Spis treści:
- Dlaczego warto stosować krem z filtrem przeciwsłonecznym?
- Definicja promieniowania ultrafioletowego
- Czym jest opalenizna?
- Jak działa krem z filtrem przeciwsłonecznym
- Wskazówki dotyczące wyboru skutecznego kremu z filtrem przeciwsłonecznym
- Powszechne błędne przekonania na temat stosowania kremów z filtrem przeciwsłonecznym
- Czynniki wpływające na wrażliwość na promieniowanie ultrafioletowe
- Alternatywne metody pielęgnacji skóry w celu jej ochrony
- Optymalna Czas ekspozycji na słońce w celu zapobiegania poparzeniom

Marzysz o pracy zdalnej? ➞ Studiuj IT, projektowanie lub marketing. Weź udział w 5 kursach online, aby rozpocząć karierę w poszukiwanych zawodach cyfrowych.
Dowiedz się więcejW tym artykule dowiesz się następujących rzeczy:
- Stosowanie kremu z filtrem przeciwsłonecznym odgrywa ważną rolę w ochronie naszej skóry przed szkodliwym działaniem promieni ultrafioletowych (UV). Promienie te mogą nie tylko powodować oparzenia, ale także przyczyniać się do przedwczesnego starzenia się skóry i zwiększać ryzyko raka skóry. Stosuj krem z filtrem przeciwsłonecznym nie tylko w upalne, ale także pochmurne dni, ponieważ szkodliwe promienie mogą przenikać przez chmury. Ponadto regularne stosowanie kremu z filtrem przeciwsłonecznym pomaga utrzymać nawilżenie skóry i zapobiega jej wysuszaniu. Jest to szczególnie ważne dla osób o wrażliwej skórze lub tych, które często spędzają czas na świeżym powietrzu. Ochrona przeciwsłoneczna to ważny element dbania o siebie, który warto włączyć do swojej codziennej rutyny.
- Promieniowanie ultrafioletowe to rodzaj promieniowania elektromagnetycznego wykraczający poza spektrum widzialne, o długości fali krótszej niż światło niebieskie. Promieniowanie to dzieli się na kilka kategorii w zależności od długości fali: UVA, UVB i UVC. Każdy z tych typów ma swoje własne cechy i wpływ na organizm.
Niebezpieczeństwo promieniowania ultrafioletowego polega na jego zdolności do powodowania uszkodzeń komórek. Długotrwała ekspozycja na promieniowanie UVA może prowadzić do przedwczesnego starzenia się skóry i zwiększonego ryzyka zachorowania na raka. UVB z kolei jest główną przyczyną oparzeń słonecznych i zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia zmian skórnych. Chociaż promieniowanie UVC jest najniebezpieczniejsze, zazwyczaj nie dociera do powierzchni Ziemi dzięki warstwie ozonowej, która je filtruje.
Co więcej, promieniowanie ultrafioletowe może negatywnie wpływać na oczy, zwiększając ryzyko zaćmy i innych chorób. Dlatego ważne jest, aby chronić skórę i oczy przed jego działaniem, szczególnie w słoneczne dni.
- Czym jest opalenizna?
- Krem przeciwsłoneczny działa poprzez tworzenie na powierzchni skóry bariery ochronnej, która zapobiega przenikaniu promieni ultrafioletowych (UV). Promienie te mogą powodować oparzenia, przedwczesne starzenie się skóry i zwiększać ryzyko zachorowania na raka. Istnieją dwa główne rodzaje promieniowania UV: UVA i UVB. Promienie UVA wnikają głębiej w skórę i przyczyniają się do jej starzenia, podczas gdy promienie UVB powodują oparzenia słoneczne. Skuteczny krem przeciwsłoneczny powinien zapewniać ochronę przed oboma rodzajami promieniowania.
Wybierając krem przeciwsłoneczny, należy zwrócić uwagę na kilka kluczowych czynników. Po pierwsze, należy wziąć pod uwagę poziom ochrony, oznaczony jako SPF (współczynnik ochrony przeciwsłonecznej). Im wyższa wartość SPF, tym większa ochrona przed promieniowaniem UVB. Zaleca się wybór kremu przeciwsłonecznego z SPF co najmniej 30 do codziennego stosowania.
Po drugie, zwróć uwagę na obecność dodatkowych składników aktywnych w produkcie, takich jak tlenek cynku czy dwutlenek tytanu, które zapewniają ochronę fizyczną. Warto również zwrócić uwagę na konsystencję i formułę kremu – lekkie, nietłuste formuły są odpowiednie dla cery tłustej, natomiast produkty o bardziej nawilżającym działaniu sprawdzą się lepiej dla cery suchej.
Na koniec nie zapomnij o dacie ważności i warunkach przechowywania kremu z filtrem przeciwsłonecznym, ponieważ jego skuteczność może zostać zmniejszona w przypadku nieprawidłowego stosowania. Regularne ponowne nakładanie kremu co dwie godziny, szczególnie po pływaniu lub intensywnym wysiłku fizycznym, jest również ważnym krokiem w utrzymaniu ochrony.
- Jakie błędy możemy popełnić, próbując chronić się przed promieniowaniem ultrafioletowym?
- Na wrażliwość skóry na promieniowanie ultrafioletowe wpływa kilka czynników. Przede wszystkim typ skóry, który określa zawartość melaniny, pigmentu odpowiedzialnego za kolor. Osoby o jasnej karnacji są bardziej podatne na oparzenia słoneczne, ponieważ mają mniej ochronnego pigmentu. Wiek również odgrywa rolę: wraz z wiekiem skóra staje się cieńsza i mniej zdolna do regeneracji, co zwiększa ryzyko uszkodzeń. Predyspozycje genetyczne mogą przyczyniać się do różnic w wrażliwości, a obecność chorób przewlekłych lub stosowanie niektórych leków może zwiększać wrażliwość na promieniowanie UV. Wreszcie, warunki środowiskowe, takie jak wysokość nad poziomem morza i poziom zanieczyszczenia, również mogą wpływać na stopień ekspozycji skóry na promieniowanie UV. Jakie są dodatkowe sposoby ochrony skóry? Czas, jaki można spędzić na słońcu bez ryzyka poparzenia, zależy od kilku czynników, takich jak rodzaj skóry, intensywność światła słonecznego, pora roku i lokalizacja geograficzna. Zazwyczaj dla osób o jasnej karnacji bezpieczny okres wynosi zaledwie 10–30 minut, natomiast dla osób o ciemniejszej karnacji może być dłuższy. Ważne jest również, aby rozważyć stosowanie kremu z filtrem przeciwsłonecznym i jego współczynnika SPF, ponieważ może on znacznie wydłużyć czas przebywania na słońcu bez ryzyka poparzenia. Zaleca się monitorowanie odczuć ciała i przy pierwszych oznakach zaczerwienienia lub dyskomfortu, poszukiwanie cienia.

Specjalista w dziedzinie dermatowenerologii i kosmetologii, lekarz praktykujący w klinice L’Art.
Utworzyliśmy kanał telegramu o nazwie „Jak się masz?”, na którym będziemy dzielić się materiałami na temat Samorozwój, psychologia i jak skutecznie studiować i rozwijać karierę w każdym wieku. Dołącz do nas!
Dlaczego warto stosować krem z filtrem przeciwsłonecznym?
Słońce jest ważnym źródłem pozytywnej energii i wspomaga syntezę witaminy D w naszym organizmie. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca spędzanie od 5 do 15 minut na słońcu dwa lub trzy razy w tygodniu. Ponadto sztuczne źródła promieniowania ultrafioletowego są wykorzystywane w fototerapii, która jest stosowana w leczeniu takich chorób jak krzywica, łuszczyca, egzema, bielactwo i toczeń.
Należy jednak pamiętać, że nadmierna ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia. Może powodować oparzenia słoneczne, przyczyniać się do przedwczesnego starzenia się skóry, a nawet prowadzić do rozwoju raka skóry. Aby chronić się przed tym szkodliwym promieniowaniem, zaleca się stosowanie produktów z filtrem SPF (Sun Protection Factor), które skutecznie pomagają zminimalizować ryzyko.
Definicja promieniowania ultrafioletowego
Istnieją trzy kategorie promieniowania ultrafioletowego.
Dwa główne rodzaje promieniowania ultrafioletowego docierają zatem do powierzchni Ziemi – są to promienie o średnim widmie (UVA) i zakresie fal krótkich (UVB). Cancer Research UK, fundacja wspierająca badania nad rakiem, ostrzega, że promienie UVA i UVB stanowią największe zagrożenie dla zdrowia ludzi, ponieważ mogą wnikać głęboko w skórę i powodować uszkodzenia DNA.
- Promienie UVB przenikają tylko do powierzchni skóry, uszkadzając naskórek i powodując oparzenia słoneczne.
- Promienie UVA wnikają w skórę właściwą, oddziałując na głębokie warstwy skóry, co prowadzi do fotostarzenia.
Czym jest opalenizna?
Opalenizna to naturalna reakcja organizmu na promieniowanie słoneczne. Pod wpływem światła słonecznego pigment melaniny gromadzi się w głębokich warstwach naskórka. Ten pigment nie tylko nadaje skórze kolor, ale także pełni funkcję ochronną, pochłaniając promieniowanie ultrafioletowe, zanim zdąży ono uszkodzić komórki skóry, zgodnie z danymi Rady ds. Raka Nowej Południowej Walii.
Nawet niewielkie przyciemnienie skóry wskazuje na jej ekspozycję na promieniowanie ultrafioletowe. Jednak regularna i długotrwała ekspozycja na słońce zwiększa ryzyko rozwoju czerniaka, jednego z najpoważniejszych nowotworów.
Według informacji dostarczonych przez grupę badaczy ONZ, oprócz czerniaka, promieniowanie ultrafioletowe przyczynia się również do rozwoju raka keratynocytów. Definicja ta obejmuje takie powszechne rodzaje raka skóry, jak rak płaskonabłonkowy i rak podstawnokomórkowy.
Według Światowej Organizacji Zdrowia, w 2020 roku u około 1,5 miliona osób na całym świecie zdiagnozowano raka skóry. Spośród nich 120 000 zmarło z powodu chorób związanych z ekspozycją na słońce.
Jak działa krem z filtrem
Kremy z filtrem można podzielić na dwie kategorie ze względu na mechanizm działania:
- Czynniki fizyczne. Te filtry SPF są powszechnie nazywane mineralnymi filtrami SPF. Blokują one promienie słoneczne przed skórą i są uważane za najskuteczniejsze. Zawierają w swoich formułach tlenek cynku lub dwutlenek tytanu.
- Składniki chemiczne mogą przekształcać promienie słoneczne w ciepło. Jednak, jak podkreśla EWG Verified, organizacja odpowiedzialna za certyfikację kremów z filtrem, należy zachować ostrożność w ich stosowaniu. Należy pamiętać, że substancje takie jak awobenzon i meksoryl, zawarte w tych kremach, mogą mieć negatywny wpływ na zdrowie.
Zalecenia dotyczące wyboru skutecznego kremu z filtrem
Produkty z filtrem SPF są dostępne w różnych formach, w tym w postaci gęstych kremów, poduszek, pudrów i maseczek w sprayu. Aby wybrać odpowiednią ochronę, zaleca się konsultację z kosmetologiem, który weźmie pod uwagę rodzaj skóry. Warto jednak pamiętać, że nawet po konsultacji z profesjonalistą istnieje szansa, że pierwszy wybrany produkt nie będzie idealny.

Na opakowaniu kremu z filtrem przeciwsłonecznym można zobaczyć oznaczenie SPF, które może być 20, 50 lub 100. Dr Heather Brannon wyjaśnia, że liczby te wskazują stopień ochrony skóry przed promieniami słonecznymi, pozwalając jej wytrzymać więcej promieniowania bez ryzyka uszkodzenia lub poparzenia. Na przykład SPF 30 oznacza, że tylko 1/30 całkowitego promieniowania słonecznego dociera do skóry. Zatem im wyższy współczynnik SPF, tym bardziej niezawodna ochrona zapewnia krem.
Należy pamiętać, że skuteczność żadnego kremu z filtrem przeciwsłonecznym nie przekracza dwóch godzin. W tym kontekście SPF 100, mimo że zapewnia wyższą ochronę w porównaniu z SPF 50, jest raczej chwytem marketingowym niż rzeczywistą ochroną, ponieważ większość kremów z filtrem przeciwsłonecznym nie jest wodoodporna. Jeśli się pocisz lub pływasz, powinnaś ponownie nałożyć krem.
Powszechne błędne przekonania na temat stosowania kremów z filtrem
- Niedokładne spłukanie kremu z filtrem może prowadzić do zatykania porów i wywoływać reakcje zapalne skóry. Dlatego niezwykle ważne jest stosowanie dwuetapowego rytuału oczyszczania, takiego jak podczas nakładania makijażu. Najpierw umyj twarz olejkiem hydrofilowym, a następnie dodatkowo oczyść twarz żelem lub pianką oczyszczającą.
- Kremu z filtrem nie należy stosować wyłącznie w miesiącach letnich. Ochrona SPF jest niezbędna przez cały rok. Ważne jest, aby zwracać uwagę na poziom promieniowania UV: jeśli zimą wynosi on trzy lub więcej, należy stosować ochronę UV.
- Nie należy ponownie nakładać produktu. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca ponawianie jego aplikacji co dwie godziny, ponieważ filtry tracą swoją skuteczność pod wpływem promieniowania UV. Wyższy poziom ochrony prowadzi do szybszego spadku skuteczności kremu.
- Nie zaleca się ograniczania się do stosowania wyłącznie kremu z filtrem UV. Konieczne są również metody ochrony barierowej, takie jak okulary przeciwsłoneczne, lekkie bawełniane ubrania i czapka. Szczególnie ważne jest inwestowanie w wysokiej jakości okulary przeciwsłoneczne, ponieważ promieniowanie ultrafioletowe może prowadzić do wielu chorób oczu.
- Zapalenie rogówki (fotokeratitis) to proces zapalny, który atakuje rogówkę, czyli przezroczystą błonę oka.
- Zapalenie spojówki (fotoconjunctivitis) to proces zapalny błony śluzowej znajdującej się po wewnętrznej stronie powiek, zwanej spojówką.
- Skrzydlik (pterygium) to przerost tkanki spojówki, który rozprzestrzenia się na rogówkę.
- Keratopatia kropelkowa (klimatyczna keratopatia kropelkowa) to stan, w którym rogówka ulega uszkodzeniu.
- Zaćma to zmętnienie soczewki oka. Według Światowej Organizacji Zdrowia nadmierna ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe może być przyczyną nawet 10% przypadków zaćmy.
Czynniki determinujące wrażliwość na promieniowanie ultrafioletowe
Szybkość powstawania opalenizny i jej intensywność w dużej mierze zależą od fototypu skóry, czyli naturalnej cechy, która pozwala skórze właściwej chronić się przed skutkami promieniowania ultrafioletowego.

Istnieje sześć fototypów skóry, od bardzo jasnego do bardzo ciemnego. Jaśniejsza karnacja, a także jasne włosy i oczy, zapewniają mniejszą ochronę przed promieniowaniem słonecznym.
Należy pamiętać, że osoby z fototypami skóry I i II wymagają bardziej starannej ochrony przed słońcem niż osoby z fototypami od IV do VI.
Przedstawiciele pierwszych grup są najpowszechniejsi w Rosji i Europie. Jednocześnie typy IV, V i VI są bardziej powszechne wśród populacji basenu Morza Śródziemnego, Afryki i Ameryki Łacińskiej.
Alternatywne metody pielęgnacji skóry w celu jej ochrony
Filtr SPF nie jest rozwiązaniem uniwersalnym. Jeśli Twoi bliscy chorowali lub chorowali na raka skóry, ważne jest, aby konsultować się z dermatologiem co najmniej raz w roku.
Należy uważnie monitorować zmiany koloru i kształtu znamion. Zwróć szczególną uwagę na wszelkie wahania odcienia, konturu lub wielkości zmian skórnych. Jeśli zauważysz takie zmiany, nie zwlekaj z wizytą u lekarza. W przypadku dużej liczby znamion, specjalista stworzy ich mapę i będzie odnotowywał zmiany podczas każdego badania.
Optymalny czas ekspozycji na słońce, aby zapobiec poparzeniom
Wraz ze wzrostem fototypu skóry, wzrasta zdolność do długiego przebywania na słońcu bez ryzyka poparzenia.
- pierwszy – w ciągu 5-7 minut;
- drugi – 10 minut;
- trzeci – 20 minut;
- czwarty – pół godziny;
- piąty – 40 minut;
- szósty – 50 minut.
Mówimy wyłącznie o możliwości wystąpienia poparzeń. Jednak filtry przeciwsłoneczne są niezbędne nie tylko po to, aby zapobiec poparzeniom, ale także po to, aby chronić skórę przed stresem oksydacyjnym. Stres ten pojawia się, gdy pod wpływem różnych czynników, m.in. promieniowania ultrafioletowego, ilość reaktywnych form tlenu w skórze przekracza wydolność mechanizmów ochronnych. W wyniku tego procesu przyspiesza się starzenie skóry i zwiększa się prawdopodobieństwo wystąpienia nowotworów złośliwych, co podkreśla znaczenie ochrony skóry przed promieniowaniem ultrafioletowym.

Metody ochrony przed promieniowaniem słonecznym, znane wielu z dzieciństwa, straciły na znaczeniu. Wcześniej uważano, że w słoneczne dni wystarczy przebywać w cieniu lub opalać się tylko przed godziną 10:00 i po godzinie 17:00. Badania wykazały jednak, że promieniowanie ultrafioletowe jest szkodliwe dla skóry, uniemożliwiając uzyskanie bezpiecznej opalenizny.
Potrzebę ochrony przeciwsłonecznej w danym dniu można oszacować na podstawie indeksu promieniowania ultrafioletowego. Informację tę można łatwo uzyskać za pomocą dowolnej aplikacji prognozy pogody. Jeśli indeks wynosi trzy lub więcej, zaleca się stosowanie kremu z filtrem przeciwsłonecznym o współczynniku ochrony SPF.
Źródła
- Neale R. E., Lucas R. M., Byrne S. N. i in. Wpływ promieniowania słonecznego na zdrowie człowieka. Photochem Photobiol Sci 22. 1011–1047 (2023). DOI: 10.1007/s43630-023-00375-8
- Fabio Artosi, Gaetana Costanza, Monia Di Prete, Virginia Garafalo, Flavia Lozzi, Amy Dica, Terenzio Cosio, Laura Diluvio, Ruslana Gaeta Shumak, Sara Lambiase, Cosimo Di Raimondo, Serena Campa, Prisco Piscitelli, Alessandro Miani, Luca Bianchi, Elena Campione. Analiza epidemiologiczna i kliniczna czynników związanych z ekspozycją w raku skóry nieczerniakowym: retrospektywne badanie kohortowe. Badania środowiskowe, tom 247, 15 kwietnia 2024 r. DOI: 10.1016/j.envres.2024.118117.
- Sonia Santander Balestin i María José Luesa Bartolome. Zagrożenia dla zdrowia wynikające z różnych składników chemicznych filtrów przeciwsłonecznych: przegląd. Appl. Sci. 2023. 13(2). 712. DOI: 10.3390/app13020712
- T. L. de Jager, A. E. Cockrell, S. S. Du Plessis. Generowanie reaktywnych form tlenu pod wpływem światła ultrafioletowego. Adv Exp Med Biol. 2017; 996:15-23. DOI: 10.1007/978-3-319-56017-5_2
