Skąd wziął się Święty Mikołaj, kto go narysował i dlaczego jest popularny na całym świecie?

Spis treści:

• Morfizm mitów
• Wojna secesyjna, produkcja fabryczna, wolne fundusze
• Święty Mikołaj i Coca-Cola
• Święty Mikołaj w designie

Każdej jesieni graficy rozpoczynają tworzenie kampanii świątecznych i noworocznych. W tym czasie z magazynów w Chinach wysyłane są ogromne ilości figurek z tektury, plastiku, metalu i tekstyliów w kolorach czerwonym i białym. Elementy te stają się integralną częścią świątecznych dekoracji i strategii marketingowych, przyciągając uwagę konsumentów i tworząc świąteczną atmosferę. Kampanie świąteczne pomagają markom wyróżnić się na tle konkurencji, a unikalne rozwiązania projektowe przyczyniają się do wzrostu zainteresowania i sprzedaży w okresie poprzedzającym święta noworoczne.

Przyglądamy się pochodzeniu głównego symbolu Bożego Narodzenia i Nowego Roku. Jak łączy się on z ideą wiecznego powrotu, holenderskimi emigrantami, rozwojem handlu detalicznego w Stanach Zjednoczonych i królową Wielkiej Brytanii?

Morfizm mitów

Wizerunek współczesnego Świętego Mikołaja ma swoje korzenie w półmitycznej i półhistorycznej postaci Świętego Mikołaja. Święty ten żył w III-IV wieku, był mnichem i biskupem Miry, aktywnie szerząc wiarę chrześcijańską w Azji Mniejszej. Święty Mikołaj znany jest ze swojej dobroczynności: hojnie rozdawał spadek otrzymany od rodziców biednym, chorym i potrzebującym. Jego dobre uczynki i troska o ludzi stały się podstawą powstania legendy o Świętym Mikołaju, który we współczesnym rozumieniu przynosi prezenty i radość dzieciom w czasie świąt Bożego Narodzenia.

W okresie renesansu Święty Mikołaj zyskał ogromną popularność w Europie Zachodniej, stając się patronem dzieci i żeglarzy. Jego kult rozwinął się szczególnie intensywnie w Niderlandach, obejmujących dzisiejszą Holandię, północne Niemcy i Belgię. Święty Mikołaj stał się symbolem dobroci i hojności, a jego cześć w tych regionach odegrała kluczową rolę w ukształtowaniu tradycji związanych z obchodami Dnia Świętego Mikołaja oraz zwyczajów bożonarodzeniowych, które przetrwały do ​​dziś.

W nocy 6 grudnia Święty Mikołaj, znany również jako Sinterklaas, tradycyjnie napełnia dziecięce buty prezentami. Dzieci stawiają swoje buty przy łóżkach i kominkach, oczekując miłych niespodzianek. Tradycja ta symbolizuje hojność i troskliwość Świętego Mikołaja, uważanego za patrona dzieci i żeglarzy. Prezenty pozostawione w butach tworzą atmosferę magii i radości w okresie poprzedzającym święta.

W tradycji europejskiej św. Mikołaj jest przedstawiany jako chrześcijanin Biskup, ubrany w wysoki kapelusz, sutannę i dzierżący laskę, jego rola jako patrona dzieci wywodzi się z legendy o wskrzeszeniu trojga dzieci zabitych i zakiszonych przez złego rzeźnika podczas głodu. Mit ten stał się szeroko znany, a historia, przekazywana ustnie, ulegała zmianom. Jednak dzięki wizerunkowi dzieci przedstawianych obok świętego, święty Mikołaj był powszechnie postrzegany jako opiekun maluchów. Ten aspekt jego legendy wzmocnił jego pozycję i uczynił go symbolem opieki i ochrony dzieci w kulturze chrześcijańskiej.

W Holandii istnieje tradycja dawania prezentów grzecznym dzieciom i przynoszenia gałązek niegrzecznym w Dzień Świętego Mikołaja, obchodzony 6 grudnia na cześć Świętego Mikołaja. Zwyczaj ten ma swoje korzenie w kulturze zachodnioeuropejskiej i pierwotnie był lokalny. Kościół protestancki próbował nawet zakazać tego zwyczaju, postrzegając go jako katolicki przesąd. Jednak w XVII wieku, dzięki holenderskim kolonizatorom, tradycja ta rozprzestrzeniła się do Ameryki i stała się integralną częścią lokalnych obchodów Nowego Roku.

Wschodnie wybrzeże przyszłych Stanów Zjednoczonych Ameryki w XVII wieku było mieszanką kolonii brytyjskich i holenderskich. W tym okresie terytorium, które później stało się znane jako Nowy Jork, nazywało się Nowy Amsterdam od 1626 do 1664 roku. Miasto to stało się ważnym ośrodkiem handlowym i kulturalnym, który odegrał znaczącą rolę w późniejszej historii Stanów Zjednoczonych.

Emigranci przywieźli do Ameryki swoje języki i tradycje religijne. Purytanie, anglikanie i luteranie, którzy stanowili większość osadników na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej, nie przywiązywali dużej wagi do Bożego Narodzenia. Dzień ten nie był obchodzony na wielką skalę, ale ograniczał się do nabożeństwa ku czci narodzin Zbawiciela, po którym ludzie wracali do swoich codziennych zajęć. Boże Narodzenie było dla nich raczej formalnym rytuałem niż świętem, co wyraźnie odzwierciedlało ich stosunek do religii i życia w nowym środowisku.

Dzień Świętego Mikołaja, obchodzony 6 grudnia, stał się popularnym świętem poza Nowym Amsterdamem i innymi koloniami holenderskimi. Stało się to dzięki małżeństwom mieszanym z anglojęzycznymi Amerykanami, którzy przyczynili się do rozpowszechnienia tradycji i zwyczajów związanych z tym dniem. Obchody Dnia Świętego Mikołaja wniosły elementy kultury holenderskiej do tradycji amerykańskich, czyniąc je ważną częścią historii tego święta w Stanach Zjednoczonych.

W regionie, który później stał się obszarem metropolitalnym Nowego Jorku i obejmował stany New Jersey i Delaware, Sinterklaas stopniowo przekształcił się w wizerunek Świętego Mikołaja.

Analityk jungowski i filolog to specjaliści badający ludzką psychikę i język. Analityk jungowski, opierając się na naukach Carla Junga, pomaga klientom zrozumieć ich wewnętrzne konflikty poprzez analizę snów, archetypów i mitów osobistych. Filolog z kolei bada język jako środek komunikacji i dziedzictwo kulturowe, zgłębiając jego strukturę, historię i rozwój. Połączenie tych dwóch dziedzin pozwala na głębsze zrozumienie powiązań między językiem a psychologią oraz ich wpływu na nasze postrzeganie świata. Praca analityka i filologa jungowskiego może być szczególnie przydatna w dziedzinie psychoterapii, krytyki literackiej i kulturoznawstwa.

Według oryginalnej legendy, Sinterklaas stał się popularnym świętym wśród zwykłych chrześcijan ze względu na swoje cechy jowiszowe. W mitologii rzymskiej Jowisz symbolizuje hojność, bogactwo i dobrobyt. Jest kojarzony z obdarowywaniem szczęściem, co odzwierciedla działania świętego Mikołaja, który pomaga biednym rodzinom w trudnych sytuacjach. Święty Mikołaj wykazuje również cechy merkuriańskie, ponieważ przychodzi z pomocą niespodziewanie i stosuje nietypowe metody dobroczynności. Te cechy czynią Sinterklaasa ważnym symbolem hojności i pomocy w społeczności. Jego postać symbolizuje nie tylko dobrobyt materialny, ale także wsparcie duchowe, co czyni go znaczącą postacią w tradycji chrześcijańskiej.

Nordycki bóg Odyn prawdopodobnie odziedziczył zamiłowanie do podróży. Często wędrował między światami i po Midgardzie, odwiedzając ludzi. Jedna z takich wizyt opisana jest w Mowie Grimnira, części Starszej Eddy. Podobnie jak Jowisz, Odyn wysoko cenił zasadę ksenii, która oznacza obowiązkową gościnność wobec podróżnych, niedopuszczającą do odmowy noclegu lub pożywienia. Zasada ta podkreśla znaczenie hojności i szacunku dla podróżnych, co jest również ważnym elementem kultury nordyckiej.

Saturn, jako symbol sędziwego wieku i autorytetu sądowniczego, stał się źródłem dziedzictwa Świętego Mikołaja. W mitologii Saturn uosabia sprawiedliwość i mądrość, działając jako sędzia i wielki nauczyciel. Na przestrzeni dziejów zachowanie człowieka decydowało o jego losie: aby zyskać aprobatę bogów i zasłużyć na upragniony prezent, należało zachowywać się z godnością. Tradycja ta została zachowana we współczesnym rozumieniu święta, kiedy w poranek Bożego Narodzenia pod kominkiem można znaleźć prezenty jako nagrodę za dobre zachowanie.

Grudzień to miesiąc pełen uroczystości i prezentów. W kalendarzu astronomicznym, który stanowi podstawę cyklu rolniczego, grudzień oznacza przesilenie zimowe, najdłuższą noc w roku. Ten czas symbolizuje nie tylko koniec starego roku, ale także oczekiwanie nowego początku. Przesilenie zimowe inspiruje do spotkań i uroczystości, tworząc atmosferę magii i nadziei. W grudniu rodziny i przyjaciele tradycyjnie gromadzą się, aby świętować ważne wydarzenia i wymieniać się prezentami, co czyni ten miesiąc szczególnie ważnym dla wielu. Wokół Yule rozwinęły się liczne tradycje. We współczesnej kulturze pogańskiej okres ten symbolizuje narodziny Nowego Słońca przez Wielką Matkę, wyznaczając początek nowego cyklu kalendarzowego. Z czasem do tych dat dodano chrześcijańskie Boże Narodzenie, tworząc unikalny splot zwyczajów i wierzeń. Yule to ważny okres w roku, w którym obchodzone są zarówno święta pogańskie, jak i chrześcijańskie, podkreślając różnorodność kulturową i duchową. Idea umierającego i zmartwychwstałego boga jest uniwersalna. Przykładami takich bogów są Ozyrys, bóg płodności starożytnego Egiptu, i Attis, kochanek Kybele. Warto jednak zauważyć, że bogowie ci są najczęściej przedstawiani jako młodzieńcy. Niemniej jednak są to ważne postacie mitologiczne, symbolizujące koncepcję anastasis, kluczowego elementu idei wiecznego powrotu. Mitologia ta podkreśla cykl życia, śmierci i odrodzenia, co znajduje odzwierciedlenie w różnych kulturach i religiach. Grudzień to miesiąc przejściowy, symbolizujący przejście i nadzieję na zmianę. Zima tradycyjnie niesie ze sobą wiele trudności, a w tym okresie ludzie odczuwają wzmożoną potrzebę wsparcia i cudów. Święta Bożego Narodzenia, którym towarzyszy oczekiwanie na zmiany, stają się ważnym momentem przywracania wewnętrznej harmonii i poszukiwania nowych możliwości.

Wojna secesyjna, produkcja fabryczna, darmowe pieniądze

Wizualny wizerunek Świętego Mikołaja zaczął kształtować się w XIX wieku w Ameryce i Imperium Brytyjskim. Proces ten można prześledzić poprzez różne wpływy kulturowe i artystyczne tamtych czasów. Stopniowo Święty Mikołaj nabywał charakterystycznych cech, takich jak czerwony strój, biała broda i dobroduszny wyraz twarzy. Elementy te stały się podstawą współczesnej koncepcji Świętego Mikołaja.

• W Wigilię Bożego Narodzenia w 1823 roku w Stanach Zjednoczonych opublikowano dziecięcy wiersz „Wizyta św. Mikołaja” (często określany pierwszym wersem: „Była to noc przed Bożym Narodzeniem”). Ten tekst jako pierwszy opisywał, jak wygląda Święty Mikołaj: to starzec z brzuchem w futrze poplamionym popiołem i żużlem, z fajką w ustach i tobołkiem zabawek na plecach, z rumianymi policzkami, czerwonym nosem i śnieżnobiałą brodą.

• W 1843 roku w Wielkiej Brytanii ukazała się baśń Charlesa Dickensa „Opowieść wigilijna”. Zgodnie z fabułą, samolubny skąpiec odradza się w Wigilię i staje się hojny.

Dzieło Charlesa Dickensa stało się kluczowym momentem w odrodzeniu tradycji bożonarodzeniowych w Wielkiej Brytanii. W szczególności przyczyniło się do popularyzacji obchodów Bożego Narodzenia i zwyczaju obdarowywania się prezentami, które przynosi magiczny Duch Bożego Narodzenia. To dzieło literackie wywarło znaczący wpływ na publiczne postrzeganie święta i jego znaczenia w kulturze, czyniąc Boże Narodzenie ważnym wydarzeniem społecznym.

Odpowiedzialność za popularyzację tradycji bożonarodzeniowych nie spoczywa wyłącznie na pisarzach. Królowa Wiktoria, jedna z najbardziej wpływowych postaci w kulturze popularnej, była żoną Alberta z Saksonii-Coburga-Gothy. To on jako pierwszy zorganizował choinkę na zamku w Windsorze w latach 40. XIX wieku i pokazał ją szerszej publiczności. Wizerunki rodziny królewskiej wokół świątecznie udekorowanego drzewka szybko rozpowszechniły się w prasie i stały się symbolem obchodów Bożego Narodzenia, wyznaczając nowe trendy i tradycje, które przetrwały do ​​dziś.

W niemieckiej tradycji to nie Święty Mikołaj przynosi prezenty na Boże Narodzenie, lecz Christkind, czyli Dzieciątko Jezus. Ta postać nie ma nic wspólnego ze Świętym Mikołajem. Christkind symbolizuje radość i cud Bożego Narodzenia, a jego rola w tym święcie jest ważną częścią niemieckiej kultury.

W latach 50. i 60. XIX wieku urodzony w Niemczech ilustrator i rysownik Thomas Nast pracował dla amerykańskiego magazynu „Harper’s Weekly”. Uważa się go za twórcę współczesnego wizerunku Świętego Mikołaja, wizualnie łączącego tradycje Bożego Narodzenia z ewoluującym wizerunkiem Świętego Mikołaja. Nast uwolnił te wizerunki od religijnych ograniczeń Starego Świata, nasycając je duchem świętowania i obdarowywania prezentami. W rezultacie jego praca stała się kluczowa dla ukształtowania współczesnego wizerunku Świętego Mikołaja, który obecnie kojarzy się z radością, hojnością i tradycjami rodzinnymi.

Od 1861 r. Do 1865 roku w Stanach Zjednoczonych rozgrywała się saga kryminalna Świętego Mikołaja. Wojna secesyjna i wydarzenia polityczne stały się głównym tematem dla ilustratora Nasta. Na okładce „Harper’s Weekly” przedstawił Świętego Mikołaja rozdającego prezenty nie dzieciom, lecz żołnierzom Unii. Ten symboliczny obraz podkreślał, że nawet w czasie wojny jest miejsce na cuda i domowe wygody – fundamentalne wartości amerykańskiego Bożego Narodzenia. Takie podejście do ilustracji świadczyło o chęci zachowania ducha świąt i jedności w trudnych czasach, co czyniło tę pracę znaczącą w kontekście historycznych i kulturowych przemian tamtej epoki.

Nast wielokrotnie łączył w swoich ilustracjach wizerunki patriotów i życzliwych dziadków z prezentami. Dzięki temu Święty Mikołaj zyskał w świadomości społecznej status symbolu dobroci, przyzwoitości i hojności, ucieleśniając pozytywne cechy amerykańskiego charakteru.

Badanie pierwotnych źródeł wizerunku Świętego Mikołaja ujawnia, że ​​jego wizualna reprezentacja nie ma głębokich korzeni mitologicznych. Artyści, którzy stworzyli ten obraz, kierowali się osobistymi ideami i preferencjami estetycznymi. Rodzi to interesujące pytanie o to, jak zbiorowa nieświadomość wpływa na kształtowanie symboli kulturowych. Związek między percepcją artystyczną a zmianami społecznymi pozostaje przedmiotem dalszych badań.

Jest to najprawdopodobniej spowodowane ogólną tendencją do upraszczania i humanizacji obrazów folklorystycznych. Bracia Grimm również stosowali tę praktykę, tworząc adaptacje baśni skierowane do dzieci. Ich dzieła przyczyniły się do popularyzacji i utrwalenia folkloru, czyniąc go dostępnym dla nowego pokolenia.

Warwara Popowa to nazwisko kojarzone z talentami i osiągnięciami w różnych dziedzinach. Znana jest ze swojego unikalnego podejścia i kreatywnego myślenia. W swojej karierze zawodowej Warwara Popowa aktywnie zajmuje stanowiska wymagające nie tylko wiedzy, ale także umiejętności rozwiązywania problemów w niekonwencjonalny sposób. Jej prace i projekty stają się przykładem dla wielu, inspirując do nowych osiągnięć. Co ważne, Warwara Popowa wnosi do swojej dziedziny świeże idee i innowacje, co czyni ją znaczącą postacią we współczesnym społeczeństwie. Śledź jej postępy i nowe przedsięwzięcia, aby być na bieżąco z ważnymi aktualizacjami i inspiracjami.

• Innym ważnym czynnikiem, który wpłynął na ujednolicenie i rozpowszechnienie wizerunku Świętego Mikołaja, był przemysł, technologia produkcji, kapitalizm i kolonizacja.

W XIX wieku nastąpił gwałtowny rozwój masowego druku czasopism i pocztówek, a także rozwój masowej produkcji, w tym zabawek. Pracownicy i przedsiębiorcy dysponowali dochodami, które literatura humanistyczna zainspirowała ich do przeznaczania na dzieci. Okres ten stał się ważnym etapem w kształtowaniu wartości kulturowych i priorytetów w edukacji, w którym na pierwszy plan wysuwa się uwaga poświęcona rozwojowi dziecka i edukacji.

Kolonizacja, obejmująca rozprzestrzenianie się „białej” kultury chrześcijańskiej i masowej produkcji zachodniej, przyczyniła się do pojawienia się Świętego Mikołaja w różnych krajach. Nie tylko przeniknął do nowych kultur, ale także z powodzeniem zaadaptował się do lokalnych tradycji religijnych i codziennych. Zjawisko to ilustruje, jak globalizacja wpływa na tradycyjne święta, tworząc unikalne kombinacje, które wzbogacają dziedzictwo kulturowe różnych narodów. W ten sposób wizerunek Świętego Mikołaja stał się symbolem uniwersalnego święta, łączącego różne elementy kulturowe i podejścia do święta.

Święty Mikołaj i Coca-Cola

Powszechnie uważa się, że wizerunek Świętego Mikołaja został stworzony i spopularyzowany przez firmę Coca-Cola. Mit ten jest aktywnie wspierany przez samą markę, która wykorzystuje symbole Świętego Mikołaja w swoich kampaniach marketingowych.

Różowy mężczyzna z czerwonym nosem, znany jako Święty Mikołaj, istniał na długo przed powstaniem Coca-Coli. Jego czerwono-biały strój nie jest wyłącznie kojarzony z charakterystycznymi barwami marki, ale ma swoje korzenie w stroju biskupim Świętego Mikołaja. Mimo to Coca-Cola z powodzeniem zaadaptowała ten wizerunek, czyniąc go integralną częścią swojego globalnego marketingu i pozycjonowania. W ten sposób firma nie tylko spopularyzowała postać Świętego Mikołaja, ale także wzmocniła skojarzenie między Świętym Mikołajem a duchem świąt, co pozytywnie wpłynęło na jej wizerunek i sprzedaż.

W 1931 roku ilustrator Haddon Sundblom, na zlecenie Coca-Coli, stworzył słynny wizerunek Świętego Mikołaja, przedstawiający go w jaskrawoczerwonym kożuchu z białym wykończeniem. Ten rumiany i radosny wizerunek stał się podstawą kampanii reklamowej i został zainspirowany słynnym wierszem z 1823 roku. Coca-Cola musiała skutecznie promować swój produkt w miesiącach zimowych, ponieważ napój ten tradycyjnie kojarzony był z letnim upałem. Sprzedaż znacznie spadła w okresie zimowym, a nowy wizerunek Świętego Mikołaja pomógł firmie przyciągnąć klientów i zwiększyć sprzedaż w okresie zimowym.

Postać Sundbloma stała się ważnym symbolem marketingu i kultury wizualnej. Jego wizerunek Świętego Mikołaja uosabiał ducha świąt, łącząc dobroć natury z nutą przebiegłości. Ta postać rozprzestrzeniła się po całym świecie dzięki globalnej dystrybucji napojów i skutecznym kampaniom reklamowym.

Czytanie to ważny aspekt naszego życia, który wzbogaca wiedzę i rozwija myślenie. Pomaga poszerzać horyzonty, wzbogacać słownictwo i przyczynia się do rozwoju umiejętności analitycznych. Czytanie książek, artykułów i innych materiałów pozwala zgłębić różne tematy i lepiej zrozumieć otaczający nas świat. To także świetny sposób na relaks i oderwanie się od codziennej rutyny. Nie przegap okazji do czytania, bo to klucz do ciągłego samodoskonalenia i rozwoju osobistego.

Karczochy, sterowce, chińskie lampiony i strażnicy graniczni: jak dekorowano choinkę w ZSRR. W Związku Radzieckim święta Nowego Roku były wyjątkowym wydarzeniem, a dekorowanie choinki odgrywało kluczową rolę w tworzeniu świątecznej atmosfery. Papierowe karczochy dodawały odrobinę oryginalności, a jaskrawo kolorowe sterowce nadawały magiczny charakter. Chińskie lampiony świecące w ciemności tworzyły magiczną atmosferę, a figurki strażników granicznych, symbolizujące bezpieczeństwo i ochronę, często stanowiły część noworocznych dekoracji. Elementy te podkreślały wyjątkowość radzieckiej kultury i tradycji, czyniąc każdy Nowy Rok niezapomnianym.

Święty Mikołaj w designie

Wizerunek Świętego Mikołaja, inspirowany stylem Coca-Coli, stał się powszechny w projektowaniu komercyjnym. Ten wizerunek wizualny na stałe zagościł w kulturze amerykańskiej, gdzie był aktywnie wykorzystywany w kampaniach reklamowych i strategiach marketingowych innych firm. W ten sposób Święty Mikołaj stał się symbolem nie tylko świąt, ale także sukcesu komercyjnego, przyciągając uwagę konsumentów i tworząc skojarzenia z Nowym Rokiem i świętami Bożego Narodzenia.

• Ten Święty Mikołaj ma wyraźny zestaw atrybutów wizualnych, dzięki czemu jest łatwy do zobrazowania.
• Jest uniwersalny, ponieważ przebył długą drogę od swojego religijnego „przodka”.
• Jest symbolem dziecięcej radości ze świąt, co oznacza, że ​​sprawia, że ​​przekaz reklamowy jest optymistyczny i radosny.

Czerwona czapka z białą klapą, a także połączenie czerwieni i bieli w designie, dzięki wizerunkowi Świętego Mikołaja, stały się symbolem okresu przed Nowym Rokiem w kulturze popularnej. To zestawienie kolorów jest szeroko stosowane w filmach, reklamie i cateringu, podkreślając atmosferę świętowania i radości. Kolory czerwony i biały kojarzą się z komfortem, ciepłem i świątecznym oczekiwaniem, dzięki czemu idealnie nadają się do tworzenia świątecznego nastroju w różnych sytuacjach.

Święty Mikołaj i inne elementy świątecznego designu odgrywają kluczową rolę w sektorze komercyjnym. Stanowią silny sygnał wizualny dla kupujących, sygnalizując, że sezon zakupów się rozpoczął. To czas, kiedy ludzie zaczynają kupować prezenty, dekoracje do domu i ubrania, a także rozpieszczać siebie i swoich bliskich. Wykorzystanie takich symboli w strategiach marketingowych pomaga zwiększyć sprzedaż i stworzyć świąteczny nastrój, co z kolei wpływa na nawyki konsumenckie i zwiększa popyt na towary i usługi w tym szczególnym okresie.

Rumiany na policzkach brodaty mężczyzna w czapce symbolizuje szczyt sprzedaży detalicznej. Według statystyk rządu USA, listopad i grudzień stanowią 17-26% całkowitej rocznej sprzedaży w różnych branżach. Okres ten charakteryzuje się aktywnym wzrostem popytu i wzmożoną aktywnością zakupową, co czyni go krytycznym dla biznesu.

Dowiedz się więcej o projektowaniu, subskrybując nasz kanał Telegram. Dzielimy się istotnymi informacjami, przydatnymi wskazówkami i inspiracjami ze świata designu. Dołącz do nas!

Przeczytaj także:

• Kod wizualny: Wieża Eiffla
• „Design tkwi w szczegółach”: wskazywanie palcem
• Historia jednego projektu. „Pokonaj białych czerwonym klinem”
• Prezenty designerskie, które warto zamówić już teraz