Projektowanie sensoryczne: jak doznania ożywiają projekt

Spis treści:

• Nadchodzą zmiany
• Materiały
• Zapachy
• Waga

Debata na temat nadmiernej konsumpcji treści wizualnych i jej negatywnego wpływu na naszą percepcję i myślenie trwa od dawna. Z biegiem czasu nasza percepcja wizualna zaczyna ustępować miejsca bardziej złożonemu doświadczeniu multisensorycznemu. W niedalekiej przyszłości technologia zaoferuje nam nie tylko wrażenia wizualne, ale także możliwość dotykania, słyszenia i wąchania. Ta zmiana w podejściu do percepcji może znacząco wpłynąć na nasze rozumienie i interakcję z otaczającym nas światem.

Zmiana nadchodzi

Sztuka współczesna często zmienia naszą percepcję, zwłaszcza gdy faktura staje się kluczowym elementem artystycznym. Wiele dzieł odwołuje się do naszej percepcji zmysłowej, wywołując niepowtarzalne doznania, nawet jeśli w pobliżu znajduje się znak „nie dotykać”. Dzieła te zachęcają widza nie tylko do patrzenia, ale i do odczuwania, angażując go w dialog ze sztuką. Tym samym faktura w sztuce współczesnej staje się ważnym narzędziem przekazywania emocji i idei, otwierając nowe horyzonty w postrzeganiu przestrzeni artystycznej.

Łuszcząca się farba na płótnach Anselma Kiefera, a także obiekty Rosemarie Trockel, stworzone z mnóstwa elementów tekstylnych, wywołują reakcję sensoryczną. Instalacje Joany Vasconcelos i prace na papierze koreańskiego artysty Kwana Yong Changa również imponują swoją ekspresją. Japoński artysta Nishimura Yohei zaprasza widzów nie tylko do oglądania swoich rzeźb, ale także do objęcia ich i delektowania się subtelnymi aromatami emanującymi z niektórych z nich. Te wyjątkowe dzieła sztuki tworzą głębokie doświadczenie sensoryczne, angażując widza w wielowymiarowy świat współczesnych praktyk artystycznych.

Teoretycy sztuki rozróżniają między „dotykowością”, czyli tym, co można bezpośrednio odczuć dotykiem, a „haptycznością”, gdzie wzrok działa jako narząd dotyku. Do czołowych badaczek w dziedzinie wizualności haptycznej należy Laura Marks, ekspertka w dziedzinie nowych mediów. Ukuła termin „estetyka haptyczna” i opracowała kryteria oceny dzieł multisensorycznych. Jako przykład optyki haptycznej Marx przytoczyła pracę wideo Mony Hatoum „Measures of Distance” (1988), która demonstruje wyjątkowe możliwości percepcji poprzez połączenie różnych doświadczeń sensorycznych. Dotykanie różnych faktur, takich jak mokre, ostre, szorstkie czy śliskie powierzchnie, może wywoływać uczucie niepokoju. Jednocześnie przyjemne doznania dotykowe mogą zapewnić emocjonalne uniesienie. Projektanci stron internetowych aktywnie eksplorują te efekty i wdrażają je w swoich projektach. Obrazy w interfejsach mogą tworzyć iluzje, sprawiając, że użytkownik ma wrażenie interakcji z czymś szorstkim, miękkim, nierównym lub gorącym. Wykorzystanie takich elementów wizualnych w projektowaniu nie tylko poprawia doświadczenia użytkownika, ale także sprzyja głębszym reakcjom emocjonalnym, czyniąc interfejsy bardziej atrakcyjnymi i intuicyjnymi.Krytyczka designu Alice Rawsthorne w swojej książce „Design as Attitude” podkreśla ważny trend w kierunku projektowania multisensorycznego. Podkreśla, że ​​brak rozwiniętej terminologii opisującej wrażenia dotykowe stanowi poważny problem. W eseju opublikowanym w „The New Yorker” w 2016 roku pisarz i publicysta Adam Gopnik zauważył, że na każde 50 prac naukowych na temat percepcji wzrokowej w ciągu ostatnich 50 lat, tylko jedna dotyczyła dotyku. Podkreśla to brak uwagi poświęcanej aspektom dotykowym w designie i potrzebę pogłębienia zrozumienia percepcji sensorycznej. Ważne jest, aby zrozumieć, że wrażenia dotykowe odgrywają kluczową rolę w kształtowaniu doświadczenia użytkownika i powinny być brane pod uwagę w procesie projektowania.

Przeczytaj również:

Nierównowaga płci jest poważnym problemem, który dotyka różne sfery społeczeństwa. W swojej książce „Design as Attitudes” Alice Rawsthorne omawia konsekwencje tej nierównowagi, podkreślając jej znaczenie w kontekście interakcji społecznych i projektowania.

Nierównowaga płci prowadzi do nieefektywnego wykorzystania zasobów ludzkich, ograniczając możliwości kobiet i mężczyzn w różnych dziedzinach. Wpływa również na kwestie wzrostu gospodarczego, innowacji i zrównoważonego rozwoju. Nierównowaga płci może przyczyniać się do utrwalania stereotypów i uprzedzeń, co z kolei utrudnia budowanie inkluzywnego i sprawiedliwego społeczeństwa.

Rawsthorne podkreśla, że ​​projektowanie i jego procesy muszą uwzględniać kwestie płci, aby stworzyć bardziej równe warunki dla wszystkich. Ważne jest, aby projektanci i twórcy uwzględniali różnorodność doświadczeń i potrzeb, aby uniknąć dalszego pogłębiania się nierówności płciowych.

Dlatego świadomość i niwelowanie nierównowagi płci to nie tylko kwestia sprawiedliwości społecznej, ale także konieczność dla osiągnięcia harmonijnego i efektywnego funkcjonowania społeczeństwa.

Sytuacja w dziedzinie dotyku ulega znaczącym zmianom. Neurolog David Linden twierdzi, że w latach 2010. opublikowano więcej prac naukowych na temat molekularnych i komórkowych podstaw dotyku niż w całym XX wieku. Świadczy to o rosnącym zainteresowaniu tym tematem i znaczeniu dalszych badań w tej dziedzinie, które mogą prowadzić do nowych odkryć i lepszego zrozumienia mechanizmów związanych z dotykiem.

Materiały

Współczesne wnętrza aktywnie wykorzystują biomateriały dotykowe, takie jak konopie, bambus, korek, papier-mâché, rafia, grzybnia, algi i trzcina, a także tradycyjne materiały, takie jak papier i drewno. Materiały te przyciągają uwagę dzięki unikalnym fakturom i przyjemnym doznaniom dotykowym. Niektóre z nich mają charakterystyczny zapach: grzybnia może przypominać wilgotne lasy, a panele z suszonych alg pachną jodem. Zastosowanie takich materiałów nie tylko dodaje wnętrzom oryginalności, ale także sprzyja tworzeniu przestrzeni przyjaznej dla środowiska.

W ekstremalnym letnim upale Berlina studio projektowe Golem stworzyło wyjątkowy naszyjnik o nazwie OoOoooOooooOh la l'ice. Naszyjnik składa się z siedmiu kostek lodu umieszczonych na koralikowym łańcuszku. Noszony na szyi, lód stopniowo się topi, dając efekt chłodzenia w ciągu pół godziny. Naszyjnik nie tylko przyciąga uwagę oryginalnym designem, ale także oferuje ciekawe rozwiązanie na walkę z letnim upałem.

Fotel Hortensia tworzy niepowtarzalne wrażenie, jakbyś zanurzył się w sercu luksusowego kwiatostanu. Projektant Andres Reisinger po raz pierwszy zaprezentował cyfrową wizualizację tego krzesła w lipcu 2018 roku. Od tego czasu „Hydrangea” zyskała ogromną popularność i stała się symbolem pierwszej fali designu NFT, urzekając miłośników sztuki i aranżacji wnętrz. To krzesło jest nie tylko funkcjonalne, ale także stanowi prawdziwe dzieło sztuki, które może upiększyć każde wnętrze.

Reisinger spędził sześć miesięcy na poszukiwaniach współpracownika, który zrealizowałby jego projekt przekształcenia cyfrowego designu w obiekt fizyczny. W końcu trafił na projektantkę tekstyliów Julię Eske, z którą współpracował przy limitowanej edycji krzeseł. Ten wyjątkowy projekt łączy innowacyjne technologie i wysokiej jakości materiały, dzięki czemu każde krzesło jest nie tylko stylowe, ale i funkcjonalne.

Moooi opracował sposób na przekształcenie „Hydrangei” w produkt przemysłowy. To krzesło XXI wieku reprezentuje przejście od cyfrowego designu do obiektu fizycznego. Krzesło ma metalową ramę, a jego wierzch stanowi lekki poliester, cięty laserowo w długie, teksturowane paski. Paski te są pogrupowane w zestawy po 40 płatków. W rezultacie każdy model składa się z 30 tysięcy płatków o łącznej długości około pół kilometra.

Zapachy

Węch Estetyka węchowa dynamicznie się rozwija. Ta dziedzina sztuki i nauki bada, jak zapachy wpływają na nasze postrzeganie świata i stan emocjonalny. Technologia i badania w tej dziedzinie otwierają nowe horyzonty dla tworzenia unikalnych zapachów, które mogą wywoływać określone skojarzenia i emocje. Estetyka węchowa staje się ważnym elementem projektowania przestrzennego, marketingu, a nawet sztuki, podkreślając znaczenie węchu w naszym codziennym życiu. Studentka wzornictwa Charlene Ronzon-Jaricot opracowała unikalne urządzenie do zapamiętywania znaczących zapachów. Prototyp projektu Evanescence to elegancka szklana butelka, odwrócona do góry dnem i zawieszona nad gipsowymi kamykami. Aby uchwycić niezapomniany moment, należy odłamać czubek butelki. W tym momencie kropla pachnącego płynu spada na kamyk, który pochłania zapach. Kamyk o tym wyjątkowym aromacie można następnie nosić w specjalnym pudełku i wdychać w razie potrzeby, aby obudzić wspomnienia. Ten projekt łączy elementy designu i psychologii, oferując innowacyjne rozwiązanie do przechowywania wspomnień za pomocą zapachów.

Trzy lata temu Muzeum Designu i Sztuk Dekoracyjnych w Lozannie (MUDAC) zorganizowało przełomową wystawę „Nos w Nos – Współcześni Perfumiarze”. Organizatorzy stanęli przed ważnym wyzwaniem: jak zaprezentować zapachy w środowisku muzealnym, w którym dominuje percepcja wizualna. Musieli znaleźć sposoby na prezentację zapachów bez zniekształcania percepcji zwiedzających i pozwalając, aby perfumy pozostały w centrum uwagi. Ta wystawa była wyjątkowym eksperymentem, który otworzył nowe horyzonty w rozumieniu sztuki perfumeryjnej i jej znaczenia we współczesnym designie.

Aby temu zaradzić, zespół zwrócił się do Sarah van Gameren i Tima Simpsona z londyńskiego studia Glithero. Zaprojektowali oni sześć instalacji, które zanurzają zwiedzających w poetyckiej i sensorycznej podróży przez świat zapachów. Dzięki tej pracy Glithero kontynuuje śledzenie unikalnych projektów węchowych w dziedzinie współczesnego designu, podkreślając znaczenie percepcji zapachu w tworzeniu nowych doświadczeń estetycznych.

Ciężar

Ciężar obiektów jest ważną cechą, której nie zawsze przywiązuje się należytą wagę. Uwaga. Od wprowadzenia na rynek ultralekkiego krzesła Gio Pontiego w 1957 roku, nacisk na tę funkcję stopniowo zanikał. Jednak ostatnie badania nad terapeutycznym działaniem „ciężkich koców” na bezsenność ponownie zwróciły uwagę na wagę przedmiotów codziennego użytku i ubrań. Aspekt ten może znacząco wpływać na komfort i jakość życia, co czyni go istotnym tematem dyskusji we współczesnym projektowaniu i produkcji.

Torby damskie są w centrum uwagi branży modowej. Austriacka projektantka Julia Körner zaprezentowała Kelp Mini Clutch dla swojej marki JK3D. Torebka została wykonana z wykorzystaniem druku 3D i bioplastiku, co czyni ją ekologicznym dodatkiem. Jej unikalny kształt i faktura nawiązują do wodorostów rosnących na wybrzeżu Malibu w Kalifornii. Zastosowanie biomimikry w projekcie sprawia, że ​​Kelp Mini Clutch jest nie tylko stylowa, ale i funkcjonalna: jej konstrukcja zapobiega wysypywaniu się zawartości portfeli i pudełek na tabletki. Niewielka waga torby to również znacząca zaleta, dzięki której jest ona idealnym wyborem dla nowoczesnych kobiet ceniących styl i wygodę.

Alice Rawsthorne w swojej książce „Design as Attitude” przewiduje, że projektowanie sensoryczne nabierze jeszcze większego znaczenia w przyszłości. Dzieje się tak, ponieważ oprogramowanie rzeczywistości rozszerzonej będzie w stanie odtwarzać doznania dotykowe wykraczające poza proste wrażenia wizualne. Dotyk stanie się kluczowym elementem percepcji projektowej, która może również angażować inne zaniedbywane zmysły, takie jak węch. W ten sposób integracja elementów sensorycznych z projektem otworzy nowe horyzonty dla interakcji użytkownika z produktami i usługami, tworząc pełniejsze i bogatsze doświadczenie.

Naukowcy z Laboratorium Robotyki Rekonfigurowalnej (RRL) w szwajcarskim instytucie EPFL opracowali innowacyjną, miękką sztuczną skórę złożoną z silikonu i elektrod. Technologia ta zapewnia dotykowe sprzężenie zwrotne, pozwalając użytkownikom rzeczywistości wirtualnej odczuwać otoczenie – temperaturę, wilgotność i różne faktury powierzchni. Sztuczna skóra, ukształtowana jak rękawiczka, przylega do nadgarstka i została zaprojektowana tak, aby natychmiast dostosowywać się do subtelnych ruchów dłoni użytkownika. To odkrycie otwiera nowe horyzonty w dziedzinie interakcji człowieka ze światem wirtualnym, poprawiając wrażenia użytkownika i czyniąc je bardziej realistycznymi.

W przyszłości spodziewanych jest wiele eksperymentów, w tym jeden, który zostanie wprowadzony do masowej produkcji.

Gopnik A. w artykule „Feel Me: What the New Science of Touch Says about Ourselves” opublikowanym na stronie internetowej The New Yorker 16 maja 2016 r., bada znaczenie dotyku w ludzkim doświadczeniu. Analizuje, jak dotyk wpływa na nasz stan emocjonalny i interakcje społeczne. W artykule zwrócono uwagę na odkrycia naukowe dotyczące tego, jak kontakt fizyczny kształtuje nasze relacje i postrzeganie otaczającego nas świata. Dotyk okazuje się kluczowym elementem budowania więzi między ludźmi i zrozumienia samych siebie.

Dowiedz się więcej o naszych treściach:

• Krzesło z wodorostów, tratwa i meble jak z bajki: jak przebiegał Tydzień Designu w Mediolanie w 2022 roku
• Wywiad z Marią Sawostjanową o przyszłości designu, kolektywach kobiecych i NFT
• „Zaprojektowane i wykonane w Rosji”: Felieton Marii Sawostjanowej o konkursie projektowym