Tekstura „Czytanie”. Fragment książki „Sztuka typografii. Wizualizacja: Trendy”

Zawartość:

• Materiał i tekstura w tworzeniu obrazu wizualnego tekstu. Materiał jako metafora

Wydawnictwo AST opublikowało książkę Jekatieriny Ławrientiewej „Sztuka typografii. Wizualizacja: Trendy”. Z przyjemnością prezentujemy fragment tej pracy, który analizuje materiał używany do nanoszenia tekstu. Książka omawia kluczowe aspekty typografii i wizualizacji, a także aktualne trendy w tej dziedzinie.

Materiał i tekstura w tworzeniu wizualnego wizerunku tekstu. Materiał jako metafora

Forma graficzna czcionki, kompozycyjne rozmieszczenie tekstu na stronie, kontur i proporcje liter to ważne aspekty, na które zwracają uwagę projektanci czcionek i historycy projektowania graficznego. Jednak jakość i charakter powierzchni, na której umieszczony jest tekst, mają równie istotny wpływ na figuratywną ekspresję informacji. Różne materiały i tekstury mogą znacząco zmienić odbiór czcionki, podkreślając jej cechy lub tworząc dodatkowe akcenty. Dlatego, aby osiągnąć maksymalną ekspresję, ważne jest, aby wziąć pod uwagę nie tylko projekt czcionki, ale także czynniki związane z jej medium.

Litera w różnych kontekstach i na różnych powierzchniach przekazuje odcienie znaczeniowe, jeszcze zanim ją przeczytamy. Na przykład litera „A” na przystanku autobusowym, na szyldzie Alfa-Banku lub w elementarzu dla dzieci brzmi tak samo, ale kryje się za nią unikalny obraz. Dostrzegamy nie tylko dźwięk, ale także fakturę: pomalowaną metalową tarczę, neon lub prosty kontur na grubej stronie podręcznika. Najczęstszym przykładem tekstury jako symbolu są litery atramentowe na pieczęciach i datownikach pocztowych. Nie tylko przekazują one informacje o przesyłkach i adresach, ale także podkreślają oficjalny charakter dokumentu.

Baw się kształtem czcionki odzwierciedla historyczne korzenie pierwszych języków pisanych, gdzie ślady narzędzi pisarskich ukształtowały unikalne cechy i style pisma. We współczesnym projektowaniu czcionek ta interakcja tworzy wizualną atrakcyjność i przekazuje znaczenie, dodając głębi i kontekstu. Podkreślenie faktury i kształtu czcionki pomaga tworzyć unikalne tożsamości, które nie tylko przyciągają uwagę, ale także ułatwiają zrozumienie.

W królestwie Sumerów skrybowie używali prostokątnych patyków i glinianych tabliczek wielkości dłoni. Ich system pisma znany jest jako pismo klinowe, ponieważ znaki były formowane z trójkątnych odcisków (klinów), które łączono w różnej liczbie i orientacji. Charakterystyka powierzchni tabliczki wpływała na styl i kształt każdego znaku. Pismo klinowe stało się podstawą rozwoju pisma w starożytnym świecie i znacząco wpłynęło na kultury kolejnych cywilizacji.

Historia pisma oferuje liczne przykłady różnych podejść do tworzenia tekstu. Egipcjanie używali sztywnego rylca trzcinowego na papirusie, podczas gdy starożytni Chińczycy używali miękkiego pędzla na luźnym papierze szmatkowym. Rzymianie natomiast pracowali z tabliczkami woskowymi i metalowymi rysikami. Grafem znaku był kształtowany nie tylko przez reguły kroju pisma, ale także przez materiał, na którym został wykonany – czy to metal, piasek, skóra czy tkanina. Zatem znak i jego znaczenie niezmiennie zależały od użytego materiału.

Materialność w wydawnictwie książkowym przejawia się zarówno w technologii, jak i typografii. Kroje pisma i odciski prasowe są istotnymi elementami tego procesu. Od XV wieku druk wypukły stał się standardem dla wszystkich wydawnictw książkowych, zapewniając ujednoliconą podstawę produkcji książek. Ta ewolucja technologiczna znacząco wpłynęła na dostępność informacji i rozwój kultury czytelniczej.

Dla projektanta czcionek integralność tekstu jest ważna, determinowana przez wagę i charakter każdej pojedynczej litery. W połowie XV wieku Johann Gutenberg opracował technologię odlewania czcionek, która zmieniła postrzeganie litery I. Pojawienie się nowych zawodów, takich jak wydawca, drukarz, kaligraf i grawer, znacznie poszerzyło możliwości typografii. Wraz z wprowadzeniem czcionki, każda litera zyskała status unikalnego elementu, stając się obiektem materialnym. Metalową czcionką można było łatwo manipulować, w przeciwieństwie do śladów pozostawianych przez długopis na papierze. Ta innowacja otworzyła nowe horyzonty dla projektowania typograficznego i wywarła głęboki wpływ na rozwój druku.

Relacja między literą a jej odbiciem na papierze odgrywa kluczową rolę w typografii. Projekt kroju pisma bezpośrednio wpływa na jakość druku. Kroje używane w inkunabułach były adaptowane do druku na szorstkim, surowym, ręcznie czerpanym papierze. Próba użycia tych krojów do druku offsetowego lub typograficznego na papierze powlekanym może spowodować znaczną utratę ich oryginalnych cech. John Baskerville, XVIII-wieczny angielski wydawca i drukarz, stworzył nowy krój pisma o kontrastowej grubości elementów. Aby go jednak skutecznie wdrożyć, musiał opracować nowy rodzaj papieru, ponieważ cienkie szeryfy nie otrzymywały wyraźnego odbicia na luźnej powierzchni. Podkreśla to znaczenie odpowiedniego połączenia kroju pisma i papieru dla uzyskania wysokiej jakości druku.

Każda drukowana litera w zestawie tekstowym ma unikalną fakturę i charakterystyczny odcisk. Zainteresowanie tym aspektem wzrosło, gdy zaczęto rozwijać współczesne kroje pisma oparte na klasycznych szeryfach stworzonych w okresie renesansu francuskiego i włoskiego. W 1957 roku Katedra Nowych Czcionek w Instytucie Badawczym Maszyn Drukarskich zaprosiła moskiewskich artystów, w tym Wadima Łazurskiego, do zaprojektowania nowych krojów pisma. Początkowo Łazurski ręcznie powiększył kroje Claude'a Garamonda i Francesca Griffo czterokrotnie. Wśród licznych szkiców z tego okresu można znaleźć rysunki pokazujące, jak artysta, zmuszony do pracy w znacznie zwiększonej skali (200 punktów, czyli 50 mm wysokości wielkich liter), zdefiniował styl i formę przyszłych krojów pisma. Te szkice kształtów liter imponują ekspresją i nowoczesnym podejściem. Powiększone kopie czcionek tekstowych, z charakterystycznymi niuansami nakładania farby i błędami ręcznymi, nabierały zdumiewających walorów graficznych w dużym formacie.

Współczesne użycie krojów pisma w XXI wieku nadal jest aktualne. Wielu projektantów czcionek, takich jak Massimo Pesce i holenderskie studio Novo Type, sięga do typograficznego dziedzictwa końca XIX i początku XX wieku. Czerpią inspirację z estetyki drewnianych czcionek, pracując zarówno z oryginalnymi egzemplarzami, jak i nowoczesnymi technologiami, takimi jak cięcie laserowe, aby tworzyć drewniane czcionki. Te czcionki uzupełniają cyfrowe wersje czcionek. Dotknięcie litery ręką pozwala na głębsze zrozumienie jej jako obiektu o wielu obliczach. Każdy znak pozostawiony na papierze może być niedoskonały i niepowtarzalny, co podkreśla jego indywidualność i wartość artystyczną.

Lustrzane odbicie litery zostało wycięte w czołowej powierzchni bloku żelaza, tworząc matrycę (stempel). Ta matryca została użyta do utworzenia wgłębienia w miękkim metalu, takim jak miedź, tworząc matrycę do odlewania czcionek. Matryca została umieszczona w formie do odlewania czcionek, do której następnie wlano niekurczliwy stop. Po ostygnięciu stopu, dwuczęściową formę otwarto, a gotowy krój wyjęto. Ten proces odlewania czcionek zapewnia wysoką jakość druku i trwałość produktu, co czyni go popularnym wyborem w branży poligraficznej.

W swojej książce „Typografia” Emil Ruder oferuje dogłębne zrozumienie podstaw projektowania druku. W siódmym wydaniu, opublikowanym przez Verlag Niggli AG w 1998 roku, na stronie 70 autor analizuje kluczowe aspekty projektowania typograficznego, w tym dobór czcionek, rozmieszczenie tekstu i wykorzystanie przestrzeni. Publikacja ta staje się niezastąpionym źródłem wiedzy dla projektantów i profesjonalistów z branży poligraficznej dążących do tworzenia harmonijnych i efektywnych rozwiązań wizualnych. Ruder koncentruje się na znaczeniu typografii jako narzędzia komunikacji, podkreślając jej wpływ na percepcję informacji. Książka jest cennym przewodnikiem dla każdego, kto chce doskonalić swoje umiejętności projektowania typograficznego.

Władimir Efimov w swoim artykule „Lazursky Typeface: From Hand-Drawn to Typeset Font”, opublikowanym w magazynie „HOW” w 1997 roku, Efimov analizuje ewolucję kroju pisma Lazursky. Autor analizuje przejście od liter rysowanych ręcznie do technologii czcionek ruchomych, podkreślając znaczenie tego procesu dla typografii i projektowania. Artykuł oferuje czytelnikom dogłębne zrozumienie zmian w sztuce krojów pisma i ich wpływu na współczesne metody druku. Omawiając kluczowe aspekty twórczości Lazurskiego, Jefimow podkreśla znaczenie kroju pisma dla rozwoju projektowania graficznego i typografii w ogóle.

Zapoznaj się również z następującymi materiałami:

• Do ZSRR – z miłością. Fragment książki „Aleksander Rodczenko. W Paryżu. Z listów do domu”
• „Chuligani byli oburzeni przez duże, czarne”. Fragment książki „Człowiek nie może żyć bez cudu”
• Ciemny pokój za tekturową ścianą. Fragment książki „Rozdroża rosyjskiej awangardy”