Stres u nastolatków: sposoby na identyfikację i minimalizowanie szkód

Spis treści:

• Zrozumienie stresu u nastolatków: co warto wiedzieć
• Różnorodność form stresu u nastolatków
• Identyfikacja oznak stresu u nastolatków
• Różnorodność reakcji nastolatków na stresujące sytuacje
• Określanie, kiedy stres staje się patologiczny i wymaga pomocy specjalisty

W tym artykule dowiesz się o:

• Stres w okresie dojrzewania to specyficzna reakcja organizmu na różne stresy emocjonalne i fizyczne, z którymi młodzi ludzie borykają się w okresie dojrzewania. Stres ten może wynikać z wielu przyczyn, takich jak zmiany w relacjach z rodzicami i rówieśnikami, presja edukacyjna oraz konflikty wewnętrzne związane z poszukiwaniem własnej tożsamości.

  Istnieje kilka rodzajów stresu w okresie dojrzewania. Może on być krótkotrwały, pojawiający się w reakcji na konkretne wydarzenia, takie jak egzaminy czy konflikty w przyjaźni. Istnieje również stres przewlekły, który pojawia się w wyniku długotrwałych i nawracających trudności, takich jak ciągła presja w szkole czy problemy rodzinne. Każdy z tych rodzajów stresu ma unikalne objawy i wymaga indywidualnego podejścia do radzenia sobie z nimi.

• Rozpoznanie stresu u nastolatka może być trudne, ponieważ objawy są często ukryte lub błędnie interpretowane. Ważne jest, aby zwracać uwagę na zmiany w zachowaniu i stanie emocjonalnym młodej osoby.

  Jednym z głównych objawów stresu jest zmiana nastroju. Nastolatek może stać się bardziej drażliwy, ponury lub wręcz przeciwnie, nadmiernie aktywny. Warto również monitorować jego poziom energii; jeśli staje się bardziej zmęczony lub traci chęć do wykonywania codziennych czynności, może to być sygnałem trudności.

  Mogą być również zauważalne fizyczne objawy stresu. Na przykład nasilenie bólów głowy, problemy ze snem lub zmiany apetytu mogą wskazywać na napięcie emocjonalne. Ponadto nastolatki mogą zacząć unikać kontaktów towarzyskich z przyjaciółmi lub rodziną, co zazwyczaj jest dla nich nietypowe.

  Nie należy również zapominać o wynikach w nauce. Jeśli uczeń zaczyna tracić zainteresowanie szkołą lub jego oceny spadają, może to być kolejny ważny sygnał świadczący o obecności stresu.

  Ważne jest, aby utrzymywać otwartą komunikację, aby nastolatki czuły się swobodnie, omawiając swoje doświadczenia. Troska i uwaga ze strony rodziców i bliskich mogą odegrać kluczową rolę w pomaganiu nastolatkom radzić sobie ze stresującymi sytuacjami.

• Trudno przecenić znaczenie relacji rodzinnych. Odgrywają one kluczową rolę w kształtowaniu osobowości i stanu emocjonalnego każdego członka rodziny. Harmonia rodzinna tworzy fundament wsparcia i zrozumienia, co przyczynia się do zdrowszej psychiki i dobrego samopoczucia. Wzajemne zrozumienie i zaufanie między rodzicami i dziećmi, a także między małżonkami, tworzą atmosferę, w której każdy czuje się bezpiecznie i może się rozwijać. Silne więzi rodzinne pomagają radzić sobie z trudnościami życiowymi i dają poczucie przynależności. Rodzina to zatem nie tylko miejsce, w którym otrzymujemy miłość i wsparcie, ale także ważny czynnik wpływający na nasze ogólne samopoczucie i jakość życia.
• Istnieje kilka oznak, które mogą pomóc w określeniu, kiedy stres zaczyna stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia i kiedy należy szukać profesjonalnej pomocy. Po pierwsze, jeśli zauważysz, że poziom Twojego lęku staje się uporczywy i nie potrafisz się zrelaksować nawet w spokojnym otoczeniu, może to być oznaką problemów.

  Po drugie, jeśli stres zaczyna wpływać na Twoje codzienne zachowanie, na przykład tracisz zainteresowanie swoimi zwykłymi czynnościami lub masz trudności z koncentracją, to również jest powód, aby rozważyć konsultację ze specjalistą.

  Po trzecie, symptomy fizyczne, takie jak bóle głowy, bezsenność czy wahania apetytu, również są oznaką. Jeśli takie problemy staną się regularne, warto zwrócić się o pomoc lekarską.

  Po trzecie, jeśli zaczniesz unikać kontaktu z przyjaciółmi i rodziną, może to być sygnał ostrzegawczy, że stres przekroczył normę. W takich przypadkach profesjonalne wsparcie może być niezwykle pomocne.

Otworzyliśmy kanał na Telegramie o nazwie „Jak się masz?”. W tym miejscu będziemy dzielić się przydatnymi informacjami na temat samorozwoju, psychologii, a także tego, jak skutecznie studiować i rozwijać karierę w dowolnym momencie życia. Dołącz do nas!

Zrozumieć stres nastolatków: co warto wiedzieć

Stres nastolatków to napięcie emocjonalne, które pojawia się w reakcji na różne okoliczności zewnętrzne.

Dla nastolatków stres jest normalną częścią życia. Wynika to z faktu, że mózg w tym wieku funkcjonuje na poziomie aktywnej „partii” neuroprzekaźników, co czasami prowadzi do zmiany w postrzeganiu świata niemal co godzinę, a czasami co tydzień. Nastolatki często doświadczają intensywnych emocji, ograniczonej samokontroli, a do tego dochodzą liczne nowe zadania i wyzwania, od pierwszej miłości po wybory zawodowe.

W życiu osoby, która już zakończyła dzieciństwo, zachodzą liczne istotne zmiany zarówno w świecie zewnętrznym, jak i w jej wnętrzu. Jest to szczególnie widoczne w okresie dojrzewania:

• Obserwuje się zmianę ról – przejście z edukacji podstawowej do średniej.
• Zachodzą znaczące zmiany w ciele i poziomie hormonalnym;
• Pojawia się świadomość, że punkt widzenia rodziców nie jest jedynym słusznym i że wokół nas jest wielu innych ludzi o odmiennych poglądach.
• Kształtują się wzorce zachowań i sposoby reagowania na trudne sytuacje;
• Kora przedczołowa mózgu, która odgrywa kluczową rolę w planowaniu i kontrolowaniu impulsów, znajduje się w fazie aktywnego rozwoju.

Ostatecznie nastolatki nie są po prostu miniaturowymi wersjami dorosłych. To młodzi ludzie, którzy opanowują życie w ciągle zmieniającym się ciele, umyśle i środowisku. Trudności, z którymi borykają się nastolatki, wynikają nie ze słabości, ale z braku czasu i możliwości rozwinięcia odporności psychicznej potrzebnej do radzenia sobie z obciążeniami psychicznymi, które nagle ich dotykają. Niestety, wielu ma tendencję do niedoceniania stresu, którego doświadczają nastolatki, wierząc, że wszystko poprawi się z wiekiem. Ignorowanie tego problemu może jednak prowadzić do różnych objawów fizycznych, takich jak bóle brzucha, bóle głowy i bezsenność, a także do nasilenia lęku, depresji i innych problemów ze zdrowiem psychicznym. Im dłużej takie ostrzeżenia są ignorowane, tym większe prawdopodobieństwo, że stres stanie się przewlekły. Stan psychiczny nastolatka można porównać do fundamentów budynku: jeśli pojawią się w nim pęknięcia, wszelkie późniejsze zmiany mogą być bardzo kosztowne. Jednak całkowita ochrona nastolatka przed wszelkimi zmartwieniami również nie jest optymalnym rozwiązaniem.

Różnorodność form stresu u nastolatków

Stres nie zawsze jest postrzegany negatywnie. Istnieją dwa rodzaje: eustres i dystres.

Łagodny niepokój odczuwany przez nastolatka jest zwykle nazywany eustresem. To uczucie jest uważane za naturalne i przyczynia się nawet do pozytywnego rozwoju. Eustres można postrzegać jako sposób na opuszczenie strefy komfortu – stan determinacji i ekscytacji, który sprzyja rozwojowi osobistemu.

Na przykład eustres może wystąpić przed egzaminami lub podczas spotkań z nieznajomymi: młoda osoba odczuwa lęk, ale skutecznie radzi sobie z emocjami i podejmuje znaczący krok w swoim życiu.

Jeśli jednak uczucie lęku nie ustępuje, a witalność słabnie, wskazuje to na dystres – rodzaj stresu, który ma szkodliwy wpływ na zdrowie człowieka.

Czytaj również:

Dystres to stan często rozpatrywany w kontekście psychologii i medycyny, będący negatywną reakcją emocjonalną na sytuacje stresowe. W przeciwieństwie do stresu, który może być zarówno pozytywny, jak i negatywny, dystres zawsze wiąże się z uczuciem lęku i dyskomfortu.

Stres z kolei może być pożyteczny, ponieważ czasami pomaga osobie zmobilizować swoje zasoby do pokonania trudności lub osiągnięcia celów. Pozytywny stres, znany jako eustres, może sprzyjać wzrostowi i rozwojowi, podczas gdy dystres prowadzi do pogorszenia samopoczucia i może powodować różne problemy psychiczne i fizyczne.

Należy pamiętać, że dystres występuje, gdy presja wywierana na osobę przekracza jej zdolność radzenia sobie z sytuacją. Stan ten może objawiać się lękiem, depresją i innymi negatywnymi emocjami, a także może wpływać na zdrowie fizyczne, prowadząc do różnych chorób. Zrozumienie różnic między stresem a cierpieniem pozwala lepiej radzić sobie z emocjami i znaleźć sposoby na poprawę jakości życia.

Dla ludzi, zwłaszcza nastolatków, kluczowe jest rozwijanie umiejętności rozpoznawania, kiedy stres jest korzystny, a kiedy szkodliwy. Cierpienie może wywołać szeroki wachlarz intensywnych emocji. Oto kilka przykładów takich emocji:

• lęk przed egzaminami, relacjami osobistymi, perspektywami i oczekiwaniami wobec dorosłych;
• smutek i obojętność, izolacja i poczucie straty;
• złość i uraza często pojawiają się jako reakcja na presję, kontrolę lub poczucie ignorowania przez dorosłych;
• żal z powodu popełnionych błędów, braku atrakcyjności, niespełnienia wymagań i standardów;
• poczucie winy, które pojawia się u nastolatka, gdy czuje, że może zawieść kogoś bliskiego;
• strach przed nieprzewidywalnymi, nowymi okolicznościami i konfliktami;
• uczucie beznadziei przejmuje kontrolę, gdy pojawia się myśl: „Bez względu na to, jak bardzo się staram, nic się nie zmienia i nie zmieni”.

Stresujące doświadczenia mogą objawiać się na różne sposoby: zarówno otwarcie, jak i skrycie, poprzez zmiany w zachowaniu, dolegliwości fizyczne lub gwałtowne wahania nastroju. Co więcej, u nastolatków stres może stać się katalizatorem rozwoju zaburzeń lękowych, depresji, problemów ze snem i zaburzeń odżywiania.

Ważne jest, aby młodsze pokolenie nauczyło się szukać i prosić o pomoc w trudnych sytuacjach, a także wypracowało zdrowe strategie radzenia sobie z nimi. Kiedy w pobliżu jest ktoś, kto jest gotowy wysłuchać, zrozumieć i wesprzeć, stres może przekształcić się z destrukcyjnej siły w szansę na rozwój. Skuteczne wsparcie ze strony rodziny i przyjaciół jest jednym z kluczowych aspektów przyczyniających się do skutecznego pokonywania stresujących sytuacji.

Identyfikacja oznak stresu u nastolatków

Nastolatki nie potrafią bezpośrednio wyrażać swoich emocji. Najczęściej rodzice i sami młodzi ludzie muszą rozwiązać zagadkę stresu, opierając się na pośrednich przejawach zewnętrznych.

• Nastolatek może wykazywać drażliwość, stawać się bardziej wycofany lub odwrotnie, zachowywać się bardzo głośno i agresywnie.
• Występują gwałtowne wahania nastroju;
• Dziecko wyraża niezadowolenie ciągłym zmęczeniem, bólami głowy i brzucha.
• Występują problemy ze snem (nastolatek albo zaczyna mieć trudności z zasypianiem, albo, przeciwnie, śpi za dużo);
• Młody człowiek zaczyna unikać aktywności, które wcześniej sprawiały mu przyjemność, takich jak sport, spotkania towarzyskie z przyjaciółmi i ulubione hobby.
• Dziecko jest nadmiernie skupione na nauce, ocenach i swoim wyglądzie.
• Coraz częściej można usłyszeć takie wyrażenia jak „Wszystko mnie drażni”, „Nic mi się nie chce” lub „Nic mi się nie udaje”.

Należy pamiętać, że chociaż wielu postrzega to jako „Normalna transformacja” nie umniejsza wyzwań, przed którymi stoi dziecko. W rzeczywistości może ono rozpaczliwie potrzebować wsparcia i opieki ze strony innych. Relacje z rodzicami mają znaczący wpływ na stan emocjonalny nastolatka. Warto również wziąć pod uwagę, że zmiany w środowisku rodzinnym mogą być silnym źródłem stresu.

Czytaj również:

Rodzina dysfunkcyjna to struktura rodzinna, w której pojawiają się problemy zakłócające harmonijną interakcję między jej członkami. Takie rodziny charakteryzują się konfliktami, brakiem wsparcia i bliskości emocjonalnej, co prowadzi do negatywnych konsekwencji dla wszystkich uczestników.

Istnieją różne typy rodzin dysfunkcyjnych i każda z nich może objawiać się inaczej. Jednym z powszechnych typów są rodziny o autorytarnym stylu wychowawczym, w których dominuje ścisła kontrola i brak swobody dzieci. W takich warunkach uczucia i pragnienia są często tłumione, co może prowadzić do niskiej samooceny i problemów w relacjach interpersonalnych.

Innym typem są rodziny charakteryzujące się nadmierną troskliwością i nadopiekuńczością. W takich rodzinach rodzice dążą do kontrolowania każdego aspektu życia swoich dzieci, co uniemożliwia im samodzielny rozwój. Może to prowadzić do uzależnień i lęków przed niezależnością.

Można również zidentyfikować rodziny charakteryzujące się chłodem emocjonalnym oraz brakiem wsparcia i zrozumienia. Członkowie takiej rodziny mogą mieszkać pod jednym dachem, ale doświadczać samotności i izolacji, ponieważ brakuje im wzajemnego ciepła i opieki.

Na koniec, istnieją rodziny z problemami uzależnień, czy to od alkoholu, narkotyków, czy hazardu. W takich przypadkach jeden lub więcej członków rodziny wpada w pułapkę swoich uzależnień, co negatywnie wpływa na wszystkich pozostałych, tworząc atmosferę chaosu i niestabilności.

Dlatego dysfunkcyjne rodziny mogą przybierać różne formy, z których każda niesie ze sobą unikalne wyzwania i konsekwencje dla wszystkich zaangażowanych.

Okres przejściowy w życiu nastolatka często prowadzi rodziców do utraty kontroli, co z kolei prowadzi do lęku o przyszłość i nieporozumień. W rezultacie zarówno rodzice, jak i nastolatki znajdują się w napiętej sytuacji, ponieważ zmiany wpływają nie tylko na dziecko, ale na całą strukturę rodziny, wymagając elastyczności i zrozumienia od wszystkich uczestników. Kluczowy jest również staranny dobór słów. „Jesteś dopiero w szkole, jakie trudności możesz mieć?” to słowa, które mogą zniechęcić nastolatka do szukania pomocy. Niektórzy nastolatkowie mogą wpadać w histerię i protestować, inni wolą izolować się w swoim pokoju, a jeszcze inni rozważają rzucenie szkoły. Jeszcze inni z nową energią oddają się nauce, co szkodzi ich zdrowiu i stanowi psychicznemu. Niektórzy po prostu zignorują sytuację, podczas gdy inni będą udawać, że ich to nie obchodzi, mimo że w głębi duszy odczuwają silne emocje. Każdy nastolatek jest inny, a pomoc w radzeniu sobie ze stresem będzie wymagała indywidualnego podejścia.

Różnorodność reakcji nastolatków na stres

W oparciu o aktualne badania nad stresem wśród nastolatków, podejmiemy próbę opracowania systemu klasyfikacji.

Poniższych opisów nie należy postrzegać jako sztywnych klasyfikacji; służą one jedynie do rozważenia różnych aspektów doświadczeń nastolatków. Ta sama młoda osoba może wykazywać cechy kilku typów jednocześnie – i jest to całkowicie naturalne.

Pogrążony w procesie uczenia się, odczuwający strach przed porażką, martwiący się o oceny i perspektywy pójścia na studia.

Potrzeba: poczucia kompetencji i sukcesu.

Jak zapewnić wsparcie: podziel zadania na mniejsze kroki, aby ułatwić sobie z nimi zarządzanie; przypomnij im, że błędy są naturalną częścią procesu rozwoju; Opracujcie wspólnie plan odpoczynku i relaksu.

Osoba unika podejmowania decyzji i brania odpowiedzialności za swoje czyny, twierdząc, że „nic nie ma znaczenia”. Jej zachowanie często ujawnia, że ​​ukrywa lęk przed odpowiedzialnością i pragnienie niezależności.

Potrzeba: poczucia kontroli nad własnym życiem.

Aby zapewnić wsparcie, ważne jest, aby wspólnie omawiać nawet drobne decyzje, tworząc przestrzeń, w której dziecko znajdzie własną drogę bez nadmiernej presji. Na przykład, pozwól dziecku wybrać, w co wygodnie się ubrać i udekorować swój pokój. Stopniowo wprowadzaj odpowiedzialność: zacznij od drobnych decyzji, takich jak wybór klubu lub obozu letniego, a następnie przejdź do ważniejszych kwestii związanych ze szkołą, wyborem uniwersytetu i zajęć.

Osoba doświadcza silnych emocji związanych z relacjami z przyjaciółmi lub partnerem, obawiając się odrzucenia.

Potrzeba: odczuwania miłości i otrzymywania wsparcia.

Aby zapewnić pomoc, ważne jest skupienie się na wsparciu emocjonalnym, promowanie kształtowania zdrowych granic w relacjach i uczenie nastolatka doceniania siebie bez względu na opinie innych. Jednocześnie pokaż, że miłość rodzicielska nie zależy od osiągnięć ani zachowania: mama i tata kochają swoje dziecko takim, jakie jest.

Nie ma jasnego pomysłu na to, kim chce zostać i boi się wybrać swój przyszły zawód lub kierunek życia.

Potrzeba zrozumienia siebie i realizacji swoich prawdziwych pragnień.

Sposoby, w jakie można pomóc, to m.in. zapewnienie możliwości eksperymentowania i popełniania błędów, omawianie różnych podejść bez wywierania presji oraz oferowanie różnych testów i ćwiczeń, które promują samopoznanie.

Czuje się nieistotny i zbędny, stara się unikać interakcji z innymi, nie czuje wsparcia ani w środowisku rodzinnym, ani w szkole.

Pragnienie: czuć się ważnym i otrzymywać aprobatę.

Jak zapewnić wsparcie: delikatnie zachęcaj do komunikacji i uczestnictwa w różnych zajęciach; wyjaśnij, że poczucie samotności jest naturalne. Pomóż znaleźć hobby i społeczności, które podzielają te zainteresowania.

Czuje, że w otaczającym go świecie nagromadziła się ogromna ilość informacji i rzeczy do zrobienia, co powoduje niepokój i poczucie niepewności.

Potrzeba: możliwości relaksu i skutecznych metod organizacji zadań.

Jak wspierać: naucz umiejętności ustalania priorytetów i planowania; zalecaj robienie przerw i podejmowanie aktywności fizycznej. Stwórz atmosferę sprzyjającą regeneracji sił. Przypomnij, że osiągnięcia i oceny nie są tym samym, co szczęście i nie powinny być podstawą miłości i akceptacji dziecka.

Ciągle zastanawia się nad życiem i jego sensem, odczuwa lęk przed relaksem i często jest niespokojne.

Potrzebuje: pomocy w zrozumieniu i zaakceptowaniu niepewnych sytuacji.

Jak wspierać: Rozmawiaj o myślach i emocjach, unikając krytyki i niedoceniania. Polecaj aktywności związane z kreatywnością lub medytacją. Zachęcaj do poszukiwania harmonii między refleksją, aktywnym działaniem a czasem na odpoczynek.

Czasami rodzice pokazują pełnię swoich możliwości: komunikują się, wspierają i troszczą się o swoje dzieci. Jednak dla nastolatka to nie zawsze wystarcza. Może się wycofać, stracić motywację, pogrążyć się w świecie gadżetów lub nagle zareagować agresywnie bez wyraźnego powodu.

Pamiętaj, że to nie oznacza, że ​​nie jesteś wystarczająco dobrym rodzicem.

Doświadczenia emocjonalne nastolatków mogą być czasami tak zagmatwane, że nawet najbardziej troskliwe rodziny mają trudności z ich zrozumieniem.

Czasami prawdziwą istotą roli rodzica nie jest ratowanie, ale bycie przy dziecku i wzywanie pomocy we właściwym momencie.

Określanie momentu, w którym stres przeradza się w patologię i wymaga profesjonalnej pomocy

Czasami stres u młodych ludzi może osiągnąć poziom krytyczny. Poniżej przedstawiono objawy, które wskazują na potrzebę bardziej uważnego podejścia i interwencji. Nawet obecność tylko jednego z tych objawów może być sygnałem do refleksji, a jeśli występuje ich kilka, zdecydowanie zaleca się zasięgnięcie profesjonalnej pomocy:

• Stres utrzymuje się przez kilka tygodni i tylko narasta.
• Młoda osoba porusza tematy związane z brakiem sensu życia, samookaleczaniem i myślami samobójczymi.
• Występują znaczne wahania wagi, a także jakości snu i zachowania;
• Kiedy nastolatek szuka wsparcia, jest to ważny sygnał dotyczący jego stanu, nawet jeśli robi to w spokojny sposób.

Różne podejścia mogą być skuteczne dla nastolatków, takie jak terapia poznawczo-behawioralna, terapia dialektyczna, praca indywidualna z psychologiem lub arteterapia. Wybór konkretnej metody zależy od potrzeb młodej osoby i charakteru jej emocji. Terapia rodzinna może mieć również znaczący wpływ na rodziców i wszystkich członków rodziny.

Czytaj również:

Systemowa terapia rodzinna to podejście do psychoterapii, które koncentruje się na interakcjach i relacjach w systemie rodzinnym. Metoda ta zakłada, że ​​problemy, z którymi borykają się członkowie rodziny, często wynikają ze wzorców interakcji, a nie indywidualnych niedociągnięć. Terapeuci pracujący w tej dziedzinie pomagają identyfikować i zmieniać dysfunkcyjne wzorce komunikacji, co przyczynia się do poprawy ogólnego klimatu rodzinnego.

Ten rodzaj terapii może być szczególnie przydatny dla rodzin doświadczających kryzysów, konfliktów lub poważnych zmian, takich jak rozwód, choroba czy utrata bliskiej osoby. Jest on również odpowiedni dla par dążących do poprawy swoich relacji, a także dla rodziców pragnących poprawić interakcje z dziećmi. Ważnym aspektem terapii systemowej jest praca z całą rodziną, która pozwala na głębsze zrozumienie dynamiki i kontekstu emocjonalnego, w którym rozwijają się problemy.

Na koniec warto podkreślić, że stres doświadczany przez nastolatków wynika w dużej mierze z braku umiejętności regulacji emocji, które dopiero zaczynają się rozwijać w tym wieku. Umiejętność rozpoznawania swoich emocji i świadomego podejmowania decyzji o tym, jak na nie reagować – czy to unikając wybuchów gniewu, czy wycofując się – polega na znalezieniu odpowiednich metod radzenia sobie z emocjami.

Regulacja emocji to umiejętność, którą należy rozwijać i doskonalić, aby stać się spokojniejszym i bardziej pewnym siebie.

Pomoc dziecku w zrozumieniu swoich emocji na wczesnym etapie może pomóc uniknąć wielu negatywnych konsekwencji związanych ze stresem. Istnieje kilka metod, które mogą pomóc w rozwijaniu regulacji emocji:

• głębokie oddychanie;
• Kiedy emocje są szczególnie silne, zrób pauzę i zatrzymaj się. Usiądź i daj sobie czas na reakcję.
• Zapisuj swoje emocje i ich przyczyny w dzienniku. Będzie to przydatne narzędzie do samopoznania i uświadomienia sobie swoich wewnętrznych doświadczeń.
• „przeformułowanie myśli” (jeśli masz myśli takie jak: „Nie dam rady”, zamień je na: „Mogę spróbować”);
• Uważna aktywność fizyczna pomaga zmniejszyć poziom stresu spowodowany zmianami hormonalnymi i przyczynia się do poprawy ogólnego nastroju.

Każdy nastolatek jest inny, dlatego najważniejszym aspektem redukcji negatywnego wpływu stresu jest troskliwa dbałość o jego stan emocjonalny i fizyczny.

Udzielanie wsparcia, okazywanie zrozumienia i cierpliwości będą ważnymi czynnikami, które pomogą nastolatkowi pomyślnie pokonać ten trudny okres, ponosząc minimalne straty i zachowując spokój ducha.