Kryzys tożsamości: czym jest, jakie są jego przyczyny i jak sobie z nim radzić

Spis treści:

• Czym jest kryzys tożsamości?
• Przyczyny kryzysu tożsamości
• Co jeszcze może go wywołać?
• Jak objawia się kryzys tożsamości?
• Jak uniknąć kryzysu tożsamości
• Jak pomóc sobie w czasie kryzysu

Człowiek przez całe życie nieustannie się rozwija, dążąc do znalezienia swojego miejsca na świecie. Ta droga jest pełna trudności: zawiera wzloty, upadki i chwile zwątpienia. Często porażki mogą prowadzić do kryzysu tożsamości, utraty samoświadomości, apatii i dezorientacji co do celów i pragnień. Nie bój się takich stanów; ważne jest, aby nauczyć się sobie z nimi radzić i zapewnić sobie wsparcie na czas. Praca nad sobą w czasach kryzysu może być ważnym krokiem w kierunku powrotu do zdrowia i odnalezienia nowych kierunków w życiu.

W tym artykule zapoznasz się z kluczowymi aspektami tego tematu. Omówimy podstawowe zasady i ważne szczegóły, które pomogą Ci głębiej zrozumieć temat. Zdobyta wiedza pozwoli Ci lepiej poruszać się w omawianym zagadnieniu i zastosować je w praktyce. Czytaj dalej, aby dowiedzieć się więcej.

• Czym jest kryzys tożsamości?
• Dlaczego występuje?
• Jak uniknąć kryzysu osobistego?
• Co zrobić, gdy kryzys już wystąpił?

Uruchomiliśmy kanał Telegram „Jak się masz?”, gdzie w przystępny sposób dzielimy się przydatnymi informacjami na temat samorozwoju, psychologii, skutecznych metod nauki i budowania kariery w każdym wieku. Dołącz do nas i otrzymaj istotne wskazówki i rekomendacje dotyczące rozwoju osobistego i sukcesu zawodowego. Subskrybuj nasz kanał!

Czym jest kryzys tożsamości?

Kryzys tożsamości to ważny etap w życiu człowieka, charakteryzujący się poszukiwaniem własnej indywidualności i zrozumienia swojego miejsca w społeczeństwie. W tym okresie wiele osób zaczyna zastanawiać się nad sensem życia, analizować swoje prawdziwe pragnienia i snuć plany na przyszłość. Kryzys tożsamości może wystąpić w każdym wieku i być wywołany różnymi czynnikami, takimi jak zmiany w życiu, okoliczności społeczne czy konflikty wewnętrzne. Zrozumienie i przezwyciężenie tego kryzysu pomaga osobie lepiej zrozumieć swoje wartości, cele i aspiracje, co przyczynia się do harmonijnego rozwoju osobistego i pomyślnej integracji ze społeczeństwem. Kryzys tożsamości charakteryzuje się brakiem jasnego obrazu siebie i poczuciem izolacji od grupy społecznej lub otaczającej rzeczywistości. W takiej sytuacji pojawia się wewnętrzny konflikt wymagający rozwiązania. Proces kształtowania tożsamości jest długotrwały i obejmuje gromadzenie doświadczeń życiowych, które przyczyniają się do poczucia własnej wartości. Ważne jest, aby zrozumieć, że budowanie tożsamości to ciągła podróż, podczas której osoba rozumie swoje wartości, przekonania i relacje ze światem zewnętrznym. Ta interakcja ze społeczeństwem i autorefleksja pomagają rozwinąć jasne zrozumienie siebie i swojej roli w życiu. Kryzys nie zawsze jest zjawiskiem negatywnym. Jeśli jednak refleksja nad samodefinicją wywołuje negatywne emocje, może to prowadzić do lęku. Długotrwały stres, apatia i frustracja mogą prowadzić do poważniejszych problemów, takich jak depresja. Ważne jest, aby zrozumieć, że kryzysy mogą być momentem autorefleksji i zmiany, ale jednocześnie należy monitorować swój stan emocjonalny i szukać sposobów na jego poprawę.

Tekst do przemyślenia:

Przeczytaj także:

Kryzys wieku średniego to stan psychologiczny, który często występuje u osób w wieku od 35 do 55. Charakteryzuje się on ponownym przemyśleniem swojego życia, oceną osiągnięć i poszukiwaniem nowych celów. W tym okresie wiele osób zaczyna odczuwać niezadowolenie ze swojej kariery, relacji i ogólnego sensu życia.

Pokonanie kryzysu wieku średniego wymaga świadomego podejścia. Ważne jest, aby zacząć od samoanalizy: oceń swoje osiągnięcia i określ, co chcesz osiągnąć w przyszłości. Rozmowa z psychologiem lub coachem może pomóc Ci zrozumieć swoje uczucia i opracować plan działania.

Wsparcie bliskich odgrywa znaczącą rolę w przezwyciężaniu kryzysu. Komunikacja z przyjaciółmi i rodziną może zapewnić nowe perspektywy i pomóc w znalezieniu rozwiązań. Nie zapominaj o swoim zdrowiu fizycznym: ćwiczenia i prawidłowe odżywianie przyczyniają się do poprawy stanu psycho-emocjonalnego.

Czasami zmiany w karierze lub życiu osobistym stają się konieczne, aby przezwyciężyć kryzys. Rozważ zmianę pracy, naukę nowych umiejętności lub podjęcie hobby, które mogą wzbogacić Twoje życie.

Kryzys wieku średniego to nie koniec, ale szansa na nowy początek. Właściwe podejście i gotowość do zmiany pomogą Ci pokonać ten etap i uczynić Twoje życie bardziej satysfakcjonującym i spełnionym.

Przyczyny kryzysu tożsamości

Erik Erikson, psycholog i autor koncepcji „kryzysu tożsamości”, wyróżnił osiem etapów rozwoju psychospołecznego człowieka. Według niego, na każdym z nich jednostka mierzy się z sytuacjami kryzysowymi, które przyczyniają się do kształtowania jej osobowości. Każdy etap reprezentuje unikalny etap w życiu, w którym rozwiązanie kryzysu wpływa na dalszy rozwój i samoocenę danej osoby. Etapy te obejmują cały cykl życia – od dzieciństwa do starości, podkreślając znaczenie socjalizacji i interakcji ze światem zewnętrznym. Erikson wierzył, że skuteczne przezwyciężenie każdego kryzysu przyczynia się do wzmocnienia tożsamości i dobrego samopoczucia emocjonalnego.

• Zaufanie czy nieufność? Dziecko doświadcza tego etapu w pierwszym roku życia. Poprzez obserwację rozumie, czy żyje w bezpiecznym świecie, czy nie. Jeśli dziecko czuje się otoczone opieką rodziców, staje się spokojne i otwarte. Jeśli czuje się bezbronne, będzie dorastać w strachu i lęku.
• Niezależność czy niezdecydowanie. Między 1. a 3. rokiem życia dzieci domagają się prawa do autonomii i chcą robić wszystko samodzielnie. Jeśli czują się wspierane, rozwijają pewność siebie. Jeśli spotykają się z krytyką i surową kontrolą, rozwijają niepewność, wątpliwości i poczucie winy za swoje działania.
• Inicjatywa czy poczucie winy. Okres między 4. a 5. rokiem życia przypada na socjalizację, kiedy dziecko próbuje wyrażać siebie wśród rówieśników. Aby zapewnić mu proaktywny rozwój, należy wspierać jego ciekawość i komunikację oraz rozwój kreatywności i umiejętności przywódczych. Im więcej ograniczeń, tym większe skrępowanie, brak inicjatywy i narastające poczucie winy.
• Pracowitość lub poczucie niższości. W wieku od 5 do 12 lat dzieci nabywają coraz więcej umiejętności w szerokiej gamie dziedzin; opinie rówieśników i grupy, do której należą (przedszkole, szkoła, kluby), mają coraz większe znaczenie. Na tym etapie wsparcie rodziców odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu poczucia własnej wartości. Szczególnie ważne jest wspieranie dziecka, gdy porównuje się z innymi. W przeciwnym razie może ono dorastać niepewnie i niepewnie.
• Tożsamość lub dezorientacja w rolach. Okres dojrzewania (12–19 lat) oznacza początek ponownego poszukiwania autonomii. Dziecko przeciwstawia się normom społecznym, poszukuje siebie i odkrywa swoje możliwości społeczne. Nastolatki stają w obliczu szerokiego wachlarza ról: syna/córki, dziewczyny/chłopaka, przyjaciela/dziewczyny itd. Rodzice powinni wspierać swoje dziecko, chronić je przed poważnymi konfliktami, ale jednocześnie dawać mu możliwość samodzielnego definiowania swojej tożsamości.
• Bliskość lub izolacja. Na tym etapie człowiek buduje relacje i szuka sposobów, aby nie stracić swojej tożsamości w związku z inną osobą. Tutaj bada zaufanie, miłość, granice osobiste i gotowość do budowania poważnych relacji. Zazwyczaj ten etap występuje między 21. a 25. rokiem życia.
• Aktywny rozwój lub stagnacja. Po 25. roku życia rozpoczyna się najdłuższy etap, który kończy się około 65. roku życia. Człowiek buduje karierę i rodzinę, rozwija się we wszystkich dziedzinach życia i nieustannie poszukuje odpowiedzi na pytanie: „Co zrobię ze swoim życiem?”.
• Mądrość lub rozpacz. Najtrudniejszy psychologicznie etap rozwoju występuje po 65. roku życia. Człowiek decyduje, czy zaakceptować swoją śmiertelność, czy nie. Mądrość to moment, w którym człowiek akceptuje swoje doświadczenia życiowe i ocenia wydarzenia, które go spotkały. Rozpacz to moment, w którym człowiek jest niezadowolony ze swojego życia i nie widzi rezultatów swojej pracy. Ten ostatni wynik najczęściej prowadzi do depresji.

Co jeszcze może być przyczyną?

Kryzys tożsamości może pojawić się w wyniku znaczących zmian w życiu, takich jak poważne Przewroty lub zmiana dotychczasowego stylu życia. Czynniki te obejmują chorobę, rozwód, utratę pracy lub przymusową przeprowadzkę. Wydarzenia te mogą wywoływać poczucie niepewności i utrudniać zrozumienie siebie i swoich celów.

Nastolatek kończy szkołę i staje przed ważnymi wyborami: jaki zawód wybrać, na jaki uniwersytet pójść i jak zorganizować swoje życie. Proces ten może wymagać nie tylko dogłębnej analizy zainteresowań i predyspozycji, ale także zrozumienia wkładu, jaki może wnieść do społeczeństwa. Warto również wziąć pod uwagę, że przeprowadzka do innego miasta na studia może być trudnym etapem, ponieważ nastolatki mogą mieć trudności z radzeniem sobie z rozłąką z rodzicami. Ważne jest, aby otrzymały wsparcie i zrozumienie w tym okresie zmian, aby zapewnić sobie pomyślną adaptację do nowego życia.

Kryzys może wynikać nie tylko z negatywnych doświadczeń, ale także z pozytywnych zmian, takich jak małżeństwo, narodziny dziecka czy przeprowadzka. Na przykład, mogłeś od dawna marzyć o przeprowadzce, ale w obliczu prawdziwych wyzwań zacząłeś wątpić w słuszność swojego wyboru. Emigranci często doświadczają szoku kulturowego, poczucia utraty korzeni i rozbieżności między mentalnością nowego kraju a ich nawykami i stylem życia. Czynniki te mogą prowadzić do wewnętrznych konfliktów i trudności emocjonalnych, które wymagają uwagi i wsparcia.

Jak objawia się kryzys tożsamości

Podczas kryzysu człowiek doświadcza szerokiego spektrum emocji, które zależą od konkretnej przyczyny. Emocje te mogą wahać się od strachu i lęku po gniew i smutek. Zrozumienie reakcji emocjonalnej na sytuacje kryzysowe jest ważne dla znalezienia sposobów na ich pokonanie i odzyskanie równowagi. Tło emocjonalne w takich momentach może znacząco wpłynąć na stan psychiczny i ogólne postrzeganie sytuacji. Właściwa świadomość i zarządzanie tymi emocjami może pomóc w skutecznej adaptacji do nowych warunków.

Istnieje wiele klasyfikacji objawów, ale psychologowie identyfikują ogólne objawy, które mogą wskazywać na obecność problemów lub zaburzeń psychicznych. Objawy te mogą obejmować zarówno objawy emocjonalne i behawioralne, jak i fizyczne. Ważne jest, aby zrozumieć, że każdy przypadek jest indywidualny, a dla dokładnej diagnozy konieczna jest konsultacja ze specjalistą. Zrozumienie typowych objawów może pomóc we wczesnym wykryciu problemów i szybkim szukaniu pomocy.

• zły nastrój i melancholia;
• obniżona motywacja;
• brak produktywności i lenistwo;
• apatia i frustracja;
• myśli wywołujące wątpliwości;
• lęk i stres.

W czasie kryzysu ludzie często zastanawiają się nad sensem swojego życia i swoim miejscem w społeczeństwie. Jest to czas, w którym wartości życiowe ulegają ponownemu rozważeniu, a plany na przyszłość zostają zaktualizowane. Kryzys może stać się katalizatorem głębokiej refleksji i zmiany, pobudzając do poszukiwania nowego sensu i ponownego przemyślenia priorytetów. Takie chwile mogą prowadzić do rozwoju osobistego i bardziej świadomego postrzegania swojej roli na świecie.

Sprawdź inne materiały:

Wartości: czym są i jak zdefiniować swoje osobiste wartości

Wartości to podstawowe zasady i przekonania, które kształtują nasze zachowanie i decyzje. Kierują nami w życiu, definiując, co jest dla nas naprawdę ważne i znaczące. Zrozumienie swoich wartości pomaga w ustalaniu priorytetów, budowaniu relacji i osiąganiu celów.

Aby zidentyfikować swoje osobiste wartości, zacznij od refleksji. Przypomnij sobie chwile, w których czułeś się szczęśliwy i spełniony. Jakie aspekty twojego życia były dla ciebie ważne w tamtym czasie? Zapisz słowa kluczowe lub frazy, które odzwierciedlają te uczucia.

Pomocne jest również rozważenie sytuacji, w których doświadczyłeś rozczarowania lub niezadowolenia. Jakie czynniki w tych przypadkach naruszały twoje wartości? Pomoże ci to lepiej zrozumieć, co jest dla ciebie nieakceptowalne i które wartości wymagają większej uwagi.

Przeprowadzenie analizy twoich priorytetów życiowych również pomaga w ich identyfikacji. Sporządź listę tego, co jest dla ciebie najważniejsze – rodzina, kariera, zdrowie, edukacja lub samorealizacja. Nie bój się klarować i rewidować swoich wartości w miarę zmieniających się okoliczności życiowych.

Ostatecznie zrozumienie i zaakceptowanie swoich wartości pozwoli Ci stworzyć harmonijne życie, zgodne z Twoimi wewnętrznymi przekonaniami i celami.

Jak uniknąć kryzysu tożsamości

Kryzysy tożsamości to naturalne etapy, z którymi każdy mierzy się w ciągu swojego życia. Nie należy się ich obawiać, ponieważ przyczyniają się do rozwoju osobistego i samopoznania. Kryzysy te mogą pojawiać się w różnych okresach życia i często prowadzą do ponownego przemyślenia wartości, celów i samego siebie. Akceptacja i zrozumienie tych procesów pomoże Ci poradzić sobie z wyzwaniami i znaleźć nowe ścieżki rozwoju.

Po prostu musisz doświadczyć tego stanu. Potraktuj go jako ważny etap w życiu, który otworzy drogę do rozwoju i osiągania nowych celów. Dzięki temu będziesz w stanie wzmocnić swoje umiejętności i stać się bardziej odpornym na wyzwania, jakie stawia życie.

Życie nieustannie ewoluuje i ważne jest, aby od czasu do czasu zadawać sobie pytania: „Gdzie jestem teraz? Co próbuję osiągnąć? Jak się czuję w tej chwili?”. Te refleksje pomagają ocenić aktualny stan i zrozumieć, w jakim kierunku podążać. Regularna autorefleksja sprzyja rozwojowi osobistemu i poprawie jakości życia.

Dopóki potrafisz szukać odpowiedzi na nurtujące Cię pytania, a te refleksje nie zakłócają Twojej codziennej produktywności, sytuacja jest zazwyczaj korzystna. Ważne jest, aby otaczać się wspierającą rodziną i przyjaciółmi, z którymi możesz rozmawiać o swoich doświadczeniach. Zacznij analizować swoje życie, aby lepiej zrozumieć swoje cele i motywacje. To pomoże Ci zachować równowagę i rozwijać się jako osoba.

Metody SMART i koło równowagi życiowej odgrywają ważną rolę w zrozumieniu osobistych wartości i planowaniu przyszłości. Metoda SMART pozwala na jasne formułowanie celów, czyniąc je konkretnymi, mierzalnymi, osiągalnymi, istotnymi i określonymi w czasie. Pomaga to skupić się na tym, co naprawdę ważne, i uniknąć marnowania energii. Koło Równowagi Życia z kolei pomaga wizualizować różne obszary życia, takie jak zdrowie, kariera, relacje i rozwój osobisty. Łączne stosowanie tych technik sprzyja bardziej harmonijnemu i skoncentrowanemu podejściu do osiągania celów życiowych i poprawy jakości życia.

Metoda SMART pozwala na wyznaczanie celów, które są konkretne, mierzalne, osiągalne, ważne i określone w czasie. Pomaga to zapewnić jasność i precyzję w procesie ich realizacji. Dzięki metodzie SMART możesz skutecznie planować działania i monitorować postępy, co z kolei zwiększa Twoje szanse na sukces w każdym przedsięwzięciu.

Jeśli czujesz, że Twoje dochody są niewystarczające, sformułowanie celu jako „Chcę zarabiać więcej” jest nieskuteczne. To wyrażenie przypomina sen bez jasnego planu realizacji. Stosując metodę SMART, możesz sformułować swój cel bardziej precyzyjnie: „Zamierzam potroić swoje dochody do końca roku, kończąc szkolenie i rozwijając swoje umiejętności”. To podejście pozwoli Ci jasno zrozumieć kroki niezbędne do osiągnięcia pożądanego wyniku finansowego.

Dowiedz się więcej o wyznaczaniu celów metodą SMART w artykule poświęconym trzem skutecznym narzędziom do wyznaczania i planowania celów.

Technika „Koła Równowagi Życia” pomaga ludziom zidentyfikować obszary życia, w których czują się zadowoleni lub przeciwnie – brakuje im czegoś. Obszary te są definiowane indywidualnie, co pozwala każdemu dostosować podejście do swoich potrzeb. Po zidentyfikowaniu obszarów, każdy z nich powinien zostać oceniony w dziesięciostopniowej skali, co pozwala na jasne porównanie poziomów satysfakcji w różnych aspektach życia. Proces ten promuje świadomość aktualnego stanu i identyfikację obszarów do poprawy, co z kolei może prowadzić do bardziej harmonijnego i zrównoważonego stylu życia.

Technika ta daje możliwość analizy swojego życia i zidentyfikowania obszarów wymagających natychmiastowej poprawy. Takie podejście pomaga skupić się na kluczowych aspektach, które przyczyniają się do rozwoju osobistego. Dzięki tej technice możesz określić swoje priorytety i nakreślić konkretne kroki, aby osiągnąć pożądane zmiany. Poprawa jakości życia zaczyna się od zrozumienia swoich potrzeb i celów, co czyni tę metodę szczególnie cenną dla osób dążących do samodoskonalenia.

Ustal regularny harmonogram przeglądu swoich celów i planów. Zaleca się przeprowadzanie tego przeglądu raz lub dwa razy w roku. Pozwoli Ci to ocenić postępy, dostosować strategie i wprowadzić wszelkie niezbędne zmiany, aby osiągnąć pożądane rezultaty. Regularny przegląd pomoże Ci utrzymać się na właściwej drodze i szybko reagować na zmiany priorytetów.

Samoanaliza, znana również jako autorefleksja, to skuteczna metoda unikania kryzysu tożsamości. Proces ten polega na głębokiej refleksji nad własnymi myślami, uczuciami i działaniami, co przyczynia się do lepszego zrozumienia samego siebie. Regularna praktyka autorefleksji pomaga identyfikować wewnętrzne konflikty, precyzować cele życiowe i wzmacniać poczucie własnej wartości. Co ważne, autorefleksja nie tylko pomaga przezwyciężyć trudności emocjonalne, ale także sprzyja rozwojowi osobistemu. Stosowanie technik autorefleksji może znacząco poprawić jakość życia i osiągnąć harmonię z samym sobą.

Ważne jest, aby słuchać swoich pragnień i być odkrywcą, odkrywając nowe horyzonty. Na przykład, jeśli zawsze marzyłeś o śpiewaniu i zostaniu aktorem, ale w dzieciństwie nie otrzymałeś wsparcia od rodziców, teraz masz szansę zmienić swoje życie. Możesz czuć się niespełniony pracując w biurze, ale jest na to sposób: zapisz się do chóru, zacznij prywatne lekcje śpiewu lub otwórz mini bar karaoke. Niech stanie się Twoim hobby i otworzy nowe możliwości samoekspresji i rozwoju osobistego.

Czytanie jest ważną częścią naszego życia. Nie tylko poszerza nasze horyzonty, ale także przyczynia się do rozwoju krytycznego myślenia. W dzisiejszym świecie, gdzie informacje są dostępne w ogromnych ilościach, ważne jest, aby umieć wybierać wysokiej jakości źródła i analizować to, co czytasz. Książki, artykuły i badania pomagają pogłębiać wiedzę w różnych dziedzinach i kształtować trwałe umiejętności. Regularne czytanie poprawia koncentrację i pamięć, co jest korzystne nie tylko dla rozwoju osobistego, ale także zawodowego. Dlatego poświęć czas na czytanie, wybierając materiały, które są dla Ciebie naprawdę interesujące i przydatne.

Refleksja w psychologii: Jak nauczyć się słuchać siebie

Refleksja to ważny proces w psychologii, który pomaga ludziom lepiej rozumieć swoje myśli, emocje i zachowania. To umiejętność analizowania własnych doświadczeń i wyciągania z nich wniosków. Refleksja pozwala na głębsze zrozumienie własnych stanów wewnętrznych i reakcji na otaczający świat.

Praca z refleksją pomaga zwiększyć inteligencję emocjonalną, poprawić samoświadomość i rozwinąć umiejętność krytycznego myślenia. Stosując refleksję, można nauczyć się rozpoznawać swoje mocne i słabe strony, a także identyfikować nawykowe wzorce zachowań, które utrudniają rozwój osobisty.

W trakcie procesu refleksji ważne jest zadawanie sobie pytań, które pomogą Ci zrozumieć swoje uczucia i motywacje. Warto na przykład zadać sobie pytanie o powody pewnych działań lub o to, jak konkretne sytuacje wpływają na stan emocjonalny. Takie podejście nie tylko poprawia samoświadomość, ale także sprzyja podejmowaniu bardziej świadomych decyzji w przyszłości.

Refleksja może być również skutecznym narzędziem w pracy z trudnościami psychologicznymi. Pomaga zidentyfikować źródła problemów i ułatwia ich rozwiązanie. Należy pamiętać, że refleksja nie jest procesem jednorazowym, ale ciągłą praktyką, wymagającą czasu i cierpliwości.

Dlatego refleksja w psychologii jest niezbędnym narzędziem rozwoju osobistego. Pomaga nauczyć się słuchać siebie, co prowadzi do bardziej harmonijnego życia i lepszego zrozumienia innych.

Jak pomóc sobie w kryzysie

Jeśli doświadczasz trudności w czasie kryzysu i zauważysz, że apatia przeradza się w depresję, ważne jest, aby zwrócić się o pomoc do psychologa lub psychoterapeuty. Specjalista pomoże Ci wybrać odpowiednią terapię, dostosowaną do Twojej indywidualnej sytuacji, co może znacząco poprawić Twój stan i jakość życia. Nie zwlekaj z szukaniem wsparcia, ponieważ szybka pomoc może być kluczem do Twojego powrotu do zdrowia.

Jeśli kryzys nie jest aż tak dotkliwy, zwróć uwagę na swój stan i nie wahaj się szukać wsparcia u rodziny i przyjaciół. Dbanie o zdrowie psychiczne i fizyczne w trudnych chwilach jest kluczem do radzenia sobie. Wsparcie innych może znacznie złagodzić Twoje zmartwienia i poprawić ogólne samopoczucie.

• Uważaj na swój stan psychiczny i fizyczny. Zadawaj sobie pytania i szukaj odpowiedzi, oceń, co lubisz w życiu. Sporządź listę swoich mocnych i słabych stron, zastanów się, które z nich powodują dyskomfort i nad czym chciałbyś popracować. Śledź swoje cele i pragnienia. Staraj się jednak nie przytłaczać tymi myślami i rób sobie przerwy – idź na spacer, obejrzyj film lub po prostu uprawiaj sport.
• Stwórz wspierającą atmosferę. Powiedz znajomym i rodzinie, że przechodzisz trudny okres w życiu i poproś o pomoc. Jeśli ktoś zwróci się do Ciebie z taką prośbą, bądź responsywny i uważny, a także wysłuchaj tej osoby, gdy tego potrzebuje. Co najważniejsze, unikaj krytyki, osądu lub nieproszonych rad. Jeśli miałeś podobne doświadczenie, podziel się nim, ale nie wywieraj na niej presji. Znajdź mentora. Czasami zewnętrzny ekspert może pomóc Ci spojrzeć na sprawę z szerszej perspektywy. Może to być coach, doradca finansowy lub konsultant ds. kariery. Mogą oni doradzić, jak rozwiązać trudną sytuację z profesjonalnej perspektywy. Słuchaj siebie. Pamiętaj, że Twoje życie jest w Twoich rękach i tylko Ty jesteś za nie odpowiedzialny. Rób to, co lubisz. Zawsze znajdą się ludzie, którzy będą Cię oceniać lub śmiać się z Ciebie – staraj się nie traktować ich reakcji poważnie. Zmierzaj do swojego celu i stwórz życie, jakiego pragniesz.

Przeczytaj także:

• Syndrom odroczonego życia: czym jest i jak się go pozbyć
• Czym jest samoświadomość i jak może pomóc Ci zrozumieć siebie
• Terapia poznawczo-behawioralna — w prostych słowach