Zabawa z ogniem: japońska technologia wypalania drewna na rosyjskim pustkowiu

Spis treści:

• Marina: ceramistka i właścicielka ogromnego pieca
• Swietłana: organizatorka cudów Szelotu

Ceramika była używana przez ludzi od tysięcy lat do tworzenia różnorodnych przedmiotów, takich jak garnki, wazony, talerze i biżuteria. Proces wypału ceramiki obejmuje interakcję gliny, rąk i ognia, w wyniku czego powstają zarówno przedmioty użytkowe, jak i dekoracyjne. Istnieje wiele metod wypału, które zależą od rodzaju gliny, zastosowanych technologii i reżimu temperaturowego. Jednym z najrzadszych i najbardziej nietypowych rodzajów wypału w Rosji jest wypał drewnem w wysokiej temperaturze. W tym przypadku przedmioty są wypalane w temperaturze 1300 stopni Celsjusza w piecach anagama i noborigama. Takie piece są dostępne również w Rosji, otwierając nowe horyzonty dla ceramików i miłośników sztuki ceramicznej.

Rozmawialiśmy o ceramice, technikach wypału i rozwoju społeczności z ceramiczką Mariną Akilovą, która zbudowała piec na farmie w Pskowie, oraz Swietłaną Stiepanową, założycielką rezydencji artystycznej dla ceramików w obwodzie wołogodzkim.

Marina: Ceramistka i właścicielka kolosalnego pieca

Marina Akilova po raz pierwszy zetknęła się z technologią wypału drewnem w 2009 roku na sympozjum ceramików na Łotwie. Podczas wydarzenia zobaczyła prace wykonane tą unikalną techniką i pomyślała, jak ekscytujące byłoby osobiste uczestnictwo w procesie wypału. W tamtym czasie możliwość zrealizowania tego pomysłu wydawała się mało prawdopodobna. Ceramika wypalana drewnem, znana ze swojej zdolności do nadawania ceramice unikalnych faktur i odcieni, przyciągnęła uwagę wielu ceramików i artystów na całym świecie. Od tego czasu zainteresowanie tą techniką stale rośnie, a wielu zaczęło odkrywać jej potencjał w tworzeniu oryginalnych dzieł sztuki.

W ceramice wyróżnia się kilka rodzajów wypału, klasyfikowanych według metody wytwarzania ciepła i warunków temperaturowych. Do połowy XX wieku ceramikę wypalano na otwartym ogniu: w piecach, ogniskach i kuźniach. Metody te pozwalały na osiągnięcie temperatur niezbędnych do wypalenia glinianych przedmiotów, takich jak zastawa stołowa i przedmioty dekoracyjne. Wypalanie odgrywa kluczową rolę w procesie powstawania ceramiki, ponieważ zapewnia wytrzymałość i trwałość gotowych produktów. Obecnie stosuje się różne technologie wypalania, aby kontrolować temperaturę i czas, co znacznie poprawia jakość produktu końcowego.

Nowoczesna technologia zastąpiła płomień w produkcji ceramiki elektrycznością i gazem. Ciepło wytwarzane podczas wypalania przekształca miękką glinę w trwały materiał, a także pomaga uzyskać pożądany kolor i fakturę. Jednak nawet doświadczeni ceramicy czasami nie są w stanie przewidzieć efektu końcowego, zwłaszcza w przypadku wypału w wysokiej temperaturze. To sprawia, że ​​proces tworzenia ceramiki jest ekscytujący i nieprzewidywalny, podkreślając wyjątkowość każdego przedmiotu.

Wypalanie w wysokiej temperaturze w piecach nagrzanych do ponad 1000 stopni Celsjusza to unikalna metoda obróbki gliny. Technika ta przywędrowała do nas z Japonii, gdzie starożytni rzemieślnicy z zainteresowaniem obserwowali swoich chińskich kolegów, którzy mieli dostęp do technologii szkliwienia. Szkliwo nadaje wyrobom szklisty połysk, różnorodność kolorów i niepowtarzalny charakter. Zastosowanie wysokiej temperatury podczas wypału pozwala na tworzenie mocnych i trwałych wyrobów ceramicznych, które przyciągają uwagę estetycznym wyglądem i funkcjonalnością.

Japończycy, pragnąc dorównać sukcesom swoich sąsiadów, utrzymywali ogień w piecach anagama i noborigama przez wiele godzin. Chociaż nie udało im się powtórzyć wcześniejszych osiągnięć, odkryli unikalne podejście do obróbki ceramiki. Eksperymentując, odkryli, że w wysokich temperaturach popiół drzewny zamienia się w szkliwo, tworząc cienką, błyszczącą powłokę na powierzchni ceramiki. Ta nieoczekiwana metoda nie tylko zmieniła postrzeganie sztuki ceramicznej, ale także otworzyła nowe horyzonty dla kreatywności i samoekspresji w japońskim rzemiośle ceramicznym.

Minęło dziesięć lat od momentu, gdy Marina Akilova zapoznała się z teorią ceramiki wypalanej drewnem, a jej praktycznym zastosowaniem. W 2019 roku wysłała swoje wyroby ceramiczne do wypalenia w Gawriłow-Jamie, małym miasteczku niedaleko Jarosławia, gdzie na terenie fabryki znajdują się duże piece. To właśnie tutaj po raz pierwszy wprowadzono klasyczne japońskie piece do współczesnej Rosji, co stanowiło ważny krok w rozwoju sztuki ceramicznej.

Wypalanie ceramiki w wysokiej temperaturze wymaga utrzymywania temperatury pieca na poziomie 1300–1350 stopni Celsjusza lub nawet wyższej przez kilka dni. Jest to konieczne, aby popiół stopił się pod wpływem ciepła i osiadł na ceramice w postaci szklistej warstwy rosy. Czas wypału bezpośrednio wpływa na gęstość i grubość tej szklistej warstwy. Jak wyjaśnia Marina, proces ten tworzy wyroby ceramiczne, które przypominają naturalne elementy, takie jak mech, skały, zwiędła zieleń i trawa. Te wyjątkowe dzieła harmonijnie wtapiają się w naturalny krajobraz i pięknie prezentują się zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz. Wypalanie ceramiki w wysokiej temperaturze pozwala uzyskać naturalne kolory i faktury, dzięki czemu każdy egzemplarz jest naprawdę wyjątkowy.

Wraz z wybuchem pandemii COVID-19, Marina i jej mąż postanowili samodzielnie zbudować piec opalany drewnem, kierując się radami znajomych i informacjami znalezionymi w internecie. Ich dom znajduje się w ustronnym miejscu, co zapewnia spokój i ciszę oraz minimalizuje kontakt z sąsiadami. Dla mieszkańców duży piec pracujący przez kilka dni z rzędu może nie wydawać się najprzyjemniejszym widokiem. „Posiadanie własnego pieca jest niezwykle ważne, jeśli poważnie podchodzisz do swojego rzemiosła. Jestem właśnie w trakcie mojego 31. wypału. „Każdy wypał wymaga kilku dni żmudnej pracy, ponieważ konieczne jest ciągłe dokładanie drewna i utrzymywanie wysokiej temperatury” – mówi Marina.

Marina oferuje wyjątkowe, półwysokie wazony zdobione grzbietami i krzyżami. Te wykwintne dzieła, wykonane z ciężkiej gliny, wyglądają jak miękkie panele i idealnie nadają się do ekspozycji. Każdy wazon to nie tylko element dekoracyjny, ale także dzieło sztuki, które może nadać indywidualności każdemu wnętrzu. Marina sprzedaje i wysyła swoje prace, ułatwiając miłośnikom sztuki i designu nabycie tych oryginalnych dzieł.

Swietłana: Organizatorka Szełockich Cudów

Swietłana Stiepanowa dzieli się swoim wyjątkowym doświadczeniem: „Tego uczucia nie da się z niczym porównać – kiedy znajdziesz ostatnią cząstkę Rozwiąż zagadkę i zrozum, że jesteś we właściwym miejscu”. W czerwcu 2016 roku przybyła do wioski Szelota w Wołogdzie. W tym malowniczym miejscu, pod murami starożytnego kościoła, odbył się korowód taneczny poświęcony obchodom Niedzieli Trójcy Świętej. Miejscowi mieszkańcy organizują tu tradycyjne uroczystości, które różnią się od typowych wydarzeń publicznych – są szczere i przeznaczone dla społeczności, a nie na pokaz. Swietłana znalazła się w nietypowym kręgu towarzyskim. W tym momencie pomyślała: „Dobrze, że trzymają mnie za rękę, bo nie czuję już ziemi pod stopami”. We wrześniu Swietłana kupiła dom obok kościoła i zamieszkała w Szelocie. Dwa lata później zbudowała w pobliżu domu piec opalany drewnem.

Zanim przeprowadziła się do wsi Szelota, Swietłana interesowała się amatorsko ceramiką. Raz w tygodniu odwiedzała artystów w Petersburgu, gdzie spędziła większość życia. Stopniowo odchodziła od aktywnej ceramiki i zdała sobie sprawę, że bardziej odpowiada jej organizowanie konwentów i spotkań. Swietłana dąży do stworzenia przestrzeni dla garncarzy, ceramików, artystów i rzemieślników, w której mogą się spotykać, dzielić doświadczeniami i dyskutować na ważne tematy, takie jak praca z gliną i wypalanie wyrobów.

Swietłana żartuje: „Nie musisz chodzić do Akademii Stroganowa ani Akademii Stieglitza, bo wszyscy ci wspaniali mistrzowie i profesorowie prowadzą teraz zajęcia na mojej werandzie”. Swietłana ma podpisane umowy z akademiami i szkołami artystycznymi na organizowanie letnich staży studenckich. Profesorowie i studenci gromadzą się na werandzie jej wiejskiego domu, tworząc wyjątkową atmosferę sprzyjającą nauce i kreatywności. Umożliwia to studentom zdobycie praktycznego doświadczenia i interakcję z profesjonalistami w nieformalnej atmosferze.

Wizyta odbyła się w wiosce Shelota Heida Nonnenmacher, przewodnicząca Stowarzyszenia Artystów Badenii-Wirtembergii, a także ceramicy z Syrii, Libanu, Jemenu i Stanów Zjednoczonych. Początkowo planowano zaprosić francuskiego eksperta Claude'a Assage'a do budowy pieca anagama. Wcześniej nadzorował on budowę podobnego pieca w Gavrilov-Yam, gdzie obecne były również Marina Akilova i Swietłana Stepanowa. Jednak ceramicy z Wołogdy, na czele z Władimirem Cholszczaginem, zaoferowali swoją pomoc w tym projekcie. Cholszczagin ma doświadczenie w budowie podobnych pieców w Norwegii, co znacznie obniżyło koszty projektu.Swietłana dzieli się swoimi wrażeniami ze spotkań z ludźmi. Podczas tych interakcji, czy to na wydarzeniach, czy przy wspólnym stole, pojawiają się interesujące rozmowy, które mogą prowadzić do powstania festiwali, rezydencji, konwentów i nowych projektów. Nazywa te chwile „cudami Szelotu”. Takie interakcje otwierają nowe horyzonty i możliwości wspólnej kreatywności i realizacji pomysłów.

Swietłana planuje budowę drugiego pieca, który będzie mógł pomieścić od dwóch do trzech razy więcej Produkty. Ponadto zamierza otworzyć galerię sztuki współczesnej. „Już widzę, jak będzie wyglądać ta galeria. Podczas mojego pobytu tutaj nie było dnia ani minuty, żebym wychodząc na zewnątrz nie czuła wewnętrznej radości”. Swietłana jest przekonana, że ​​nowa przestrzeń przyciągnie miłośników sztuki i stanie się ważną częścią życia kulturalnego regionu. W centrum wioski znajduje się imponująca gliniana litera „Ш”, która stała się symbolem wioski ceramików. Rzeźba ta powstała w jednej z lokalnych rezydencji. W ciągu ostatnich ośmiu lat, od przyjazdu Swietłany, ośmiu artystów ceramików kupiło domy w Szełocie. Piec opalany drewnem anagama stał się magnesem dla ludzi kreatywnych, jednocząc ich w aktywną społeczność.

Dowiedz się więcej o świecie designu, subskrybując nasz kanał na Telegramie. Dzielimy się istotnymi wiadomościami, przydatnymi wskazówkami i inspirującymi pomysłami, które pomogą Ci rozwinąć umiejętności projektowe i być na bieżąco z najnowszymi trendami. Dołącz do naszej społeczności i zanurz się w fascynującym świecie designu!

Przeczytaj również:

• „IKEA jest wszędzie, ale jest bardzo mało indywidualnych przestrzeni”: twórcy VologDom opowiadają o lokalnej tożsamości w projektowaniu wnętrz
• Psychologia koloru: Najważniejsze
• Seasonal Design Digest: 6 najbardziej letnich marek

Dowiedz się więcej o designie i aktualnych trendach na naszym kanale na Telegramie. Subskrybuj, aby być na bieżąco z ciekawymi treściami i przydatnymi wskazówkami!