4 zasady uczenia się opartego na praktyce

Spis treści:

• Czym jest szkolenie praktyczne?
• Praktyka jest możliwa na każdym etapie szkolenia
• Interdyscyplinarność przydaje się w praktyce
• Nie praktyka dla samej praktyki jest ważna, ale praca nad rezultatem
• Jeśli jest klient na szkolenie, powinien wziąć udział w szkoleniu praktycznym

Potrzeba uczenia się zorientowanego na praktykę na uniwersytetach, w szkołach wyższych i na kursach jest obecnie aktywnie dyskutowana. Ale co to tak naprawdę oznacza? Temat ten został poruszony na seminarium EduTech „Uczenie się zorientowane na praktykę: kiedy wiedza staje się umiejętnościami”, które odbyło się w SberUniversity. Głównym tematem seminarium było to, jak przełożenie wiedzy teoretycznej na umiejętności praktyczne może zwiększyć efektywność procesu edukacyjnego i lepiej przygotować studentów do rzeczywistych warunków pracy. Uczenie się zorientowane na praktykę sprzyja rozwojowi krytycznego myślenia, kreatywności i umiejętności rozwiązywania problemów, które są ważne na dzisiejszym rynku pracy.

Czym jest praktyka w uczeniu się?

Przed omówieniem konkretnych przypadków i zasad organizacji uczenia się zorientowanego na praktykę, uczestnicy seminarium musieli uzgodnić terminologię. Umożliwiło to wypracowanie wspólnego rozumienia tematu i poprawę interakcji w trakcie procesu uczenia się. Jasne zdefiniowanie terminologii jest ważnym krokiem w skutecznej wymianie wiedzy i doświadczeń, co z kolei sprzyja efektywniejszemu uczeniu się i rozwojowi umiejętności.

Moderator spotkania, Wiaczesław Jurczenkow, kierownik Centrum Rozwoju Technologii Edukacyjnych na Uniwersytecie Sber, zaproponował traktowanie praktyk nie tylko jako rozwiązywania rzeczywistych problemów, ale także jako realizacji zadań, które zachęcają studentów do refleksji nad swoimi działaniami. Ważne jest, aby studenci rozumieli wiedzę i umiejętności, które zdobywają, oraz to, jak można je zastosować w praktyce. Takie podejście sprzyja głębszemu zrozumieniu procesu edukacyjnego i rozwojowi krytycznego myślenia, które jest integralną częścią nowoczesnej edukacji.

Bez praktyk każdy program edukacyjny traci na atrakcyjności i skuteczności – stwierdził moderator. Uczestnicy dyskusji jednogłośnie poparli tę opinię. Praktyczne zastosowanie wiedzy odgrywa kluczową rolę w opanowaniu materiału i przyczynia się do głębokiego zrozumienia omawianych tematów. Ważne jest, aby zintegrować praktyczne zadania i projekty z procesem uczenia się, aby uczynić go bardziej angażującym i produktywnym. Zadania praktyczne są niezbędne nie tylko do rozwoju umiejętności, ale także do osiągania innych celów i efektów. Pogłębiają one rozumienie materiału przez studentów, umożliwiają im zastosowanie wiedzy teoretycznej w sytuacjach rzeczywistych oraz rozwijają krytyczne myślenie. Co więcej, realizacja takich zadań może pomóc w zwiększeniu pewności siebie i doskonaleniu umiejętności rozwiązywania problemów. Zadania praktyczne mogą również sprzyjać kreatywności i innowacyjności, ponieważ zachęcają do nieszablonowego myślenia i poszukiwania nowych podejść do rozwiązywania problemów. Kristina Grahl, dyrektor ds. rozwoju biznesu w IThub Group, podkreśliła znaczenie zadań praktycznych w procesie edukacyjnym, zwłaszcza w kontekście International College of Information Technology. Zauważyła, że ​​takie zadania pomagają studentom nie tylko przyswoić materiał teoretyczny, ale także zastosować go w praktyce, co przyczynia się do kształtowania ich własnego doświadczenia. W przeciwnym razie, jeśli studenci ograniczą się wyłącznie do wykładów i teorii, mogą zadać sobie pytanie: „Co powinienem zrobić ze zdobytą wiedzą?”. Praktyka odgrywa kluczową rolę w uczeniu się i umożliwia głębsze zrozumienie materiału, co ostatecznie poprawia jakość edukacji.

W programach rozwoju zawodowego dla dorosłych praktyka to proces wspólnego tworzenia wiedzy i rozwiązywania problemów z instruktorem, zauważa Daria Grits, Dyrektor ds. Cyfryzacji Edukacji w MIPT. Uczestnicy takich programów często posiadają bogate doświadczenie zawodowe i są ekspertami w swoich dziedzinach. Nie szukają gotowych rozwiązań ani uniwersalnych receptur, które można łatwo zastosować. Dla nich nauka powinna być dynamicznym procesem, którego celem jest rozwijanie nowej wiedzy i zdobywanie doświadczenia praktycznego. Pozwala to nie tylko na pogłębienie zrozumienia tematu, ale także na dostosowanie zdobytej wiedzy do specyfiki prowadzonej działalności zawodowej.

Anna Tkachik, dyrektor projektu w Centrum Programów Poziomowanych na SberUniversity, zauważyła, że ​​zadania praktyczne odgrywają kluczową rolę w zwiększaniu zaangażowania odbiorców. W środowisku, w którym informacje są przeładowane treściami, które można biernie konsumować, takimi jak czytanie i słuchanie, samo dostarczanie treści nie wystarczy. Aktywne uczenie się jest niezbędne do osiągnięcia rzeczywistego zaangażowania. Jednak, jak podkreśliła Daria Grits, organizowanie zajęć praktycznych często wiąże się z infantylnym podejściem ze strony studentów, którzy oczekują rozrywki i dbania o siebie, wierząc, że proces nauki powinien być wyłącznie przyjemnością.Daria wierzy, że skutecznym sposobem radzenia sobie z wyzwaniami jest powiązanie każdego zadania z konkretnym problemem zawodowym. Takie podejście pozwala na stworzenie praktyki z jasnym zrozumieniem rzeczywistych problemów, które pomaga rozwiązać. To z kolei motywuje i zachęca do aktywnego uczestnictwa w procesie uczenia się.

Czytaj również:

Głównym problemem współczesnej edukacji jest utrata motywacji uczniów do nauki. Przejawia się to brakiem wysiłku i chęci do głębszego zgłębiania studiowanych przedmiotów. W rezultacie procesy edukacyjne stają się mniej efektywne, a jakość wiedzy znacząco spada. Potrzebne są nowe podejścia i metodologie, aby zaangażować uczniów i przywrócić im chęć do nauki. Niezbędne jest rozwijanie nie tylko umiejętności akademickich, ale także krytycznego myślenia i samodzielnego wyszukiwania informacji. To jedyny sposób na pokonanie obecnych trudności i zapewnienie pomyślnej przyszłości nowym pokoleniom.

Eksperci omówili konkretne przykłady organizacji nauki zorientowanej na praktykę, w których zidentyfikowano cztery kluczowe zasady. Zasady te stały się podstawą skutecznej realizacji programów edukacyjnych mających na celu rozwijanie umiejętności praktycznych u uczniów. Każda zasada podkreśla znaczenie integracji teorii i praktyki, co pozwala uczniom nie tylko przyswajać wiedzę, ale także stosować ją w sytuacjach życiowych.

Praktyka jest możliwa na każdym etapie nauki.

Czasami warto zmienić tradycyjny porządek nauki, w którym teoria poprzedza praktykę. Zależy to od celów danego zadania praktycznego. W niektórych przypadkach zajęcia praktyczne mogą stanowić punkt wyjścia, pozwalając studentom lepiej zrozumieć aspekty teoretyczne. Takie podejście może zwiększyć motywację i zainteresowanie materiałem, a także pogłębić ich zrozumienie przedmiotu.

Jeśli chcesz zaangażować studentów w aktywną naukę poprzez zadania praktyczne, najlepiej zacząć od razu. To podejście podkreśla Daria Rastorgueva, architektka programów edukacyjnych i współzałożycielka startupu oferującego rozwiązania edukacyjne #forcustomer. Zaangażowanie praktyczne pozwala studentom lepiej przyswajać materiał i rozwijać umiejętności niezbędne do osiągnięcia sukcesu akademickiego i przyszłego rozwoju zawodowego.

Wielu studentów przyzwyczajonych do biernej nauki może chować się za rówieśnikami, gdy wymaga się od nich aktywności. Aby zachęcić studentów do uczestnictwa, ważne jest, aby zacząć już od pierwszych zajęć, oferując im proste zadania, które zachęcają do wyrażania siebie. Już na etapie rejestracji możesz zaproponować proste zadanie praktyczne, takie jak napisanie listu do przyszłego siebie, w którym przedstawią swoje oczekiwania wobec kursu. Takie podejście pomaga uczniom zaadaptować się do aktywnego środowiska uczenia się i rozwija ich zaangażowanie w proces.

Kristina Grahl dodatkowo uzasadniła znaczenie zadań praktycznych na początkowym etapie nauki. Nastolatki często unikają materiału teoretycznego, ponieważ uważają go za nudny. Dlatego na początku lekcji warto zachęcić ich do samodzielnego rozwiązania problemu lub znalezienia odpowiedzi na pytanie. Choć nie każdy będzie w stanie poradzić sobie z zadaniem, taka aktywność pomaga zwiększyć zainteresowanie wyjaśnieniami nauczyciela i poprawić percepcję materiału.

Przeczytaj również:

Kwestia, jak skutecznie uczyć: czy najpierw przekazać wiedzę teoretyczną, a dopiero potem przejść do zadań praktycznych, czy odwrotnie, pozostaje aktualna. Badania pokazują, że oba podejścia mają swoje zalety. Rozpoczęcie od teorii pomaga zbudować fundament zrozumienia, umożliwiając uczniom zrozumienie kluczowych pojęć przed ich zastosowaniem w praktyce. Z kolei rozpoczęcie od problemów praktycznych pozwala uczniom lepiej zrozumieć, jak teoria ma zastosowanie w rzeczywistych sytuacjach, co sprzyja głębszemu uczeniu się.

Optymalnym podejściem może być połączenie tych metod: wprowadzenie teorii, a następnie zastosowanie zdobytej wiedzy w praktyce. Taka równowaga pozwala uczniom nie tylko zapamiętać wiedzę, ale także nauczyć się, jak stosować ją w różnych sytuacjach, co znacznie zwiększa efektywność uczenia się. Zatem wybór metody nauczania zależy od celów kursu, poziomu przygotowania studentów oraz specyfiki danego przedmiotu.

Interdyscyplinarność jest korzystna w praktyce

Zachęcanie uczniów do stosowania wiedzy i umiejętności z różnych dziedzin w celu rozwiązywania problemów praktycznych jest ważnym aspektem procesu edukacyjnego. Takie podejście sprzyja głębszemu zrozumieniu materiału i rozwija krytyczne myślenie. Zamiast skupiać się wyłącznie na jednym przedmiocie, uczniowie uczą się integrować informacje i metody z wielu dyscyplin, co pozwala im znajdować bardziej efektywne i kreatywne rozwiązania. To nie tylko poprawia jakość nauczania, ale także przygotowuje uczniów do radzenia sobie z sytuacjami z życia codziennego, które często wymagają holistycznego podejścia i interdyscyplinarnego myślenia.

Anna Tkachik obrazowo ilustruje tę zasadę, wykorzystując program mini-MBA oferowany przez SberUniversity dla pracowników Sber. Program kładzie nacisk na pracę grupową nad rzeczywistymi projektami, pozwalając uczestnikom na zastosowanie wiedzy zdobytej z różnych dziedzin. Studenci integrują umiejętności z zakresu zarządzania finansami, oceny ryzyka, analizy danych i innych ważnych obszarów. Należy zauważyć, że podejście to nie powstało z dnia na dzień, lecz było wynikiem dogłębnej analizy i optymalizacji procesu edukacyjnego.

Na początkowym etapie studenci kursu „Komunikacja i wpływ”, obejmującego złożone procesy negocjacyjne, stworzyli mapę negocjacyjną opartą na abstrakcyjnej sytuacji biznesowej. Pracując nad tym, zdaliśmy sobie sprawę, że to zadanie może być przydatne do stworzenia mapy interesariuszy dla projektu. Dzięki temu kurs idealnie wpasował się w pracę grupową, co przyczyniło się do głębszego zrozumienia interakcji z kluczowymi uczestnikami projektu.

Liczy się nie praktyka dla samej praktyki, ale dążenie do rezultatów

Kristina Grahl, analizując doświadczenia IThub College, podkreśliła znaczenie podejścia zorientowanego na rezultaty w nauczaniu zorientowanym na praktykę, podobnego do podejścia opartego na produktach. Postrzega edukację informatyczną na uczelni jako produkt, który studenci otrzymują za udaną pracę zawodową. Każdy kurs i indywidualna lekcja stanowią integralną część tego produktu i powinny być ukierunkowane na osiągnięcie konkretnych rezultatów. Takie podejście zapewnia wysoki poziom wiedzy i umiejętności niezbędnych do udanego startu w karierze w branży IT.

Kiedy zwróciłam się do nauczycieli z propozycją wyeliminowania prac domowych, zareagowali ze zdumieniem: „Jak to możliwe? Nie starczy nam czasu na omówienie całego materiału!”. Należy jednak zrozumieć, że samo „rozdawanie materiałów” nie wystarczy. 60-stronicowy wykład nie czyni studentów mądrzejszymi. Dlatego ograniczamy część teoretyczną zajęć do 15 minut, po czym przechodzimy do praktycznych zadań komputerowych. Takie podejście pozwala na efektywne przyswajanie wiedzy i rozwijanie umiejętności, co jest celem procesu edukacyjnego. W przypadku studentów podejście oparte na produktach obejmuje rozwiązywanie rzeczywistych problemów i tworzenie projektów w każdej dziedzinie. Pomyślne ukończenie zadania jest warunkiem zaliczenia przedmiotu. Jeśli student opanuje materiał szybciej niż przewidziano w harmonogramie, ma możliwość wcześniejszego ukończenia modułu. Oceny osiągnięć studentów obejmują również informacje zwrotne od pracodawców, co gwarantuje, że wiedza i umiejętności są w pełni adekwatne do potrzeb rynku. To podejście promuje rozwój praktycznych kompetencji i przygotowuje studentów do rzeczywistych wyzwań w zawodzie.

Przeczytaj także:

Projektowanie nauki z naciskiem na wyniki: trzy kluczowe koncepcje dla metodyków

We współczesnym procesie edukacyjnym coraz większą uwagę zwraca się na projektowanie Uczenie się skoncentrowane na efekcie końcowym. Metodycy powinni znać kilka kluczowych koncepcji, które pomogą im tworzyć efektywne programy nauczania.

Pierwszą koncepcją jest wyznaczanie celów. Polega ona na jasnym zdefiniowaniu celów nauczania i oczekiwanych rezultatów. Ważne jest, aby cele te były konkretne, mierzalne i osiągalne. Pozwala to nie tylko na ustrukturyzowanie procesu uczenia się, ale także na ocenę jego skuteczności.

Drugą koncepcją jest uczenie się adaptacyjne. Ważne jest uwzględnienie indywidualnych cech uczniów, ich poziomu wiedzy i umiejętności. Metody adaptacyjne pozwalają na tworzenie spersonalizowanych ścieżek nauczania, co sprzyja głębszemu uczeniu się i zwiększa motywację uczniów.

Trzecia koncepcja to ocena osiągnięć. Skuteczny system oceniania nie tylko weryfikuje nabycie wiedzy, ale także identyfikuje słabe punkty w uczeniu się. Metodycy muszą opracować narzędzia, które dokładnie odzwierciedlają osiągnięcia uczniów i ułatwiają ich dalszy rozwój. Zrozumienie tych koncepcji pomoże metodykom tworzyć skuteczniejsze i wydajniejsze programy edukacyjne, odpowiadające potrzebom współczesnego społeczeństwa. Eksperci podkreślają, że skupienie się na rezultatach w procesie edukacyjnym jest ważniejsze niż konkretne formaty staży. Według Darii Grits, która reprezentuje doświadczenie MIPT, uniwersytety tradycyjnie rozróżniają różne formaty: wykłady, seminaria, staże i prace dyplomowe. Warto jednak zastanowić się, czy niektóre z tych formatów nie są zbyt rozbudowane w przypadku niektórych programów nauczania. Jak zauważa Daria, opracowując programy magisterskie w MIPT, przyjęto podejście zorientowane na rezultaty i na tej podstawie wybrano niezbędne formaty kształcenia. Takie podejście pozwala nam skuteczniej osiągać cele edukacyjne i dostosowywać proces nauczania do rzeczywistych potrzeb uczniów.

Przeczytaj także:

Projektowanie szkolnictwa wyższego z wykorzystaniem modelu ADDIE wymaga starannego podejścia do zgodności z Federalnymi Standardami Edukacyjnymi (FSES). Model ADDIE, składający się z pięciu etapów – analizy, projektowania, rozwoju, wdrażania i ewaluacji – można skutecznie zintegrować z procesem edukacyjnym, umożliwiając tworzenie wysokiej jakości programów nauczania.

Etap analizy ma kluczowe znaczenie dla identyfikacji potrzeb studentów i wymagań rynku pracy, co pomoże w rozwoju odpowiednich dyscyplin akademickich. Projektowanie obejmuje opracowanie struktury kursu i wybór metod nauczania zgodnych ze standardami FSES. Proces rozwoju obejmuje tworzenie materiałów dydaktycznych i zasobów spełniających aktualne wymagania.

Wdrożenie obejmuje wdrożenie opracowanych kursów do procesu edukacyjnego, z uwzględnieniem zaleceń FSES, zapewniając zgodność programu edukacyjnego z ustalonymi wymogami. Ewaluacja obejmuje zarówno wewnętrzny monitoring jakości szkoleń, jak i zewnętrzną certyfikację, umożliwiając terminowe wprowadzanie korekt i ulepszeń.

Stosowanie modelu ADDIE nie tylko umożliwia zgodność z wymogami FSES, ale także tworzenie innowacyjnych programów edukacyjnych, które odpowiadają potrzebom studentów i rynku pracy. Skuteczne projektowanie szkolnictwa wyższego w oparciu o ten model przyczynia się do poprawy jakości kształcenia i zwiększenia konkurencyjności absolwentów.

Jeśli szkolenie ma klienta, musi on uczestniczyć w szkoleniach praktycznych.

Zasada doskonalenia umiejętności zawodowych jest kluczowa dla wszystkich programów edukacyjnych. Podczas seminarium ten aspekt omawiali eksperci: Anna Tkachik, reprezentująca program mini-MBA na SberUniversity, Kristina Gral, która kształci specjalistów IT w college'u, oraz Daria Grits, reprezentująca internetowe programy magisterskie w MIPT. Specjaliści ci podzielili się swoimi doświadczeniami i podejściami, które pomagają skutecznie rozwijać niezbędne umiejętności w szybko zmieniającym się świecie.

W takich sytuacjach klientem jest zazwyczaj firma lub organizacja zainteresowana pozyskaniem wykwalifikowanego personelu lub znalezieniem nowych rozwiązań swoich problemów. Aby szkolenia praktyczne przyniosły pozytywne rezultaty, rozwijając niezbędne umiejętności i tworząc skuteczne rozwiązania, ważne jest, aby klient aktywnie uczestniczył w tym procesie. Rozważmy kilka sposobów organizacji tej interakcji.

• W programie mini-MBA w SberUniversity, różne działy Sber początkowo przedstawiają studentom własne problemy biznesowe do rozwiązania lub oceny pomysłów, które wnoszą na kurs. W trakcie programu grupy przechodzą swoje projekty przez kilka punktów kontrolnych (dni demonstracyjne), gdzie omawiają wyniki pośrednie z klientami.
• Program IThub College opiera się na metodologii zorientowanej na biznes. Placówka edukacyjna stosuje się również do federalnych standardów edukacyjnych, ale specjalizacje określone w standardach zostały podzielone na konkretne role biznesowe zgodnie z tym, jak realni pracodawcy organizują swoją pracę. Potencjalni pracodawcy zapewniają zadania do rozwoju w ramach każdej roli.
• W programach MIPT, które koncentrują się na innowacjach i przedsiębiorczości technologicznej, studenci rozwiązują również problemy związane z biznesem. Koncentrują się jednak na rozwiązywaniu bardziej złożonych problemów niż studenci, a sukces często wymaga tworzenia innowacyjnych rozwiązań. Tego typu problemy oferują partnerzy uniwersytetu – zarówno korporacje, jak i małe startupy technologiczne. Jeśli rozwiązanie zespołu studenckiego okaże się skuteczne, absolwenci mogą kontynuować współpracę z klientami, pracując dla firmy lub zakładając własny startup.

Praca nad dużymi, praktycznymi problemami jest zawsze prowadzona w grupach, co pomaga studentom rozwijać umiejętności pracy zespołowej. Nawet na kursach, które nie koncentrują się na rozwijaniu umiejętności miękkich, studenci uczą się efektywnej współpracy. Jest to ważny aspekt nauki zorientowanej na praktykę, ponieważ praca zespołowa znacząco podnosi kompetencje zawodowe i przygotowuje studentów do rzeczywistych warunków pracy. Takie umiejętności są cenione na rynku pracy i przyczyniają się do pomyślnej integracji absolwentów ze światem zawodowym.

Dowiedz się więcej o edukacji na naszym kanale Telegram. Zapisz się na najnowsze wiadomości i przydatne materiały!

Przeczytaj także:

• Nietypowa praktyka: jak studenci są oceniani za swoje wysiłki, a nie za wyniki
• Projektowanie szkoleń zawodowych: jak powstają duże kursy
• Model 70:20:10 – sprawdzona praktyka, poważna teoria czy tylko popularny mit?
• Jak stworzyć interaktywny symulator do rozwijania umiejętności miękkich