Jakie są perspektywy dla kursów online skierowanych do osób starszych?

Spis treści:

• Ilu uczniów w wieku 45+, 50+, 60+ itd. uczęszcza do szkół online?
• Czy starsza publiczność może być wypłacalna?
• Czy umiejętności cyfrowe starszego pokolenia pozwalają im na naukę online?
• Perspektywy kursów online dla starszej publiczności
• Co jeszcze należy wziąć pod uwagę, uruchamiając kursy dla seniorów?

Ilu uczniów w szkołach online ma 45+, 50+, 60+ itd.

Tylko 10% uczniów Skillbox ma 45 lat i więcej. Ci uczniowie aktywnie uczą się nowych umiejętności i podnoszą swoje kwalifikacje, co podkreśla wagę uczenia się przez całe życie we współczesnym świecie. Biorąc pod uwagę dynamicznie zmieniające się warunki na rynku pracy, szkolenia w wieku dorosłym stają się coraz bardziej istotne.

• 45-49 lat – 5,5%;
• 50-54 – 2,8%;
• 55-59 – 1,1%;
• 60-64 – 0,4%;
• 65-69 – 0,1%;
• 70+ – 0,1%.

W każdej z tych grup programowanie było najbardziej pożądanym obszarem, co wskazuje na zainteresowanie szkoleniami z zakresu technologii informatycznych wśród osób starszych. Po programowaniu, zarządzanie, projektowanie i marketing znajdują się na liście popularnych obszarów, ale ich pozycje różnią się w zależności od grup wiekowych. Ta różnorodność preferencji podkreśla znaczenie dostosowywania programów edukacyjnych do potrzeb różnych grup wiekowych, co może ułatwić efektywniejszą naukę i rozwój zawodowy w dzisiejszym środowisku.

Platforma edukacyjna Netology nie była w stanie dokładnie określić odsetka studentów powyżej 45. roku życia, ale zauważyła, że ​​ich liczba stale rośnie. W tej grupie wiekowej najpopularniejszymi obszarami są wellness i nauczanie, wybierane przez 17,9% studentów. Kursy informatyczne zajmują drugie miejsce pod względem popularności, przyciągając 14,7% studentów powyżej 45. roku życia. Wskazuje to na rosnące zainteresowanie samodzielną nauką i rozwojem zawodowym wśród bardziej dojrzałej publiczności.

Skillfactory odnotowało, że w 2020 roku odsetek studentów powyżej 45. roku życia osiągnął rekordowy poziom 8%. Jednak od tego czasu liczba ta ma tendencję spadkową. Może to wskazywać na zmieniające się zainteresowania i preferencje osób starszych, a także na fakt, że młodsze pokolenia stają się coraz bardziej aktywnymi uczestnikami programów edukacyjnych. Analizując te zmiany, można założyć, że grupa wiekowa powyżej 45 lat poszukuje nowych możliwości edukacyjnych, ale jej udział w ogólnej liczbie studentów stopniowo maleje.

• W 2021 r. – 7,8% ogółu studentów;
• W 2022 r. – 7,8%;
• W 2023 r. – 4,7%;
• W 2024 r. – 4%.

Według statystyk Skillfactory, starsi studenci najczęściej wybierają kierunki z zakresu Data Science. W latach 2020–2023 ich udział wyniósł 9,7% ogółu studentów studiujących na tym kierunku. Ponadto, popularne są kierunki z zakresu tworzenia oprogramowania, administracji i testowania. W szczególności kierunek „Administrator Systemów” przyciąga 10,4% studentów powyżej 45. roku życia. Jednocześnie zainteresowanie programami projektowymi wśród starszych studentów jest znacznie niższe: stanowią oni zaledwie 3,9% ogółu studentów studiujących na tym kierunku w danym okresie. Świadczy to o tendencji do preferowania przez studentów starszych kierunków kierunków technicznych i analitycznych.

Na studiach magisterskich Skillfactory studenci w wieku 46–55 lat stanowią 8% ogółu studentów. W niektórych przypadkach na te studia uczęszczają również osoby powyżej 56. roku życia. Według badania profilu społeczno-demograficznego studentów studiów magisterskich HSE Online, wśród nich są również osoby poniżej 59. roku życia, ale ich udział jest niewielki. Analitycy nie podają dokładnych danych, a jedynie podkreślają ogólną kategorię „powyżej 30. roku życia”.

Agencja Smart Ranking przeanalizowała charakterystykę społeczną i demograficzną odbiorców platform EdTech, takich jak Skillbox, Skillfactory, Yandex Praktikum, Elbrus Bootcamp, SF Education, TutorPlace i City Business School. Wyniki badania wykazały, że średnio 8% studentów korzystających z tych platform ma ponad 50 lat. Świadczy to o rosnącym zainteresowaniu edukacją online wśród bardziej dojrzałej publiczności, co otwiera nowe możliwości dla instytucji edukacyjnych w zakresie opracowywania kursów dostosowanych do potrzeb tej grupy wiekowej.

Jewgienija Szmeliewa, pracownik naukowy Centrum Socjologii Szkolnictwa Wyższego w Instytucie Edukacji HSE, zwraca uwagę na niskie zainteresowanie starszego pokolenia zdobywaniem umiejętności zawodowych. Według monitoringu HSE „Gotowość do zmian” z 2023 roku, tylko 5% Rosjan powyżej 65. roku życia jest chętnych do podniesienia kwalifikacji, aby zwiększyć dochody rodziny, a tylko 8% z nich jest zainteresowanych zdobyciem wykształcenia w nowej specjalności. Wśród osób w wieku 45–54 lata wskaźniki te wynoszą odpowiednio 17% i 11%. Badanie wskazuje również, że wśród Rosjan powyżej 65. roku życia tylko 15% jest chętnych do przekwalifikowania się w przypadku utraty pracy i konieczności znalezienia nowej specjalności, podczas gdy w grupie wiekowej 45–54 lata odsetek ten jest dwukrotnie wyższy. Dane te podkreślają potrzebę opracowania programów mających na celu zwiększenie zainteresowania szkoleniami i rozwojem zawodowym wśród starszego pokolenia.

Czytanie jest ważnym aspektem rozwoju osobistego i zawodowego. Pomaga poszerzać horyzonty, doskonalić umiejętności komunikacyjne i podnosić ogólny poziom wykształcenia. Regularne czytanie książek, artykułów i innych materiałów pomaga zdobywać nową wiedzę i pomysły, co jest niezwykle ważne w dzisiejszym, dynamicznie zmieniającym się świecie. Czytanie rozwija również krytyczne myślenie i umiejętności analityczne, pozwalając lepiej zrozumieć otaczający nas świat. Nie zapominaj o tym, jak ważny jest wybór wysokiej jakości treści, które będą nie tylko interesujące, ale także korzystne dla Twojego rozwoju. Emerytura to wspaniały czas na samodoskonalenie i naukę. Przykładem jest 69-letnia studentka, która postanowiła poświęcić się sztuce ilustracji. Jej historia inspiruje ludzi w każdym wieku do poszukiwania nowych hobby i rozwijania swoich talentów. Studia w wieku dorosłym otwierają nowe horyzonty, pozwalają rozwijać zdolności twórcze i zdobywać nową wiedzę. Ta kobieta dowodzi, że nigdy nie jest za późno, aby zmienić swoje życie i opanować nowy zawód. Nauka w wieku emerytalnym nie tylko wzbogaca osobiste doświadczenia, ale także sprzyja aktywności społecznej i interakcjom z innymi.

Czy starsza publiczność może być wypłacalna?

Eksperci z Skillbox Media, reprezentujący sektor EdTech, zauważają, że starsze pokolenie w Rosji dysponuje środkami finansowymi na opłacenie edukacji. Chociaż dochody w kraju często zależą od wieku, a nie od kwalifikacji, sytuacja różni się w zależności od branży zawodowej. Aleksiej Dworecki, kierownik zespołu badawczo-rozwojowego i dyrektor programu studiów wyższych w Szkole Zawodów IT Skillfactory, podkreśla, że ​​w dziedzinach takich jak medycyna i nauki ścisłe obserwuje się odwrotną tendencję: wraz z gromadzeniem doświadczenia i wzrostem kompetencji rosną wynagrodzenia. Dzięki temu starsze pokolenie może nie tylko kontynuować naukę, ale także z powodzeniem realizować swoje ambicje zawodowe w branży.

Według wewnętrznych danych Skillfactory, uzyskanych w badaniu ankietowym wśród studentów, 34% studentów powyżej 45. roku życia zarabia od 50 000 do 100 000 rubli miesięcznie, a 18% zarabia ponad 100 000 rubli. Sugeruje to wysoką wypłacalność w tej grupie wiekowej.

Natalia Włodawska, szefowa działu obsługi klienta w Skillbox, podkreśla, że ​​w wieku 50–60 lat Rosjanie nadal aktywnie pracują i często starają się rozwijać brakujące umiejętności. Chociaż przykłady przekwalifikowania zawodowego w tym wieku są rzadsze, istnieją. Wielu wybiera spokojniejsze zawody lub możliwość pracy z domu. Co więcej, niektórzy dążą do realizacji długo pielęgnowanych marzeń. Uderzającym przykładem jest Nina Osmołowskaja, była chirurg onkolog, która w wieku 69 lat powróciła do swojego hobby – rysowania. Zaczęła studiować szkicowanie i ilustrację komercyjną, pokazując, że nigdy nie jest za późno, aby podążać za swoimi pasjami i zdobywać nowe zawody. Natalia zauważa, że ​​niepracujący emeryci borykają się z niskimi dochodami i ograniczonym dostępem do kredytów. Jednak zazwyczaj nie wymagają długich i kosztownych szkoleń. Wiele osób uważa, że ​​​​uczestnictwo w indywidualnych kursach na wybrany temat lub hobby wystarczy, aby zaspokoić ich zainteresowania. Takie kursy mogą być finansowane z oszczędności emerytalnych lub jako prezent. Pracujący emeryci zazwyczaj są w stanie pozwolić sobie na takie wydatki. Badanie przeprowadzone w 2023 roku przez Netology wykazało, że wśród Rosjan w wieku od 45 do 64 lat ponad 9% jest skłonnych zainwestować do 50 000 rubli rocznie w edukację. Jednak 21% respondentów może przeznaczyć nie więcej niż 5000 rubli, a 25% do 10 000 rubli. Główną motywacją do nauki online była chęć zwiększenia dochodów, co wskazało 28% uczestników kursów. Dane te podkreślają rosnące zainteresowanie programami edukacyjnymi i znaczenie kształcenia ustawicznego dla poprawy sytuacji finansowej. Wielu starszych dorosłych aktywnie dąży do poprawy swojej sytuacji finansowej, nie bojąc się zdobywania nowych zawodów. Coraz częściej wybierają naukę online, co potwierdza ich zainteresowanie ciągłym rozwojem. Opinię tę wyraziła Tatiana Smirnova, była szefowa działu produktów edukacyjnych w firmie Netology. W dzisiejszym świecie, w którym dostęp do wiedzy stał się łatwiejszy dzięki technologiom internetowym, dorośli śmiało podejmują kroki w kierunku nowych możliwości, potwierdzając swoją chęć utrzymania konkurencyjności na rynku pracy. Według statystyk Skillfactory, 35,5% starszych uczniów wybiera programy, aby zdobyć nowy zawód, a 19,2% koncentruje się na podnoszeniu swoich kwalifikacji. Dane te wskazują na rosnące zainteresowanie szkoleniami i rozwojem zawodowym wśród osób starszych, co wskazuje na chęć poszukiwania nowych możliwości na rynku pracy.

Kolejne 16,6% respondentów stwierdziło, że ich motywacją jest chęć samorealizacji. 7,4% wskazało na potrzebę usystematyzowania wiedzy i umiejętności, a 2% wyraziło chęć awansu na stanowisko kierownicze. Dane te podkreślają znaczenie rozwoju zawodowego i awansu zawodowego dla wielu specjalistów.

Czy umiejętności cyfrowe starszego pokolenia pozwalają im na naukę online?

Edukacja online może stać się popularna wśród osób po 50. i 60. roku życia nie tylko ze względu na ich zainteresowanie nauką i możliwości finansowe, ale także ze względu na komfort w środowisku cyfrowym. Ważnym czynnikiem jest poziom umiejętności korzystania z zasobów internetowych. Opinie ekspertów na ten temat są różne. Niektórzy uważają, że osoby starsze są gotowe do opanowania formatu online, jeśli jest on dostępny i zrozumiały. Inni zwracają uwagę na potrzebę wsparcia i szkoleń dla tej grupy wiekowej w celu pokonania barier w opanowaniu technologii. Dlatego, aby skutecznie wdrożyć edukację online wśród starszego pokolenia, ważne jest uwzględnienie zarówno zainteresowania nauką, jak i poziomu kompetencji cyfrowych.

Natalia Włodawska podkreśla, że ​​osoby w wieku 50 i 60 lat przeżyły okres aktywnego rozwoju technologicznego. Nie są to już osoby, które nie potrafią obsługiwać komputera ani smartfona. Potrafią opanować naukę online i często mają ku temu więcej możliwości niż młodsze pokolenie. Wielu z nich aktywnie korzysta z nowoczesnych technologii, aby zdobywać wiedzę i umiejętności, otwierając nowe horyzonty rozwoju zawodowego i osobistego.

Osoby starsze mają takie same umiejętności internetowe jak młodsze i potrafią przetwarzać duże ilości informacji, nie ulegając schematycznemu myśleniu. Często mają więcej wolnego czasu, ponieważ nie muszą zajmować się małymi dziećmi ani zmagać się z presją kariery. Pozwala im to uczyć się z większą uwagą i przyjemnością, czyniąc z nich aktywnych uczestników procesu edukacyjnego w przestrzeni cyfrowej.

Anastasia Kapuza, pracownik naukowy Międzynarodowego Laboratorium Oceny Praktyk i Innowacji Edukacyjnych w Instytucie Edukacji HSE, podkreśla, że ​​strona internetowa Odnoklassniki zyskała popularność wśród użytkowników powyżej 40. roku życia około dziesięć lat temu. Wskazuje to, że żyjemy w czasach, w których osoby starsze, zwłaszcza te po 60. roku życia, aktywnie korzystają z internetu i technologii cyfrowych do różnych zadań. Anastasia zauważa, że ​​w przyszłości kursy i wykłady online mogą stać się alternatywą dla transmisji telewizyjnych, choć ich dostępność i koszt pozostają ważnym aspektem.

Według Jewgieniji Szmelewej, koleżanki Anastazji z Centrum Socjologii Szkolnictwa Wyższego HSE, istniejące dane nie potwierdzają, że urządzenia mobilne i internet stały się powszechne dla wszystkich grup społecznych. Według badania VTsIOM ponad jedna trzecia Rosjan po 60. roku życia nie posiada smartfonów. Co więcej, badanie HSE z 2023 roku „Household Economic Behavior” pokazuje, że około 50% Rosjan powyżej 65. roku życia nie korzysta z internetu. Fakty te podkreślają palący problem nierówności cyfrowych wśród starszej części rosyjskiej populacji.

Badanie dotyczące nierówności cyfrowych w Rosji i ich wpływu na cyfryzację gospodarki i społeczeństwa, przeprowadzone przez Instytut Studiów Statystycznych i Ekonomiki Wiedzy HSE w 2022 roku, wykazało, że aktywne korzystanie z internetu nie zawsze świadczy o wysokim poziomie kompetencji cyfrowych. Innymi słowy, regularny dostęp do mediów społecznościowych i komunikatorów nie gwarantuje łatwej nauki online ani opanowania zawodów cyfrowych. Podkreśla to znaczenie nie tylko dostępu do zasobów internetowych, ale także potrzebę doskonalenia umiejętności cyfrowych wśród ludności, aby mogła ona pomyślnie zintegrować się z gospodarką cyfrową.

Perspektywy kursów online dla osób starszych

Natalia Włodawska uważa, że ​​rynek edukacji online dla osób starszych w Rosji ma duży potencjał. Jednak jego rozwój wymaga aktywnego udziału rządu. Wsparcie ze strony agencji rządowych może przyczynić się do stworzenia dostępnych programów edukacyjnych dostosowanych do potrzeb pokolenia seniorów, co z kolei pomoże poprawić ich jakość życia i integrację ze społeczeństwem cyfrowym.

Alexey Dvoretsky ze Skillfactory uważa, że ​​rynek produktów edukacyjnych dla osób w wieku przedemerytalnym, emerytalnym i „srebrnym” nie jest wystarczająco duży, aby wprowadzić na rynek specjalistyczne rozwiązania dla tej grupy docelowej. Uważa, że ​​istnieją bardziej uniwersalne programy, które mogą zaspokoić potrzeby zarówno starszego pokolenia, jak i młodych. Takie produkty o szerokim pozycjonowaniu będą cieszyły się większym popytem i będą mogły objąć różne grupy wiekowe, co czyni je bardziej efektywnymi z perspektywy biznesowej.

Tatjana Smirnova uważa, że ​​w nadchodzących latach kursy dla seniorów, czyli dla grupy 60+, prawdopodobnie nie przyniosą znaczących zysków. Zauważa, że ​​wynika to z wielu czynników. Po pierwsze, istnieje stereotyp, że osoby starsze nie są zainteresowane nauką i zdobywaniem nowej wiedzy. Po drugie, wiele z nich może nie mieć wystarczających środków finansowych na opłacenie takich kursów. Warto również wziąć pod uwagę, że programy szkoleniowe dla tej grupy wiekowej często nie są wystarczająco dostosowane do jej potrzeb i zainteresowań. Wszystkie te aspekty mogą negatywnie wpływać na popyt i rentowność kursów dla seniorów.

• Poziom dochodów w tej grupie wiekowej jest niższy niż w innych grupach;
• Osoby w tym wieku rzadziej podejmują się ciągłej nauki i płacenia za edukację;
• Prognozowana długość życia w tej grupie wiekowej jest niższa niż w przypadku młodszych Rosjan.

Odmienną tendencję obserwuje się w grupie wiekowej 45-59 lat: osoby te mają wyższe dochody i dłuższą długość życia. Jednak stoją one w obliczu podniesienia wieku emerytalnego i zmian na rynku pracy. Stwarza to potrzebę dalszego kształcenia i zdobywania nowych umiejętności. W związku z tym kierunek kursów dla seniorów będzie się nadal rozwijał, zauważa Tatiana.

Dane z badania przeprowadzonego przez WTsIOM w 2024 roku potwierdzają trafność tematu szkoleń zawodowych. Respondenci ankiety zostali zapytani, czy w ciągu ostatnich pięciu lat uczestniczyli w szkoleniach w formie kursów zaawansowanych, przekwalifikowania zawodowego, kursów mistrzowskich lub warsztatów. Wyniki pokazały, że odsetek osób w wieku 45–59 lat i 60 lat, które odbyły szkolenia w okresie od trzech do pięciu lat poprzedzających badanie, był mniej więcej taki sam. Jednak odsetek osób, które odbyły szkolenia w ciągu ostatnich dwóch lat, różnił się znacząco między tymi dwiema grupami wiekowymi. Podkreśla to znaczenie aktualnej wiedzy i umiejętności dla utrzymania konkurencyjności na dzisiejszym rynku pracy.

• 7% respondentów w wieku 60 lat i starszych oraz 30% respondentów w wieku 45–59 lat odbyło szkolenia w ciągu ostatniego roku;
• 2% respondentów w wieku 60 lat i starszych oraz 9% respondentów w wieku 45–59 lat odbyło szkolenia w ciągu ostatnich dwóch lat.

Dane wskazują, że osoby w wieku 45–59 lat rzeczywiście mają bardziej rozwinięty nawyk uczenia się. Ponadto w ostatnich latach coraz częściej stają przed koniecznością nauki.

W niedawnym felietonie dla RBC Trends, Natalia Carewska-Dyakina, dyrektor klastra EdTech Fundacji Skolkovo, zwróciła uwagę na istotny trend: pomimo rosnącej średniej długości życia w Rosji, wskaźnik urodzeń spada. Prowadzi to do spadku liczby młodych specjalistów na rynku pracy. W obliczu tych zmian Carewska-Dyakina przewiduje wzrost liczby projektów EdTech skoncentrowanych na kształceniu bardziej dojrzałych uczniów. W ten sposób technologie edukacyjne dostosują się do nowych realiów, zapewniając dorosłym możliwości rozwoju zawodowego i przekwalifikowania.

Osoba w wieku 40 lat nie postrzega już swojego wieku jako zbliżającej się emerytury. Ma przed sobą kolejne 20 lat na dalszy rozwój kariery. W tym czasie zgromadziła cenne doświadczenie i przydatne kontakty, stając się wyjątkową specjalistką. Spodziewam się, że trend niezatrudniania osób po 40. roku życia wkrótce zaniknie, a zamiast tego pojawi się zainteresowanie takimi kandydatami. W rezultacie powstaną projekty EdTech ukierunkowane na nauczanie starszych uczniów.

Co jeszcze należy wziąć pod uwagę, uruchamiając kursy dla seniorów?

Eksperci zidentyfikowali kluczowe ograniczenia, z jakimi borykają się starsi uczniowie. Aleksiej Dworecki zauważa, że ​​wśród nich powszechny jest brak zaufania do formatu nauki online i trudności z adaptacją do nowych metod nauczania. Czynniki te mogą znacząco wpływać na jakość kształcenia i motywację uczniów, co wymaga uwagi ze strony instytucji edukacyjnych.

Tatyana Smirnova potwierdza te statystyki. Netology podaje, że 44,8% studentów powyżej 45. roku życia nie ma bezpośredniego kontaktu z nauczycielami. 36,8% doświadcza trudności technicznych podczas nauki. 25,3% z tych studentów jako problem podaje również słabą komunikację z kolegami z klasy, 18,2% niską samodyscyplinę i motywację, a 12,4% napotyka trudności z powodu nieznajomości terminologii. Ponadto niektórzy studenci nie są w stanie ukończyć nauki z przyczyn zdrowotnych, takich jak słaby wzrok lub problemy z kręgosłupem. Czynniki te podkreślają wagę zapewnienia wsparcia starszym uczniom podczas nauki online.

Według Tatiany kursy skierowane do osób starszych mogą stać się naprawdę obiecującym kierunkiem, jeśli:

• dochody Rosjan z tej grupy wzrosną;
• rozwiną oni zrozumienie wartości edukacji;
• programy te uwzględnią specyfikę edukacji osób starszych.

Edukacja osób starszych powinna obejmować nie tylko rozwój wiedzy i umiejętności, ale także zaspokajanie potrzeby komunikacji i poczucia własnej wartości. Czerpanie korzyści z nowej wiedzy jest możliwe nie tylko dzięki wzrostowi dochodów, ale także dzięki zwiększonemu znaczeniu społecznemu i uznaniu. Technologie w edukacji (EdTech) odgrywają kluczową rolę w zmianie stereotypów na temat efektywności osób starszych. Są one w stanie ukształtować nowy wizerunek „srebrnego” wieku jako okresu produktywnego i udanego życia.

Anastasia Kapuza podkreśla, że ​​zaangażowanie można rozpatrywać w kontekście trzech głównych komponentów: emocjonalnego, poznawczego i behawioralnego. Ważne jest jednak również uwzględnienie czwartego komponentu – społecznego. Aspekt ten nabiera szczególnego znaczenia dla studentów po 60. roku życia, ponieważ wielu z nich może doświadczać samotności i szukać możliwości komunikacji oraz budowania społeczności w trakcie procesu nauki. Uwzględnienie czynników społecznych w programach edukacyjnych dla tej grupy wiekowej może znacząco zwiększyć ich motywację i zainteresowanie nauką.

Evgenia Shmeleva zidentyfikowała kilka obiecujących obszarów kursów zaprojektowanych specjalnie dla osób starszych. Kursy te mają na celu rozwijanie umiejętności i poszerzanie wiedzy, co przyczynia się do aktywnego starzenia się i poprawy jakości życia. Mogą one obejmować naukę nowych technologii, gotowanie, sztukę, a także aktywność fizyczną i zdrowie. Takie programy pomagają osobom starszym pozostać aktywnymi społecznie i utrzymać aktywność umysłową, co jest szczególnie ważne w dzisiejszym świecie.

• poprawa kompetencji cyfrowych i finansowych (jak oszczędzać i pomnażać fundusze);
• praktyki spędzania wolnego czasu (wspólne z innymi osobami);
• edukacja jako sposób walki z chorobami psychicznymi;
• nabywanie umiejętności wolontariatu (aby rozwijać umiejętności potrzebne do pomagania innym).

Edukacja jako metoda zapobiegania chorobom jest ważnym obszarem badań. Eksperci podkreślają jej znaczący potencjał, zwłaszcza w kontekście wspólnych programów z placówkami opieki zdrowotnej. Takie inicjatywy mogą przyczynić się do głębszego zbadania pozytywnego wpływu interwencji edukacyjnych na zmniejszenie ryzyka demencji i innych podobnych chorób. Współpraca między organizacjami edukacyjnymi i medycznymi otwiera nowe horyzonty dla rozwoju skutecznych strategii mających na celu poprawę zdrowia i jakości życia.

Podkreśliła, że ​​wolontariat pomaga pokonywać trudności życiowe i rozwijać społeczności, co staje się szczególnie ważne wraz z wiekiem.