To swego rodzaju poświęcenie z jej strony: próba uwolnienia bliskich od jej obecności i cierpienia, jakie im przynosi, dając im szansę na inne życie.

Sytuacja jest daleka od prostej; w rzeczywistości to dość smutna i tragiczna historia. Być może wszyscy marzymy o lepszym jej zakończeniu. Jednak fakt, że ludzie nadal są razem, nie opuszczają się w trudnych chwilach, starają się wspierać i pomagać sobie pomimo wszelkich przeszkód i wciąż zbliżają się do siebie – być może to jest prawdziwa miłość. Nawet jeśli na pierwszy rzut oka może się to wydawać nienormalne.

Jackson pozostał przy niej do ostatniej chwili – dla mnie to dowód prawdziwej miłości. Kluczowym momentem w tym filmie jest to, że nigdy jej nie opuścił. Ona z kolei podjęła niezwykle trudną decyzję, dając mu szansę na życie. Oboje poświęcają się dla siebie nawzajem. Nie potrafię powiedzieć, jak to się ma do współczesnych wyobrażeń o miłości, ponieważ poświęcenie jest dziś postrzegane inaczej. Mimo wszystko pozostaje pytanie: czy jesteś gotów poświęcić cząstkę siebie – swoje życie, swoje szczęście, swój czas – dla innej osoby? W tym filmie bohaterowie po prostu próbują dać sobie coś od siebie.

Na szczególną uwagę zasługuje motyw animalistyczny, który przenika całą historię. Już od pierwszych stron Jackson i Grace wykazują zachowania przypominające zwierzęta – tak Ramsay interpretuje ich burzliwe uczucia. Jednak Jackson ostatecznie wraca do społeczeństwa, podczas gdy Grace pozostaje odizolowana, niezdolna do niczego poza krzykiem w rozpaczy.

Ten motyw jest dość powszechny – wystarczy pomyśleć o niedawnym filmie „Night Bitch”, w którym Amy Adams gra kobietę zamieniającą się w zwierzę. Jednak podczas gdy reżyserka Marielle Heller posługuje się językiem horroru cielesnego, Ramsay tworzy prawdziwy dramat bez metafor.

Można założyć, że Grace rzeczywiście jest zdolna do zrywania tapety i wydawania warczących dźwięków zamiast reagowania. W swojej desperacji zachowuje się jak osaczone zwierzę. Ciąża działa również jak swego rodzaju katalizator, ponieważ budzi w niej nowe cechy i instynktowne pragnienia.

Ostatecznie Grace odrzuca koncepcję miłości jako zjawiska społecznego, które nakłada na nią obowiązki idealnej żony. Jackson natomiast jest świadkiem zaniku miłości w sensie dosłownym – znika, strawiona przez pożar lasu. Ramsay przedstawia zatem niezwykły manifest miłości własnej: dla zachwianej świadomości Grace poświęcenie staje się jedynym sposobem na ochronę jej pragnień i tożsamości. Nawet jeśli tym pragnieniem jest miłość.

„Chciałam, żeby było lekko i swobodnie, a nie przytłaczająco…”

Lynne Ramsay dla magazynu „Time”

Więcej o kobiecym doświadczeniu w filmie znajdziesz w artykule:

• Kobiece spojrzenie w kinie: Jak filmy pomagają kobietom uciec od cienia stereotypów.
• „Showgirl”: Nowy film z Pamelą Anderson w roli głównej
• Trylogia X: Jak film o aktorce porno stał się feministycznym standardem horroru.
• „Gdybym miała szansę, kopnęłabym cię”: Mamo, zabierz mnie z powrotem do macicy.

Aktor dubbingowy odtwarza głos Roberta Pattinsona.

Wydaje mi się, że moja postać była uwięziona w szaleństwie, niemal na granicy schizofrenii. Jest szczerze przywiązany do Grace i darzy ją prawdziwymi uczuciami. Przejawia się to w tym, że akceptuje jej grę. Uważa jej spontaniczność za szczerą i początkowo nie zdaje sobie sprawy, że – jak sama Jennifer Lawrence mówi w wywiadzie – jej zachowanie jest niestabilne.

Nie dostrzega wszystkich niuansów, ale chętnie uczestniczy w tej grze. W pewnym momencie zaczyna ona przypominać prawdziwe szaleństwo i traci poczucie, gdzie przebiega granica. Kiedy w końcu udaje mu się to zrozumieć, okazuje się, że czas już minął. Wydostanie się z tej sytuacji staje się dla niego niezwykle trudne. Nie wie, czy w ogóle musi wyjść z tego stanu i jak to zrobić, ponieważ jego uczucia do gry są zbyt silne. W rezultacie staje się zakładnikiem własnych emocji.

Pamiętając moment na imprezie, kiedy wraca z kliniki psychiatrycznej, staje się jasne, że wszystko, co wydarzyło się wcześniej, wydaje się nieistotne, jakby było tylko iluzją. Ponownie zaczyna postrzegać jej zachowanie z nieufnością i ostrożnością. A kiedy znów się załamuje, jego reakcja staje się tak silna, że ​​widać oznaki załamania nerwowego.

Moim zdaniem występ Roberta Pattinsona jest po prostu genialny i chciałbym, żeby został nominowany do Oscara. Podkreśla, że ​​naprawdę szczerze kocha swoją rolę. Co do jej stanu, sprawa jest o wiele bardziej skomplikowana, ponieważ cierpi na chorobę i jest niestabilna. Być może ona też go naprawdę kocha, ale możliwe też, że nie. To jest kluczowe pytanie. Moim zdaniem to w Jacksonie miłość zaczyna blaknąć. Choć być może jej odejście jest podyktowane właśnie jej czynami, a miłość w niej również gaśnie z powodu jej choroby.

Jennifer Lawrence jest aktorką znaną nie tylko z wybitnych ról w filmach, ale także z głosu, który był wykorzystywany w dubbingu różnych projektów.

Obecnie dysponujemy znaczącą wiedzą psychologiczną i jesteśmy na Droga do samodoskonalenia. Aktywnie angażujemy się w samopoznanie i analizę naszych interakcji z innymi. Jesteśmy świadomi takich pojęć jak współuzależnienie i granice osobiste, a także wagi samowystarczalności i samorealizacji. Rozumiemy potrzebę zapewnienia innym przestrzeni i wolności, unikając stawiania im lub sobie wymagań. W rezultacie wielu z nas stało się nieco samolubnych, znajdując się w stanie alienacji zarówno od innych, jak i od siebie. Czasami to, co postrzegamy jako „zdrowe relacje”, jest w rzeczywistości jedynie próbą uniknięcia głębokiej więzi emocjonalnej. Grace, pomimo obsesji i przejawów patologii w związkach, a także pewnej wewnętrznej dysharmonii, dostrzega integralność i bogactwo swojego życia. Zawsze czuje, że czegoś jej brakuje. Jednak pod koniec swojej historii, pomimo wszystkich tych obsesyjnych myśli, podejmuje działanie, które pokazuje, że jej ukochana osoba jest na pierwszym miejscu. Działanie to rodzi wiele pytań dotyczących ich przyszłego życia. To swego rodzaju poświęcenie z jej strony: próba uwolnienia rodziny od jej wpływu i bólu, jaki im to przynosi, dając im szansę na życie własnym życiem.

Sytuacja jest daleka od prostej; w rzeczywistości jest to smutna i tragiczna historia. Niewątpliwie wielu z nas chciałoby, aby miała szczęśliwsze zakończenie. Jednak fakt, że ludzie nadal trzymają się razem, nie opuszczają się w trudnych chwilach, wciąż starają się wspierać i pomimo wszelkich przeszkód wciąż robią kroki w swoim kierunku – być może to jest esencja miłości. Nawet jeśli na zewnątrz może to wyglądać jak jakieś odstępstwo od normy.

Jackson pozostał przy niej do ostatniej chwili – dla mnie to prawdziwy przejaw miłości. Główną ideą tego filmu jest to, że ani na chwilę jej nie opuścił. Ona z kolei podjęła niewiarygodnie odważny krok, dając mu szansę na życie. Obie postaci poświęcają się. Nie potrafię powiedzieć, na ile takie działania odpowiadają współczesnemu rozumieniu miłości, ponieważ poświęcenie nie jest dziś tak popularne. Pozostaje jednak pytanie: czy jesteś gotów poświęcić coś – swoje życie, szczęście, swój czas – dla drugiej osoby? W tym filmie obaj starają się dać sobie nawzajem coś od siebie.