Projekt

Sztuka noszenia kapelusza: styl i etykieta

Sztuka noszenia kapelusza: styl i etykieta / Skillbox Media

Odkryj cztery popularne specjalizacje projektowe, całkowicie za darmo. Zapisz się na bezpłatny kurs projektowania i stwórz cztery imponujące projekty do swojego portfolio. Określ swój przyszły kierunek rozwoju. w świecie designu po ukończeniu kursu

Dowiedz się więcej

Dawniej wyjście bez nakrycia głowy było uważane za niezwykle nietypowe, a nawet szokujące. Dziś kapelusze, które niegdyś symbolizowały przestrzeganie norm zachowania, przekształciły się w odważny dodatek modowy. Są jednak pewne wydarzenia, takie jak wyścigi konne, gdzie noszenie nakrycia głowy pozostaje integralną częścią tradycji.

Kultura wizualna od wieków przypisywała szczególne znaczenie kapeluszom, które służyły nie tylko jako funkcjonalne akcesoria, ale także jako ważne symbole statusu, przynależności i stylu. Te nakrycia głowy często odzwierciedlały trendy społeczne i kulturowe swoich czasów, stając się elementem samoekspresji i mody.

Kapelusze służyły do ​​oznaczania ról zawodowych lub społecznych. Na przykład w XIX wieku cylindry kojarzono z wyższymi sferami, podczas gdy kapelusze z szerokim rondem mogły wskazywać na przynależność do klasy średniej lub chłopstwa. Jednak z biegiem czasu, zwłaszcza w XX wieku, znaczenie kapeluszy zaczęło się zmieniać. Pojawienie się bardziej swobodnych i nieformalnych stylów ubioru, a także zmieniające się normy społeczne, doprowadziły do ​​tego, że kapelusze zaczęto postrzegać jako coś przestarzałego.

Wraz z przejściem na bardziej praktyczną i swobodną modę w życiu codziennym, kapelusze zaczęły tracić na popularności. Zostały zastąpione przez nowocześniejsze akcesoria, które nie niosły ze sobą tak głębokiego znaczenia symbolicznego. Dziś kapelusze nosi się głównie w celu ochrony przed słońcem lub jako element stylizacji, ale ich znaczenie jako symbolu kulturowego nie jest już takie samo.

Wpływ kapeluszy: pieniądze, władza, edukacja i status

Przez wiele tysiącleci nakrycia głowy służyły jako oznaka statusu społecznego. W starożytności niewolnicy byli łysi, żołnierze nosili ochronne hełmy, a królowie, majestatycznie kroczący wśród ludu, zdobili głowy złotymi koronami. Inni nosili również kapelusze, które symbolizowały ich pozycję w hierarchii społecznej.

W początkach ten element ubioru pełnił funkcję praktyczną: chronił głowę przed słońcem, zimnym wiatrem, deszczem i mrozem. Ta szczególna użyteczność miała ogromny wpływ na walory estetyczne, zwłaszcza wśród przedstawicieli niższych warstw społecznych.

Na przykład wielu artystów borykało się z trudnościami finansowymi i preferowało noszenie beretów, które można było łatwo wykonać z różnorodnych tkanin, bez konieczności posiadania specjalnych umiejętności kapeluszniczych czy stosowania drogich materiałów. Kobiety z klasy chłopskiej używały chust, aby pewnie utrzymać włosy na miejscu i chronić szyję, gdy się pochylały.

Jednak wizualna siła tego dodatku tkwi w tym, że szybko zyskał on status symbolu i przesłania: beret kojarzy się z wolnością i kreatywnością, a chusta reprezentuje pokorę i zatrudnienie.

Autoportret Rembrandt, 1634. Kapelusz w kształcie chłopskiego szala Nina Ricci, Paryż, lata 50. XX wieku. Zdjęcie: Rembrandt Harmenszoon van Rijn, autoportret, 1634 / Kolekcja Lejdy / 1stDibs

Kapelusze i podobne dodatki zawsze były symbolami statusu społecznego, zawodu, a także praw i obowiązków w różnych kulturach na całym świecie. Jednakże najbardziej złożony system wizualny i symboliczny związany z tymi obiektami rozwinął się w Europie, a następnie rozprzestrzenił się na Amerykę i obszary kolonizowane.

Po lewej stronie znajduje się kapelusz bicorne, czyli bicorne, część munduru oficerów armii amerykańskiej i francuskiej z końca XVIII wieku, który jest nadal szeroko znany dzięki ceremonialnym portretom Napoleona. Po prawej stronie znajduje się futrzana czapka Vivienne Westwood, której wzór ironicznie nawiązuje do kształtu brytyjskiej korony. Zdjęcie: 1stDibs
Kreskówka „Elegant Skull”: szkielet w damskim kapeluszu, godny stroju przedstawicielki wyższych sfer. Grafika sugeruje, że pośmiertnie wszyscy są równi i tylko na podstawie tego atrybutu można określić status kobiety. Zdjęcie: José Guadalupe Posada, „Elegancka czaszka”, 1913 / Narodowe Muzeum Amerykańskich Latynosów

Kapelusze dla kobiet pełniły wiele funkcji, informując innych nie tylko o statusie społecznym i materialnym właścicielki, ale także o jej statusie rodzinnym i roli w społeczeństwie. Uderzającym przykładem są angielskie kapelusze z epoki wiktoriańskiej: niektóre z nich symbolizowały stan wolny, inne były przeznaczone na popołudniowe spotkania z krewnymi, a jeszcze inne – na spacery po mieście.

Kobieta w żałobnym kapeluszu, lata 80. XIX wieku. Czepek wieczorowy, początek XX wieku. Zdjęcie: 1stDibs.

Kapelusze są ważnym wskaźnikiem przynależności kulturowej i tożsamości etnicznej. Na przykład, kowbojski kapelusz Stetson z szerokim rondem kojarzony jest z Amerykanami mieszkającymi w Teksasie, a sombrero jest symbolem kultury meksykańskiej. Hidżab z kolei symbolizuje kulturowe i religijne tradycje muzułmanek. Melonik nadal symbolizuje schludnego Brytyjczyka, a beret stał się podstawą francuskiej bohemy.

Tradycyjne nakrycia głowy wyraźnie sygnalizują pochodzenie kulturowe noszącego je mężczyzny, co jest szczególnie widoczne w mediach i na obrazach.

Po lewej stronie znajduje się azjatycki stożkowy kapelusz kuliego z lat 40. XX wieku. Po prawej stronie znajduje się logo kawiarni serwującej dania kuchni wietnamskiej. Zdjęcie: 1stDibs / Hustle Hurtado / Behance

Kiedyś osoby z jednej kultury raczej nie pomyślałyby o noszeniu kapelusza charakterystycznego dla innej, ale we współczesnym, postglobalistycznym społeczeństwie tego typu dodatki stały się częścią ekscentrycznej mody lub są wykorzystywane jako elementy kostiumów maskaradowych. Proces ten rodzi jednak dylemat etyczny, gdy noszenie nakrycia głowy można postrzegać jako akt kulturowej apropacji.

Czapka jarmułka, Azja Środkowa, pierwsza dekada XX wieku. Czapka „astrachańska ambasadorska” z norek, lata 60. XX wieku. Fez autorstwa Yvesa Saint Laurenta, 1976. Zdjęcie: 1stDibs.

W agencjach rządowych, takich jak obrona, organy ścigania, służba zdrowia i inne, nakrycia głowy od wieków odgrywają znaczącą rolę w kodowaniu informacji. Służą do rozróżniania personelu i jednostek wojskowych, a także pomagają w identyfikacji marynarzy wojskowych i cywilnych. Ponadto nakrycia głowy, takie jak hełmy czy kominiarki, pełnią istotną funkcję ochronną dla policjantów i strażaków.

W przeszłości pielęgniarki nosiły różnorodne nakrycia głowy, ułatwiając identyfikację szpitala, w którym pracowały. Obecnie obowiązkowe nakrycia głowy dla personelu medycznego stały się bardziej ujednolicone na całym świecie, dzięki wysiłkom Czerwonego Krzyża i rozwojowi produkcji masowej. Jednak nawet dzisiaj każdy może łatwo rozpoznać medyka po charakterystycznym kształcie czapki.

Plakat z czasów I wojny światowej z londyńskiego centrum rekrutacyjnego. „W co powinieneś się ubrać?” Plakat propagandowy: „Panie, oto twój kapelusz! Dołącz do Australijskich Sił Ekspedycyjnych już teraz”. Zdjęcie: Imperial War Museums / National Museum of American History.
Po lewej stronie znajduje się portret pisarza Trumana Capote w jego „zimowym” wizerunku jako członka kręgu towarzyskiego Lazurowego Wybrzeża – nosi „czapkę marynarza”. Na po prawej czapka Chanel z kolekcji Paryż-Hamburg, 2018. Zdjęcie: Eric Koch / Anefo / Nationaal Archief / 1stDibs.

Połączenie rtęci, filcu i ekscentrycznego Szalonego Kapelusznika

Istnieją ustalone zwroty, które podkreślają znaczenie kapeluszy w naszym życiu. Na przykład:

  • „Zdjąć kapelusz” oznacza okazać szacunek.
  • „Zrobione” oznacza, że ​​wszystko zakończyło się pomyślnie i pozytywnie.

W języku angielskim istnieje zwrot „mad as a hatter” (szalony jak kapelusznik). Ten obraz, kojarzony ze Szalonym Kapelusznikiem ze słynnej baśni Lewisa Carrolla „Alicja w Krainie Czarów”, nie pojawił się przypadkowo – kapelusznicy rzeczywiście cierpieli na zaburzenia psychiczne w XIX wieku. Faktem jest, że podczas produkcji filcowych kapeluszy byli narażeni na działanie oparów rtęci. Doprowadziło to do różnych problemów neurologicznych, takich jak ruchy mimowolne, zaburzenia mowy i zniekształcenia percepcji. W rezultacie zawód kapelusznika zaczął być kojarzony z szaleństwem.

Grawerunek przedstawia pracowników filcujących materiał na kapelusze. Kocioł zawierał rtęć i wodę, a kapelusznicy wdychali opary. W rezultacie wielu z nich doznało uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego. Zdjęcie: Kings Arms na cmentarzu przy kościele św. Pawła, 1750 r. / Kolekcja Wellcome

Nakrycia głowy w carskiej Rosji

W społeczeństwie rosyjskim kapelusze stanowiły widoczny, wizualny wskaźnik statusu społecznego jednostki. Było to szczególnie widoczne w XIX wieku i trwało aż do początku I wojny światowej.

  • Cylindry nosili zarówno członkowie wyższej arystokracji, jak i zamożni mieszkańcy miast. Ten dodatek był symbolem dobrobytu i wysokiego statusu społecznego. Noszono go, aby podkreślić status podczas wieczornych spacerów z żoną lub wizyt w teatrze.
Ilustracja do komedii „Biada dowcipowi” – ​​szlachcic Czatski w cylindrze. Zdjęcie: Dmitrij Kardowski/Gribojedow. „Biada dowcipowi”. Opublikowane przez Partnerstwo R. Golike i A. Vilborga, 1913 / National Electronic Library
  • Meloniki cieszyły się popularnością zarówno wśród polityków, jak i przedstawicieli klasy średniej, w tym biznesmenów, lekarzy i prawników.
Wacław Niżyński i Siergiej Diagilew, 1911. Zdjęcie: MAMM / MDF / Historia Rosji w fotografiach
  • Czapki i czapki z daszkiem nosili zarówno wojskowi i urzędnicy, jak i chłopi, co było oznaką przynależności do określonej kategorii społecznej.
Obraz „Chłopcy ze wsi”, Nikołaj Pietrowicz Bogdanow-Bielski, 1916. Fotograficzny portret hrabiego Lwa Tołstoja, 11 maja 1908 r. Zdjęcie: Nikołaj Bogdanow-Bielski, „Chłopcy ze wsi”, 1916 / Instytut Rosyjskiej Sztuki Realistycznej / MAMM / MDF / Historia Rosji w fotografii

W Rosji, podobnie jak w innych krajach o rozwiniętej gospodarce, nakrycia głowy kobiet były wyznacznikiem statusu społecznego i musiały być odpowiednie w określonych okolicznościach.

Po lewej stronie znajduje się ilustracja do Martwych Dusz: prowincjonalny ziemianin w nocnym kieliszku. Po prawej portret Idy Rubinstein, należącej do jednej z najbogatszych rodzin cesarstwa. Zdjęcie: Eustathius Bernardsky / Alexander Agin / Nikolai Gogol. Martwe Dusze. Wydawca, 1892 / Wikimedia Commons

Kapelusze w ZSRR

Po rewolucji 1917 roku w Rosji nastąpiły dramatyczne zmiany w sferze społecznej i gospodarczej, które natychmiast znalazły odzwierciedlenie w trendach w modzie. Nakrycia głowy stały się bardziej swobodne, a ich fason stracił dawny blask i dekoracyjność.

Elitarne kapelusze były postrzegane jako symbol burżuazji, przez co stawały się coraz mniej dostępne dla ogółu społeczeństwa. Stopniowo ludzie z różnych warstw społecznych zaczęli je porzucać na rzecz prostszych i praktyczniejszych nakryć głowy, takich jak czapki i chusty, które wcześniej kojarzono z klasą robotniczą i chłopami.

Kobiety, które wspierały rewolucję, używały czerwonych chust jako znaku swojej walki o zmiany społeczne.

Różne rodzaje kapeluszy na demonstracji, 1917 Zdjęcie: MAMM / MDF / Historia Rosji w fotografiach

Jednak powodem nie była tylko rewolucja rosyjska: misterne wzory kapeluszy i innych nakryć głowy znikały w różnych zakątkach.

Przenosimy się do Paryża, do Coco Chanel, która dzieli swoje życie z Boyem Capelem, mężczyzną, który odniósł znaczny sukces w sektorze finansowym. Pewnego dnia Coco postanawia zająć się robieniem kapeluszy. Nie będą to jednak te nieporęczne akcesoria, które widywała czasem na wyścigach, gdzie Boy często ją zapraszał. Wynajmuje dwa lokale na drugim piętrze przy Rue Cambon, których drzwi zdobi napis „Chanel modes”. Boy Capel wpłaca w jej imieniu depozyt do Lloyd's Bank. Rok później, po sprzedaży wielu kapeluszy, Coco udaje się odzyskać ten depozyt. A Boy, podkręcając wąsa i z nutą melancholii, mówi: „Myślałem, że daję ci zabawkę, ale w rzeczywistości dałem ci wolność”.

W swojej książce „1913: Co naprawdę chciałem powiedzieć” Florian Illies zgłębia doniosłe wydarzenia i zmiany kulturowe, które zaszły w tym przełomowym roku. Autor zanurza czytelnika w atmosferze czasów, gdy świat stał na krawędzi wielkich przemian. W swojej narracji Illies podkreśla, jak osobiste historie przeplatają się z realiami historycznymi, tworząc niepowtarzalny obraz epoki. Każda postać przedstawiona w książce staje się nosicielem pewnej idei i odzwierciedla ducha czasów, co pozwala nam lepiej zrozumieć nadzieje i obawy, które dręczyły ludzi w przededniu I wojny światowej.

Po lewej: „Dziewczyna w czerwonym szaliku (Robotnik)”, artysta K. S. Pietrow-Wodkin, 1925. Po prawej klosz z lat dwudziestych XX wieku. Zdjęcie: Kuźma Pietrow-Wodkin, „Dziewczyna w czerwonym szaliku (robotnica), 1925 / Państwowe Muzeum Rosyjskie / 1stDibs

Czytaj także:

Legenda może narodzić się z różnych źródeł. Taka jest historia marki modowej Chanel.

Wraz z wprowadzeniem polityki industrializacji i urbanizacji, Kiedy życie stało się wygodniejsze i radośniejsze, pojawił się nowy wizerunek radzieckiego człowieka. W latach 30. XX wieku kapelusze ponownie zyskały na popularności, zwłaszcza wśród miejskiej inteligencji. Kobiety zaczęły preferować małe kapelusze typu cloche i inne stylowe ozdoby, podczas gdy mężczyźni zaczęli nosić filcowe kapelusze i meloniki.

Kadr z filmu „Podrzutek” / "Mosfilm"
Po lewej stronie okładka Vogue'a z 1927 roku. Po prawej stronie znajduje się fotograficzny portret Warwary Stiepanowej w kapeluszu z 1935 roku. Zdjęcie: autor ilustracji / Vogue. 1927.6 / MoMA

W latach 40. XX wieku i po II wojnie światowej nakrycia głowy, takie jak kapelusze i czapki, nie tylko pełniły funkcję użytkową, ale były również ważnym symbolem odróżniającym żołnierzy od cywilów.

W 1959 roku, gdy Dior zorganizował pokaz w Moskwie, przechodnie mogli zauważyć uderzającą różnicę między bardziej funkcjonalnymi kapeluszami i chustami noszonymi przez radzieckie kobiety a stylowymi, ale mniej wygodnymi kapeluszami noszonymi przez francuskie modelki.

Po lewej modelka Diora w stroju zaprezentowanym społeczeństwu radzieckiemu. Po prawej eleganckie kobiety na demonstracji pierwszomajowej w 1959 roku. Zdjęcie: Sante Forlano / Dior / Google Arts & Culture / Wsiewołod Tarasewicz / MAMM / MDF / Historia Rosji w fotografiach

W latach 70. XX wieku na międzynarodowej scenie mody, zarówno w Związku Radzieckim, jak i poza nim, nastąpił wyraźny zwrot w kierunku zimowych nakryć głowy. W 1976 roku słynny dom mody Yves Saint Laurent zorganizował pokaz zatytułowany Opéras et Ballets Russes, czyli Haute Russian. Wydarzenie to było swoistą interpretacją „Rosyjskich pór roku” Siergieja Diagilewa, inspirowaną Syberią i wizerunkiem Lary z powieści „Doktor Żywago”. Modelki nosiły futrzane czapki, Nie wolno ich było zdejmować nawet w pomieszczeniach. W tym okresie do języka angielskiego weszło nowe słowo: chapka.

Czapki futrzane, nazywane we Francji à la russe, były popularne w Związku Radzieckim już wcześniej, ale ich popularność znacznie wzrosła w latach 70. XX wieku dzięki premierze filmu „Ironia losu, czyli ciesz się kąpielą!”.

Na zdjęciu: modelki YSL. Moda podlega cyklom: w 2024 roku kapelusze w stylu słowiańskich lalek wracają do mody. Zdjęcie: Duane Michals / Yves Saint Laurent / Vogue / Archiwum Condé Nast / Google Arts & Culture.

Czytaj także:

Slavicgirl: prawie miliard wyświetleń. Jakie inne estetyki słowiańskie cieszą się największą popularnością?

Przyczyny spadku popularności kapeluszy we współczesnym społeczeństwie.

Istnieje kilka istotnych czynników, które przyczyniły się do spadku popularności kapeluszy w XX wieku.

  • Tradycyjnie nakrycia głowy służyły do ​​ochrony przed słońcem. Jednak w 1929 roku, kiedy to rozpoczęto masową produkcję pierwszych modeli nowoczesnych okularów przeciwsłonecznych, zapotrzebowanie na kapelusze z szerokim rondem chroniące oczy zniknęło.

W latach 40. XX wieku okulary przeciwsłoneczne stały się częścią codziennego użytku, a mniej więcej w tym samym czasie zaczęły pojawiać się pierwsze kremy przeciwsłoneczne z filtrem SPF. W rezultacie kapelusze stopniowo traciły swoją praktyczną funkcję.

Kapelusze jako jaskrawy dodatek: wykonane ze strusich piór i z szalikiem, lata 40. XX wieku. Po prawej stronie widoczne są specjalne szpilki do kapeluszy, które miały misterne ozdoby do włosów. Zdjęcie: 1stDibs.
  • Po zakończeniu II wojny światowej i globalnych przemianach na świecie moda przeszła znaczące transformacje.

Sytuacja ta była szczególnie widoczna wśród ludzi młodych: w latach 50. i 60. XX wieku pojawienie się kultury młodzieżowej stanowiło prawdziwy protest przeciwko tradycyjnym normom, w tym surowym zasadom ubioru i demonstrowaniu statusu społecznego poprzez noszenie kapeluszy.

Dziewczyny z subkultury modsów robią sobie zdjęcie, lata 60. Zdjęcie: 1stDibs
Młodzi ludzie na zdjęciu nie noszą już kapeluszy, ani nawet czapek. Dziewczyna w chuścieKadr z filmu „Spaceruję ulicami Moskwy” / „Mosfilm”
W filmie fantasy „Pewnego razu... w Hollywood” członkowie komuny hipisowskiej nie noszą kapeluszy nawet w palącym kalifornijskim słońcuKadr z filmu „Pewnego razu... w Hollywood” / Sony Pictures Home Rozrywka

Jackie Kennedy, ikona mody lat 60., na krótko wyniosła tradycyjnie eleganckie kapelusze do rangi popularnego dodatku. Preferowała kapelusze typu toczka, które stały się jej znakiem rozpoznawczym, a wiele kobiet w Stanach Zjednoczonych, a później w innych krajach rozwiniętych, starało się naśladować jej wyrafinowany styl.

Jackie Kennedy towarzyszy mężowi w trasie koncertowej. Ma na sobie swój charakterystyczny kapelusz typu toczka, podobnie jak kobieta po lewej. Ten różowy zestaw i ten kapelusz Jacqueline stały się jej najsłynniejszym strojem: niecałą godzinę po zrobieniu tego zdjęcia były pokryte krwią Johna F. Kennedy'ego. Zdjęcie: Biblioteka JFK
  • W latach 60. XX wieku wysokie fryzury i bufiaste koki, tworzone z użyciem lakieru do włosów, cieszyły się największą popularnością. Produkt ten zaczęto produkować w dużych ilościach i aktywnie reklamować.

Z powodu ich nieporęczności kobiety zaczęły unikać noszenia kapeluszy.

Fryzura babette zyskała popularność dzięki Brigitte Bardot i filmowi z jej udziałem „Babette idzie na wojnę”. Inną gwiazdą kojarzoną z fryzurami o superobjętościach była Priscilla Presley: na zdjęciu aktorka Cailee Spaeny w swojej słynnej stylizacji z filmu Priscilla z 2023 roku. Zdjęcie: Babette Goes to War / Columbia Pictures / Priscilla / A24
  • W latach 80. XX wieku nastąpił wyraźny rozwój procesów demokratycznych i przyspieszenie tempa zmian. Kapelusze, niegdyś symbol przyzwoitości, stopniowo traciły na znaczeniu, ustępując miejsca nowym trendom w modzie.
Skórzany kapelusz fedora, lata 80. XX wieku. Interpretacja kapelusza fedora w wykonaniu Yohji Yamamoto, lata 80. Zdjęcie: 1stDibs

Przeczytaj także:

Dalsze badania nad historią designu w latach 80. i 90. XX wieku koncentrują się na projektowaniu graficznym. Okres ten był świadkiem znaczących zmian w podejściach i stylach, napędzanych postępem technologicznym i zmieniającymi się kontekstami kulturowymi.

W tym czasie projektowanie graficzne stało się bardziej dostępne dzięki pojawieniu się komputerów osobistych i specjalistycznego oprogramowania. Zapoczątkowało to nową erę, w której projektanci mogli eksperymentować z kształtami, czcionkami i kolorami bez ograniczeń tradycyjnych metod. Pakiety oprogramowania, takie jak Adobe Illustrator i Photoshop, zrewolucjonizowały proces tworzenia materiałów wizualnych.

Jednym z kluczowych trendów tego okresu był postmodernizm, który był odpowiedzią na surowe zasady modernizmu. Projektanci stosowali jaskrawe kolory, niekonwencjonalne czcionki i asymetryczne kompozycje, wprowadzając element zabawy i ironii do komunikacji wizualnej. Zaowocowało to powstaniem unikalnych i zapadających w pamięć dzieł, zdolnych przyciągać uwagę i wywoływać emocje.

Co więcej, ważnym aspektem tego okresu był rozwój brandingu. Firmy zdały sobie sprawę, że identyfikacja wizualna odgrywa kluczową rolę w ich sukcesie. Projektanci graficzni zaczęli koncentrować się na tworzeniu logo i identyfikacji korporacyjnej, które pomagały firmom wyróżnić się na tle konkurencji i zbudować trwały wizerunek.

Warto również zwrócić uwagę na wpływ kultury popularnej na projektowanie graficzne. Okładki płyt, plakaty i materiały reklamowe zaczęły odzwierciedlać zmiany społeczne i kulturowe zachodzące w społeczeństwie. Przyczyniło się to do ukształtowania nowych języków wizualnych i trendów stylistycznych.

Lata 80. i 90. XX wieku stały się zatem erą eksperymentów i innowacji w projektowaniu graficznym, co miało trwały wpływ na jego rozwój i praktykę w przyszłości.

Kiedy nakrycie głowy staje się centrum uwagi

Wyścigi konne wymagają obowiązkowego nakrycia głowy.

Kentucky Derby, najsłynniejszy wyścig konny w Stanach Zjednoczonych, zapożyczył od brytyjskiego Royal Ascot tradycję eksponowania damskich kapeluszy jako osobnego widowiska. Dla widzów Derby tworzenie kapeluszy jest równie ekscytujące, co sam wyścig, i może przybierać najbardziej nieoczekiwane i ekstrawaganckie formy.

Kapelusze na Kentucky Derby to zazwyczaj feeria kolorów i kwiatów. Zdjęcie: Diane Bondareff / Shutterstock

Fascynator to stylowy dodatek na głowę, często wybierany jako zamiennik tradycyjnego kapelusza. Tego typu ozdoby są zazwyczaj wykonane z różnych materiałów, takich jak pióra, kwiaty czy koraliki, które są przymocowane do podstawy za pomocą wstążki lub klipsa. W przeciwieństwie do kapeluszy, fascynatory pełnią funkcję czysto estetyczną: zakrywają jedynie niewielką część głowy i oferują niewielką ochronę przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi.

Słowo „hatinator”, ukuto na początku lat 2010., opisuje nakrycie głowy łączące elementy kapelusza i fascynatora. Ten dodatek mocowany jest na głowie za pomocą wstążki, podobnie jak fascynator, ale wyglądem przypomina klasyczny kapelusz.

Facynator w stylu Madonny z lat 80. Fascynator w kształcie filiżanki do kawy, lata 90. Zdjęcie: 1stDibs

W Ascot obowiązuje bardziej rygorystyczny dress code. W 2012 roku królowa Elżbieta II zakazała noszenia fascynatorów w Royal Ascot, zezwalając jedynie na pełne nakrycia głowy.

Na pierwszym zdjęciu jest kapelusz, na drugim kapelusznikZdjęcie: Sergei Bachlakov / Featureflash Photo Agency / Shutterstock
Widzowie na wyścigach w Ascot. Zdjęcie: Lana Yatsyuk / Shutterstock

Na najważniejszych zachodnich uniwersytetach ceremonie wręczenia dyplomów to kolejne wydarzenie, w którym kapelusze odgrywają kluczową rolę. Rzucając je w powietrze, młodzi ludzie symbolizują przejście do nowego, bardziej dojrzałego życia. Ta tradycja uczyniła czapkę z frędzlami symbolem wiedzy i wykształcenia.

Grafika: Szkoła Amethyst / Szkoła Letovo

Zwyczaj rzucania czapek w powietrze przez absolwentów narodził się w Stanach Zjednoczonych w połowie XIX wieku wśród kadetów z Zachodu Point Military Academy. Młodzi mężczyźni nosili szare czapki z daszkiem, znane jako „czapki Konfederatów” na cześć Skonfederowanych Stanów Ameryki. Po ukończeniu nauki kadeci przestali nosić te nakrycia głowy, symbolicznie wypuszczając je w powietrze, aby uczcić zakończenie edukacji i początek nowego życia.

Z czasem tradycja ta rozprzestrzeniła się na świeckie instytucje edukacyjne, zyskując popularność w innych krajach. Zamiast czapek konfederatów zaczęli jednak nosić czarne czapki.

Studenci świętują ukończenie studiów na dziedzińcu Świątyni Literatury Van Mieu w Hanoi, Wietnam, 2013. Zdjęcie: Steve Barze / Shutterstock

Czytaj także:

Dress code to zbiór zasad, które określają, jakie ubrania należy nosić w określonych sytuacjach społecznych lub zawodowych. Odgrywa on ważną rolę w kształtowaniu wizerunku danej osoby i może obejmować zarówno surowe standardy, jak i bardziej elastyczne zalecenia.

Historia dress code'u sięga czasów starożytnych. Początkowo wymagania dotyczące ubioru były związane ze statusem społecznym, zawodem, a nawet rolą danej osoby w społeczeństwie. Na przykład w średniowieczu różne klasy społeczne miały swój własny, unikalny strój, różniący się materiałami i stylem. Z czasem, wraz z rozwojem społeczeństwa, pojawiła się potrzeba standaryzacji wyglądu, co doprowadziło do bardziej sformalizowanych zasad.

We współczesnym świecie dress code'y stały się ważnym elementem kultury korporacyjnej i życia społecznego. Pomagają one tworzyć określoną atmosferę w zespole, promować jedność i kształtować profesjonalny wizerunek. Każda organizacja może ustalać własne wymagania w zależności od swoich celów i wartości, co sprawia, że ​​dress code'y są koncepcją dynamiczną i adaptacyjną.

Nakrycia głowy wracają do łask

Dziś nakrycia głowy postrzegane jako „zwykły strój na co dzień” obejmują czapki baseballowe, berety, czapki beanie, a czasem filcowe kapelusze z wąskim rondem. Nosi się je raczej w celu ochrony przed warunkami atmosferycznymi lub jako wyraz mody, a nie jako symbol statusu lub pozycji społecznej.

W ciągu ostatnich dwóch lat nakrycia głowy typowe dla XX wieku znów stały się popularne na pokazach mody. W szczególności w 2024 roku w kolekcjach marek masowych pojawił się kapelusz typu toczka, przywołujący skojarzenia z wizerunkiem Jackie Kennedy.

Zdjęcie: Lime / 2MOOD x Cocoshnick

Bob Dylan zadedykował swój utwór „Pulpit-Box Hat” – kapelusz w panterkę, bardzo popularny w latach 60. W tekście piosenki bohater liryczny wyraża swoje rozczarowanie miłością i krytykuje drobiazgowość modowych trendów, uosabianą przez ten kapelusz w panterkę.

Po lewej Edie Sedgwick, amerykańska modelka, aktorka i ikona stylu lat 60. Trudno wyobrazić sobie samego Boba Dylana bez kapelusza i okularów przeciwsłonecznych. Zdjęcie: Film „I Shagged Andy Warhol” / Lift Productions / Film „Rolling Thunder Revue: The Bob Dylan Story by Martin Scorsese” / Netflix

Wiele czynników doprowadziło do spadku popularności kapeluszy: od pojawienia się samochodu po pragnienie zmiany, które ogarnęło znaczną część społeczeństwa w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku. Moda ma jednak charakter cykliczny, a kapelusze pojawiają się na wybiegach raz po raz – w różnych interpretacjach.

Czapka z welonem, Jil Sander Zdjęcie: Vestiare Collective
Kapelusz Melanii Trump podczas inauguracji jej męża w 2025 roku stał się „gwiazdą” samą w sobie. Zdjęcie: Julia Demaree Nikhinson / Getty Images

Jeszcze więcej fascynujących materiałów o designie znajdziesz na naszym kanale Telegram. Dołącz do nas!

Czytaj także:

  • Wieża Eiffla w wizualnej reprezentacji.
  • Historia marki modowej Prada obfituje w nieoczekiwane wydarzenia i postaci, wśród których wyróżniają się król, komunista i kontroler. Ten dom mody, założony na początku XX wieku, stał się symbolem stylu i elegancji, ale jego droga nie zawsze była prosta. Wiele kluczowych postaci odegrało ważną rolę w jego rozwoju, odciskając piętno na jego ewolucji.

    Króla w tym kontekście można postrzegać jako aluzję do wpływu władzy i statusu, które pośrednio kształtowały trendy w modzie. Komunista uosabia ideały, które podważają tradycyjne pojęcia mody i piękna, wprowadzając elementy społecznego protestu do świata haute couture. Kontroler symbolizuje rygorystyczną organizację i zarządzanie niezbędne do odniesienia sukcesu w konkurencyjnej branży.

    Historia Prady to zatem nie tylko kronika kolekcji modowych, ale także odzwierciedlenie złożonych zmian społecznych i kulturowych, które zaszły na przestrzeni wieków.

  • Slow fashion, czyli świadoma moda, to podejście do branży modowej oparte na zasadach zrównoważonego rozwoju i odpowiedzialności. Termin ten obejmuje idee minimalizacji negatywnego wpływu na środowisko i poprawy warunków pracy pracowników zatrudnionych przy produkcji odzieży. Zamiast masowej konsumpcji i szybkiej produkcji, nacisk kładziony jest na wysokiej jakości, trwałe produkty, tworzone z uwzględnieniem standardów etycznych.

    Głównym celem świadomej mody jest redukcja ilości odpadów i zanieczyszczeń związanych z przemysłem tekstylnym. Osiąga się to poprzez stosowanie materiałów przyjaznych dla środowiska, recykling tkanin i tworzenie kolekcji opartych na zasadach sprawiedliwego handlu. Podejście to zakłada również świadomą konsumpcję, gdy kupujący stawiają na jakość, a nie na ilość, preferując trwałe i stylowe produkty, które z czasem nie stracą na atrakcyjności.

    W ten sposób slow fashion podkreśla znaczenie przemyślanego podejścia do własnej garderoby i stawia pytania o to, jak nasze wybory wpływają na planetę i społeczeństwo jako całość.

  • Główne trendy w modzie przewidywane na rok 2025 można zidentyfikować w dziesięciu kluczowych obszarach.

Specyfika i możliwości projektanta graficznego klasy PRO

Opanujesz proces tworzenia elementów identyfikacji wizualnej i projektowania graficznego dla różnych firm. Będziesz mieć okazję stworzyć portfolio, które zaprezentuje Twój unikalny styl i potwierdzi Twoje umiejętności projektowe. Będzie to doskonała podstawa do rozpoczęcia kariery zarówno w studiu, jak i jako freelancer.

Dowiedz się więcej